پدری که بهشت را هدیه می دهد!
پدري که بهشت را هديه مي دهد!
آنچه پيش روي شماست، سفارشات، توصيهها، موعظهها، رهنمودها، آموزهها يا ره توشهها اميرالمومنين به امام حسن مجتبي است. نامهاي که حضرت مولا هنگام بازگشت از جنگ صفين، در يکي از منازل بين راه خطاب به فرزندشان امام حسن مجتبي نوشتهاند. و طي آن همه آنچه را که يک انسان براي زندگي در اين جهان به آن نياز دارد، مورد توجه قرار دادهاند.
توجه به چند نکته ضروري است:
1- وصيتنامه به فرزند را قاعدتاً در کنج خانه مينويسند و در يک فضاي خلوت و آرام و بيدغدغه.
نه زماني که پشتسر، سختترين و پرملالترين جنگ، يعني صفين قرار گرفته و در بغل، هزار جور جراحت جسمي و روحي و پيشرو انواع و اقسام فتنهها و دسيسهها.
در چنين شرايطي نوشتن يک يادداشت خصوصي يا وصيتنامه به فرزند- بيکمترين اشاره به مشکلات جاري و مسائل پيشرو - قدري غريب و باورناپذير جلوه مينمايد. آن هم مکتوبي که دورهاي کامل از قواعد حيات معقول و زندگي سعادتمندانه است.
2- وصيتنامهاي که اختصاصاً براي فرزندي مشخص نوشته شده ميتواند خصوصي و محرمانه برايش ارسال گردد و نيازي به برانگيختن توجه همگان ندارد.
3- امام حسن مجتبي- همچنانکه امامان ديگر عليهم السلام- از عصمت ذاتي و علم لدني برخوردار است و قاعدتاً محتاج دستورالعملهاي اصولي و اساسي زندگي نيست.
4- اگر قصد حضرت مولا انتقال برخي از معارف و مفاهيم صرفاً به امام حسن مجتبي بود ، ميتوانست اين معارف را مثل اسرار خلقت و ودايع امامت به شيوهاي کاملاً کرامتي و خرق عادتي به ايشان منتقل سازد.
غرض از چيدن اين مقدمات، رسيدن به اين نکته است که:
مخاطب اين وصايا و سفارشات مولا، ماييم. همه ما و تک تک ما.
مگر نه اين است که پيامبر فرمود: « انا و عليّ ابوا هذه الاّمه.»من و علي پدران اين امّتيم.
پس اين وصيت نامه ، سفارشات يک پدر است به تمامي فرزندانش- اعم از پسر و دختر و کوچک و بزرگ- در تمام طول تاريخ و در همه وسعت گيتي. آن هم نه يک پدر معمولي و متعارف. پدري که راههاي آسمان آشناتر است تا مسيرهاي زمين، پدري که هزار کتاب از کتب انبياء در دستهاي اوست، پدري که از ازل ناظر بر خلقت بشر بوده است و انسان را از خودش بهتر ميشناسد، پدري که معلم همه انبياء بوده است و مراد و اسوه همه اولياء، پدري که به دليل معصوميت آسماني، نقص و خلل و خطا و اشتباه در کلام و رفتارش، راه ندارد.
پدري که اگر دستت را در دستش بگذاري، ميتواني مطمئن باشي که برايت بهشت را با همه وسعت و جاودانگياش ميخرد.
اين پدر مهربان و با صفا در راه بازگشت از جنگ صفين، در فرصت و مجالي کوتاه ، به جاي ستردن عرق از پيشاني و خستگي از تن، به جاي خوردن غذا و نوشيدن آب، به جاي مرهم نهادن بر زخمهاي متعدد ، نشسته است و اين توصيههاي آسماني را براي من و شما نوشته است.
حياتيترين نياز بشر در همه قرون و اعصار، معرفت و آگاهي است. پس بهترين کار براي اين امير مهرباني اين است که بنشيند و براي تمامي فرزندانش، نسخه آگاهي و معرفت و فلاح و سعادت بپيچد.
تمامي فرزندانش؟ آري! او اگر چه به طور خاص پدر اين امّت است، اما از منظري ديگر که وجه «ابوتراب» بودن اوست، پدر تمامي فرزندان اين کره خاکي است.
حياتيترين نياز بشر در همه قرون و اعصار، معرفت و آگاهي است. پس بهترين کار براي اين امير مهرباني اين است که بنشيند و براي تمامي فرزندانش، نسخه آگاهي و معرفت و فلاح و سعادت بپيچد.
کاش همه اهالي آب و خاک، همه فرزندان زمين، ميتوانستند نسخهاي از اين « آيين زندگي » يا « سرمشق حيات » يا « کليدهاي آسماني» يا « رموز رستگاري » را با خود داشته باشند و به اين يقين واصل شوند که با عمل به اين نسخه منحصر به فرد ، سعادت و رستگاري را براي هر دو جهان تضمين ميکنند.
دست دعا و چشم اميد همه ماست به سوي حضرت محبوب که توفيق عمل به اين وصاياي سرنوشت ساز و سعادت آفرين را نصيب فرمايد که نغزترين حکمتها و دقيقترين نصيحتها اگر فقط در قالب کلام و کلمه و کتاب بمانند، هيچ سودي به انسان نميرسانند.
از هفته ي آينده ، هر هفته بخشي از کتاب آئين زندگي را در اين بخش مطالعه خواهيد کرد.
کتاب آئين زندگي - ترجمه سيد مهدي شجاعي