خروسک؛ آزاردهنده اما موقت
خروسک؛ آزاردهنده اما موقت
مجرای تنفسی در کودکان باریک است، بههمین سبب هنگام التهاب مخاطی و تنگی در این ناحیه، فرد دچار علائم تنفسی میشود. کروپ یا خروسک در اثر عفونت تنفسی ناشی از ویروسها بویژه ویروس پارا آنفلوآنزا رخ میدهد و التهابی قابل توجه در حنجره، نای و حتی برونشها ایجاد میکند.
فرآوری: نیره ولدخانی - بخش سلامت تبیان
علل بیماری
عفونت و التهاب نای باعث بروز خروسک یا کروپ در اطفال می شود. عواملی مانند آلرژی، عفونت دستگاه تنفسی، هوای سرد و سابقه ابتلا به بیماری ، خروسک را تشدید می کنند.
در بیشتر موارد، سرماخوردگی باعث بروز خروسک در کودکان می شود. اغلب اوقات خروسک با حمله در شب به وجود می آید.
نشانههای بیماری
در زمان بروز خروسک بخش هایی از بدن مانند نای، حلق و حنجره دچار التهاب می شوند. سرفه خشک، تنفس تند، ناتوانی در خوردن و آشامیدن، تب شدید، آبریزش بینی، تنفس همراه با صدای خروس و کبودی لب از علایم این عارضه است.
بیشتر بیماران یک تا سه روز قبل از شروع علائم انسدادی دچار آبریزش بینی، فارنژیت، سرفه و تب خفیف میشوند. سپس دچار سرفههای خشن ـ که شبیه به پارسکردن سگ است ـ میشوند و گرفتگی صدا و شنیده شدن صدای تنفس در هنگام دم نیز ظاهر میشود.
در مواردی که انسداد شدید در مسیر راههای هوایی رخ دهد، کبودی در اندامها و لب قابل مشاهده است. تب خفیف ممکن است ادامه یابد، هر چند گاهی شدید نیز میشود.
امروزه مانند گذشته از بخور سرد و مرطوب برای درمان خروسک استفاده نمیشود، زیرا در مطالعات جدید مشخص شده گاهی اثر تشدیدکننده بر بیماری داشته است
به طور مشخص علائم در شب، بدتر شده و طی یک هفته به طور کامل بهبود مییابند. بیقراری و گریه کودک، علائم را تشدید میکند. کودک ممکن است در وضع نشسته، احساس بهتری داشته باشد.
کروپ اغلب بین سنین سه ماهگی تا پنج سالگی کودک رخ میدهد و بیشترین بروز را در دو سالگی دارد.
تشخیص بیماری
در معاینه توسط پزشک، معمولا التهاب حلق و افزایش تعداد تنفس دیده میشود. برای تشخیص خروسک نیازی به گرفتن عکس گردن و مجاری هوایی نیست، ولی اگر هم عکسی گرفته شود معمولا تنگی مجرای زیر حنجره دیده میشود.
البته اگر علائم در این بیماری غیرطبیعی باشد، پس از پایدار کردن وضع تنفسی بیمار، میتوان از عکس گردن اطلاعات بیشتری به دست آورد و موارد دیگر مانند وجود جسم خارجی در مجاری هوایی، عفونت باکتریایی نای و اپیگلوتیت حاد را میتوان تشخیص داد.
عوارض خروسک
بیماران دچار عوارضی مانند عفونت گوش، عفونت باکتریایی نای، انسداد شدید راه هوایی، عفونت ریه ، آرتریت، ذات الریه (پنومونی) و برونشیول تنفسی می شوند.
درمان بیماری
بازکردن راه هوایی، عکسبرداری، لارنگوسکوپی، استفاده از بخور گرم، کاهش استرس و اضطراب از راه های درمان بیماری خروسک است.
اساس درمان خروسک، مراقبت از راه هوایی و پیشگیری از انسداد مجرا و بهبود اکسیژنرسانی است. از اقداماتی که موجب بیقراری کودک میشود باید اجتناب کرد.
امروزه مانند گذشته از بخور سرد و مرطوب استفاده نمیشود، زیرا در مطالعات جدید مشخص شده گاهی اثر تشدیدکننده بر بیماری داشته است، ولی بخور دارویی اپینفرین بسیار کمککننده است.
استفاده از کورتونهای خوراکی یا تزریقی از درمانهای موثر دیگر است.
معمولاً فرد مبتلا به خروسک مجدد به این بیماری دچار نمی شود، به جز در کودکان مبتلا به آسم که معمولاً مستعد ابتلا به خروسک می باشند
در مواردی که بیمار دچار تنگی نفس پیشرونده، کاهش هوشیاری و بیاشتهایی میشود، بهتر است در بیمارستان بستری شود تا از وی مراقبت بیشتری به عمل آید.
نکاتی که باید در مورد خروسک بدانیم
- مصرف انواع آنتی بیوتیک در درمان این بیماری تأثیری ندارد.
- معمولاً فرد مبتلا شده به خروسک مجدد به این بیماری دچار نمی شود، به جز در کودکان مبتلا به آسم که معمولاً مستعد ابتلا به خروسک می باشند.
- تا زمانی که تنفس کودک با سختی و اشکال همراه می باشد لازم است یک بزرگسال به صورت مداوم از او مراقبت کند و حتی مدتی بعد از کاهش علایم هر سه ساعت یک بار از خواب بیدار شده و کودک را کنترل کند که آیا به راحتی نفس می کشد یا خیر.
- برای جلوگیری از عود زودهنگام خروسک لازم است تا سه شبانه روز پس از رفع علایم تنفسی، همچنان هوای اتاق کودک را با بخار آب مرطوب نگه دارید.
- کودکان مبتلا به خروسک باید از مصرف شیر خودداری کنند. نوشیدن مایعاتی مانند آب، آبمیوه و چای در کاهش این بیماری تاثیر بسزایی دارد.
- پسران بیشتر به این بیماری مبتلا می شوند. در زمان بروز علایم بیماری خروسک، برای کاهش و درمان آن به پزشک متخصص مراجعه کنید.منابع:
جام جم آنلاین - دکتر حمیدرضا صادقی ، متخصص اطفال
باشگاه خبرنگاران جوان - ریحانه علیپور، متخصص اطفال
طب روز