سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017

بساط افطاری‌های ساده در تهران

شما هم برای افطار دعوت هستید

افطاری ساده، سفره‌هایی است که میزبان طیف گسترده‌ای از مردم بوده که هر روز در مساجد و گوشه و کنار شهرها پهن می‌شود. سفره‌های پربرکت، ساده و بی‌آلایشی که در آن نه از تکلف خبری است و نه از چشم‌وهم‌چشمی‌ و تجملات و ریا.
عکس نویسنده
عکس نویسنده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

افطاری

یکی از سنت‌هایی که از قدیم بین مسلمانان مخصوصاً ما ایرانی‌ها قدمت و به عبارتی حق آب و گل دارد، افطاری‌دادن است. به این صورت که هرکسی هر آنچه از دستش برمی‌آید را غنیمت دانسته تا در ثواب افطاری دادن شریک می‌کند. با شروع ماه رمضان، در بسیاری از خانواده‌ها گویا مسابقه‌ای برپا است. به این صورت که هر خانواده‌ای سعی می‌کند قبل از ورود به ماه رمضان، تاریخی را برای افطاری دادن اعلام کند تا فامیل‌ها جای دیگر دعوت نشوند و از ثواب افطاری عقب نیفتد.

عده‌ای هم افطاری خود را با تهیه آش، حلوا، نان تازه و... و  پخش کردن آن میان همسایگان ، این‌گونه از پاداش افطاری دادن بی‌نصیب نمی‌مانند.

ما هرشب در میدان امام حسین (ع) میزبان عابران و رهگذرانی می‌شویم که هنگام افطار در خیابان مانده‌اند. با ساده‌ترین طعام ممکن از آن‌ها پذیرایی می‌کنیم و همین زمینه‌ای برای احیای سنت‌های خوب گذشته می‌شود


امسال نیز باوجود همه سختی‌های موجود، سنت افطاری‌دادن شاید نه با رونق گرشته اما کم‌وبیش پابرجاست. با تأکیداتی که به برپایی افطاری‌های ساده‌شده ، عده‌ای همّ خود را بر این گذاشته‌اند با برپایی افطاری‌های ساده به شکل‌های مختلف در اجتماع در سرتاسر شهر و میدان‌ها با این ماجرا همراه باشند.


افطاری میدان امام حسین

سفره افطار در میدان بزرگ امام حسین(ع)

یکی از این سفره‌های پر خیروبرکت افطاری در میدان امام حسین(ع) برپا است. از حدود یک ساعت قبل از اذان مغرب، برنامه با ترتیل‌خوانی یک جزء از قرآن‌کریم با حضور قاریان قرآن در میدان امام حسین (ع) آغاز می‌شود. در ابتدا جمعیت کم است اما کم‌کم به تعداد آن‌ها افزوده می‌شود تا جایی که دقایقی قبل از افطار، گروه زیادی از مردم دورتادور سفره‌های افطار نشسته و با بلند شدن صدای اذان از بلندگوهای مسجد امام حسین، افطار می‌کنند.

میکائیل سعید، از متولیان سفره‌های افطار ساده در میدان امام حسین(ع) می‌گوید:«سفره‌های ساده از دل سنت‌های قدیمی به ما رسیده است. با شروع ماه مبارک مضان اهالی محله‌ها دورهم جمع می‌شدند و در زورخانه یا مساجد محله برای نیازمندان مراسم گلریزان برگزار می‌کردند. اصلا این ماه با خودش مهربانی به همراه می‌آورد. حواس بزرگ‌ترها پی این می‌رفت که همسایه‌اش در چه وضعی است و همین‌ها آدم‌ها را به هم نزدیک‌تر می‌کرد. ما هرشب در میدان امام حسین (ع) میزبان عابران و رهگذرانی می‌شویم که هنگام افطار در خیابان مانده‌اند. با ساده‌ترین طعام ممکن از آن‌ها پذیرایی می‌کنیم و همین زمینه‌ای برای احیای سنت‌های خوب گذشته می‌شود.»
امام حسین

