آداب باطنی رمضان
آداب باطني رمضان
روايتها و دعاهاي موجود نشان ميدهد كه ماه مبارك رمضان، ماه ديدار با دلدار و نه تنها صرف ديدار، كه خلوت با يار است و بهترين كار در اين شهر و در اين ماه، رعايت آداب خلوت با يار است
. گزیده ایی از جلسات سخنرانی آیةالله مجتبی تهرانی
ادب اول، "فراغت وقت " و ادب دوم، "فراغت قلب " است و اينكه زمان را براي او خالي كني و جز به يار به چيز ديگر و كس ديگر نينديشي و كس ديگري جز او در دلت نباشد، همان گونه كه گفتهاند زماني را براي نماز اختصاص بده كه در آن زمان، اگر دنيا و مافيها را به تو بدهند برايت فرق نكند.
از امام صادق "ع " نقل شده است كه: "في التورات مكتوب: يابن آدم! تفرق لعبادتي؛ املا قلبك غني و لا اكلك علي طلبك و علي ان اسد فاقتك و املا قلبك خوفا مني. " در تورات نوشته شده است كه خداوند فرمود: اي فرزند آدم! فارغ كن وقتت را و قلبت را براي عبادت من، تا:
- 1- دلت را از بي نيازي پر كنم و نگذارم محتاج هيچ كسي بشوي؛
- 2- تو را به خواسته هاي نفسانيت وا نمي گذارم تا اسير آنها بشوي؛
- 3- بر خودم واجب مي دانم كه راه نيازمنديهايت را ببندم و هر حاجتي و كاري كه داشته باشي خودم برايت انجام ميدهم؛
- 4- قلبت را از خوف خودم سر شار مي كنم تا از هيچ كس و هيچ چيز ديگر ترسي نداشته باشي. (راستي خجالت دارد كه خداوند بفرمايد من خدمتگار تو مي شوم تا نيازهايت را رفع كنم و ما همچنان رو به سوي ديگران داشته باشيم و حاجاتمان را از غير او بخواهيم يا در وقت حضور ، حواسمان به كسي جز محبوب باشد)!
در روايت ديگري از پيامبر اكرم "ص " است كه خداوند متعال در هر شب از ماه مبارك رمضان خودش -بي واسطه منادي- سه بار ندا مي كند كه: هل من سائل فاعطيه ؟ هل من تائب فاتوب اليه ؟ هل من مستغفر فاغفر اليه؟ ( آيا كسي هست كه تقاضايي از من كند تا خواسته اش را به او هديه بدهم؟ آيا توبه كننده اي هست تا پشيمانيش را بپذيرم ؟ آيا كسي هست كه از من مغفرت بخواهد تا بيامرزمش؟)
در پايان خطبه معروف شعبانيه پيامبر خدا "ص "، حضرت علي "ع " بلند ميشود و ميايستد و از رسول خدا ميپرسد : ما افضل الاعمال في هذا الشهر؟ (بهترين اعمال در اين ماه چيست؟) و پيامبر ميفرمايد: الورع من محارم الله: تقوا و پرهيز از محرمات الهي.
تقوا محصول ايمان مستمر و عمل مكرر است. عمل، در صورت تكرار به "ملكه " و عادت تبديل مي شود كه سختي انجام آن از بين مي رود و در روح رسوخ مي كند و انجام آن آسان و راحت مي شود. اما براي اينكه عملي به ملكه تبديل شود چه مقدار تكرار لازم است بايد گفت اين تكرار، عددي نيست كه گفته شود 10 بار يا 20 بار يا بيشتر و كمتر؛ بلكه بر اساس آنچه در آيات قرآن هم آمده است تكرار عددي نيست بلكه تكرار زماني است و زمان آن هم يك ماه و 30 روز است: شهر رمضان .... لعلكم تتقون.
در حقيقت اگر انسان، يك ماه تمام مراقب اعضا و جوارح جسماني و نفساني و عقلي و ملكوتيش باشد، به ملكه تقوا دست مييابد و "مصونيت " پيدا مي كند: و واعدنا موسي ثلاثين ليله. البته اگر انسان بخواهد محكم كاري كند به گونهاي كه ديگر اين ملكه عميقا در روح و قلبش نفوذكند بايد 10 روز به اين مقدار اضافه كند : و اتممناها بعشر. اين همان چله اي است كه اهل معرفت از آن سخن مي گويند و در احاديث مكرر هم آمده است كه اگر كسي چهل روز اعمال خود را براي خداوند متعال خالص كند، چشمه هاي حكمت از قلبش به زبانش جاري مي شود: و تمت ميقات ربه اربعين ليله.
تنظیم برای تبیان حسن رضایی گروه حوزه علمیه
منبع نور پرتال