با خانمی که به همراه سه فرزند خود در کنار من نشسته، سر صحبت را باز می‌کنم و متوجه می‌شوم همسرش سال‌هاست به علت بیماری فوت کرده است. از سن بچه‌هایش معلوم است سن و سال زیادی ندارد اما سختی و فشار روزگار، خستگی و تکیدگی را بر چهره‌‌اش و پیری و زمختی را بر دستانش نقاشی کرده است. در میانه صحبت‌هایمان می گوید:« با این شرایط سخت اقتصادی که پیش آمده، باوجود اینکه خانه مردم کار می‌کنم اما گذران و خرج و خورد و خوراک زندگی برایم خیلی سخت شده اما این ماه مبارک که می‌رسد، به قدری برکت با خود به همراه دارد که اصلاً متوجه نمی شوم چه‌طور می‌گذرد و همیشه یخچال ما پر است. یکی از همین برکت‌ها سفره افطاری است که هرشب در اینجا پهن می‌شود. ما این چند سال موقع افطار میهمان این جا هستیم. هم به لحاظ اقتصادی خیلی برایمان خوب بوده، هم به لحاظ روحی. بچه‌هایم این جا را خیلی دوست دارند. هم افطار می‌کنیم هم این ها بازی می‌کنند

دروازه غار

سی مسجد در یک محله/دروازه‌غار؛ اصیل‌ترین محله تهران

نام دروازه غار را حتماً شنیده‌اید. یکی از قدیمی‌ترین و اصیل‌ترین محله‌های تهران که این روزها حال خیلی خوبی ندارد. بی‌سابقه است محله‌ای با یک لوکیشن محدود، تعداد 30 مسجد را در خود جای داده باشد و این نشان از دیانت و گذشته مذهبی مردمی است که در آن زندگی می‌کردند. با وجود اینکه گذشت زمان و دلایل مختلفی چون فقر، این مساجد را به انزوا و تعطیلی کشانده است اما امسال به کمک اهالی محل، خیرین و کسانی که هنوز دغدغه فرهنگ و دیانت مردم را دارند، در ماه رمضان حال و هوای مساجد این محله را تغییر داده شده است.

مسجد «الفاطمه» در مرکز محله دروازه غار، زیر بازارچه یا همان چهار راه صابون پس خونه یکی از مساجدی است که امسال افطار میزبان مردم است. نزدیک اذان مغرب شده اما در لابه‌لای کوچه‌های قدیمی و پیچ‌در‌پیچ مولوی و بازار پارچه‌فروش‌ها، هنوز مسجد را پیدا نکرده‌ام. چشمم به پیرمردی نارنجی‌پوش می‌افتد که در میان آن همه آدم‌های عجیب و غریب که دیدنشان چیزی جز اضطراب و دلهره عائد انسان نمی‌کند، می افتد. نمی‌دانم روزه او را برده یا از فرط خستگی است که انقدر خسته راه می‌رود.

آدرس مسجد را از او می‌پرسم و وقتی متوجه می‌شوم که او هم دارد به آنجا می‌رود از اینکه در این محله غریب که هوا هم رو به تاریکی است، کسی می‌تواند من را به مقصد برساند خیلی خوشحال می‌شوم. بین راه خودش باب گفتگو را باز می‌کند:« ماه رمضان امسال این مسجد حال و هوای دیگری به محله داده، اینجا پاتوق کارتن خواب‌ها و معتادها است اما لابه لای همین ها هم آدم‌هایی هستند که شرایط سخت اقتصادی آنها را پاگیر این محله‌ها کرده. بازم دمشون گرم هنوز هستند آدم‌هایی که هوای مردم را دارند، این محله را فراموش نکردن و بساط نماز و افطاری را تو این ماه مبارک را فراهم کرده‌اند!»

به مسجد که می‌رسیم انگار حس پدرانه‌اش فهمیده است که رفت‌وآمد در این محله برایم سخت است، طاقت نمی‌آورد و می‌گوید:«بعد از نماز و افطار منتظرمی‌مانم تا به خیابان اصلی برسانمتان.»

در چنین محله ای دیدن 6 صف طولانی نماز جماعت برایم جالب و قابل توجه بود.بعد از نماز و صرف افطار جویا شدم تا یکی از متولیان مسجد را پیدا کنم که به شماره ‌ای از حاج آقای بیات رسیدم.

در گفتگوی با حاج آقای بیات از اساتید حوزه علمیه، ایشان کم و کیف برگزاری افطاری ساده را در محله دروازه غار که اسم امروزش «شهید هرندی» است این‌گونه بیان می‌کنند:«باتوجه به تعطیلی مساجد محله شهید هرندی، ما توفیق داشتیم که این مساجد را فعال کنیم، برای آن‌ها امام‌جماعت و مبلغ قرار دادیم و علاوه بر برگزاری نماز ، قرائت قرآن و کارهای فرهنگی برای نوجوان و جوانان، با مشارکت مردم محل و همچنین خیرین سفره افطاری را فراهم کنیم.»

محله دروازه غار

پل ارتباطی از شمرون تا دروازه غار

بیات در ادامه در رابطه با ارتباط بین مساجد بالای شهر و پایین شهر می گوید:«در ابتدا سعی کردیم پلی برقرار کنیم میان قسمت شمران و بالای شهر تهران با محله‌های پایین و مستضعف. بدین منظور با مساجد شمال شهر مثل مسجد و تکیه نیاوران که از مساجد بسیار قدیمی است به‌طوری‌که قدمت آن به دوران قاجار می‌رسد و همچنین مسجد امیرالمؤمنین در شهرک محلاتی و دیگر مساجدی که شرایط مالی خوبی دارند صحبت کردیم و آن ها را با مساجد بی رونق دروازه غار «امام حسن مجتبی(ع)» مرتبط ساختیم به‌طوری‌که تعدادی از این مساجد شمال شهر ، مساجد دروازه غار را معین خود قرار داده و  برای فعالیت‌های فرهنگی و هم‌چنین برگزاری سفره افطار هزینه می‌کنند.»

دروازه غار در رمضان

حضور پرشور نوجوانان نیز از خروجی‌های برجسته این حرکت بوده است. با‌توجه به اینکه در این محله‌ها برای بچه‌ها محل تفریحی بعضاً وجود نداشته و اگر هم باشد این‌ها توان هزینه برای استفاده از آن را ندارند، با رونق مساجد و برنامه‌های فرهنگی_ورزشی که ترتیب داده شده حضور بچه‌های دبستانی و راهنمایی بسیار پرررنگ شده و هر مسجد حدود 20 تا 50 نوجوان را جذب خود کرده است


او در ادامه به همراهی مردم محله و علاقه نوجوانان و جوانان به مسجد اشاره کرده و می‌گوید:« از آنجایی که دروازه‌غار یکی از محله‌هایی است با بالاترین آسیب‌های اجتماعی اعم از بدترین وضعیت اعتیاد و موادفروشی و مسائل غیراخلاقی. به‌طوری که از باب مثال مسجد «امام حسن مجتبی(ع)» در جایی قرار گرفته که تمام خانه‌های آن محدوده توسط پلیس مواد مخدر پلمپ شده و افراد بسیاری دستگیر شدند، رونق گرفتن مساجد می‌تواند مانع خوبی برای آسیب‌های وارده بر مردم باشد. ما در ماه رمضان روزانه 600- 700 افطاری ساده را برای حدود 8 مسجد ترتیب داده‌ایم که بخش مهم و پررونق آن مشارکت و استقبال خوب مردم بوده به طوری‌که  خود مردم متولی مسجد خود شده، به این صورت که درب مسجد را باز می‌کنند، آنجا را آب و جارو کرده و بعضاً خودشان برای روزه‌داران نان تهیه می‌کنند. حضور پرشور نوجوانان نیز از خروجی‌های برجسته این حرکت بوده است. با‌توجه به اینکه در این محله‌ها برای بچه‌ها محل تفریحی بعضاً وجود نداشته و اگر هم باشد این‌ها توان هزینه برای استفاده از آن را ندارند، با رونق مساجد و برنامه‌های فرهنگی_ورزشی که ترتیب داده شده حضور بچه‌های دبستانی و راهنمایی بسیار پرررنگ شده و هر مسجد حدود 20 تا 50 نوجوان را جذب خود کرده است.»

مسجد پنبه چی

افطاری ساده در فضای دوستانه و صمیمی

از مکان‌های دیگری که رنگ و بوی افطاری ساده در آن به زیبایی و شور و حرات خاصی دیده می شود،«مسجد پنبه چی»است. این مسجد چند سالی است که در این مسیر حرکت کرده و در ماه مبارک رمضان با هماهنگی‌های لازم، افطاری ساده به همراه جزء خوانی و برنامه‌های برنامه‌های فرهنگی _ورزشی با کمک و همراهی خیرین و اهالی محل برقرار کرده است.  

حجت‌الاسلام عباسیان، یکی از متولیان این طرح در گفتگوی خود با تبیان می گوید:« از سال 94 که طرح افطاری ساده را به شکل جدی آغاز کردیم، از حدود یکی ساعت قبل از اذان مغرب برنامه جزء خوانی قرآن کریم به همراه مسابقه و برنامه‌های تفریحی برای نوجوانان و جوانان برقرار کرده ایم. بعد اذان مغرب، نماز جماعت را خیلی سریع می‌خوانیم و با افطاری ساده ای هر شب پذیرای حدود 300 نفر از عموم مردم در شبستان مسجد که حدود 70-80 نفر آن‌ها از نوجوانان هستند، می‌باشیم. بعد از افطار هم فضایی را برای بازی بچه و فوتبال دستی فراهم کرده ایم. مسجد ما با حضور نوجوانان و جوانان حال و هوای خیلی خوبی دارد. نشاط و سرزندگی درجریان است به طوری که بچه ها و بزرگ‌ترها رفاقت‌های خانوادگی پیدا کردند.

کار جدیدی که امسال انجام داده ایم این است که سوپر محله را هم برای افطاری دادن با خود همراه کرده ایم به این صورت که به‌جای اینکه برویم و از مرکز مولوی برای افطار خرید کنیم، به او پیشنهاد دادیم که با یکی سود پایین‌تری خرید افطار مسجد را برعهده بگیرد.خداروشکر با همکاری محله و خانواده‌ها ضیافت افطاری ساده در مسجد خیلی گرم و پرشور برقرار است.»
بوستان نوروز

بوستانی که میزبان روزه‌داران است

خوشبختانه امسال افطاری ساده محدود به مساجد نبوده و در میان بوستان و پارک‌های شهر هم شاهد این سنت حسنه هستیم. «بوستان نوروز»  یکی از مکان‌هایی است که امسال به همت اداره ارتباطات و امور بین‌الملل شرکت نوسازی محله عباس‌آباد، سنت افطاری ساده باهدف حذف اسراف و تجمل‌گرایی برای آن دسته از افرادی که در لحظه افطار به هر دلیل از منزل و سفره خانوادگی خود دور هستند؛ اجرا کرده است. این ضیافت با کمک خیرین و اهالی محل در بوستان نوروز به نشانی بلوار آفریقا، بالاتر از میدان آرژانتین  از روز ششم ماه رمضان آغاز و تا پایان ماه رمضان میزبان شهروندان است.
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین