سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017

چند اصل یادگیری فعال و پویا

غلبه بر اضطراب و استرس هنگام یادگیری

اضطراب و استرس می تواند مانع بزرگی برای موفقیت هر فردی باشد. لذا اگر شما با وجود تلاش فراوان نتوانید بر اضطراب خود فائق شوید مسلما نتایجی به مراتب پایین تر از زمانی می گیرید که درس بخوانید و تلاش کنید و آرامش داشته باشید.
عکس نویسنده
عکس نویسنده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :
استرس
 پسری هجده ساله و از لحاظ درسی دانش آموز متوسط بالایی هستم. اگر استرس نداشته باشم مطالب را یکبار که دقیق می خوانم متوجه می شوم ولی متاسفانه استرس فراوانی دارم که باعث شده در درس خواندن دچار وسواس بشوم و یک درس را چند بار بخوانم تا متوجه شوم. لطفا من را راهنمایی کنید که چگونه بر استرس و وسواسم غلبه کنم؟

اضطراب و استرس می تواند مانع بزرگی برای موفقیت هر فردی باشد. لذا اگر شما با وجود تلاش فراوان نتوانید بر اضطراب خود فائق شوید مسلما نتایجی به مراتب پایین تر از زمانی می گیرید که درس بخوانید و تلاش کنید و آرامش داشته باشید.

مگر نه این است که قرار است متناسب با تلاشتون به نتیجه برسید و در این بین خدای مهربانی هم هست که بهترین ها را برای شما مقدر میکند؟ آیا فکر می کنید اگر اضطراب داشته باشید به نتیجه دلخواه می رسید و در غیر این صورت نمی رسید؟ آیا فکر میکنید اضطراب و وسواس شما موجب بهتر درس خواندن و نتیجه بهتر می شود؟

سعی کنید آرام باشید. یاد بگیرید هر زمان که متوجه اضطراب خود شدید اندکی مکث کنید. چند تنفس آرام و عمیق بکشید و بر تنفس خود تمرکز کنید و ریتم و سرعتی را که در ذهن برای درس خواندن تجربه میکنید آرام تر کنید و از حالت اضطراب خارج شوید و به رفتاری که مناسب و سودمند است بپردازید و فعالیت ناشی از اضطراب را متوقف کنید.

اصول یادگیری بهینه را فرا بگیرید و حتما با یک مشاور درسی در ارتباط باشید تا با برنامه ریزی او پیش بروید. در این صورت دیگر وسواس و برگشت به عقب جایی ندارد.

چند اصل یادگیری :

تند بخوانید : وقتی شما به بهانه بهتر فهمیدن بسیار کند پیش می روید و کلمه به کلمه می خوانید، درگیری ذهنی مطلوبی را ایجاد نمی کنید و ذهن شما که از این ساکن بودن کلافه می شود، خود را در جایی دیگر مشغول می کند و حواستان پرت می شود. ما نمی گوییم آن قدر تند بخوانید که هیچ چیز نفهمید، بلکه می گوییم سرعت مطالعه خود را تا آنجا افزایش دهید که یک درگیری ذهنی مطلوب ایجاد شود.

مطالعه اولیه: مطالعه اولیه همان گرفتن اطلاعات ابتدایی است. در مطالعه اولیه، قصد شما کنجکاو کردن ذهن با گرفتن اطلاعات ساده و کم حجم و مقدماتی است. در مطالعه اولیه شما متن را خط به خط نمی خوانید بلکه نگاهی گذرا به متن می اندارید و یک سری مفاهیم اولیه را از متن می گیرید که مثلاً متن حول و حوش چه موضوعی است. پس از آن باید به خود رجوع کنید و ببینید که خودتان از پیش چه اطلاعاتی درباره موضوع دارید و یا این که از قبل، از کسی چیزی شنیده اید یا مطالعه کرده اید. اطلاعات اولیه خودتان را به اطلاعات اولیه کتاب، در این بررسی اجمالی بیافزایید.

سؤال کردن: یادتان باشد که پیش از مطالعه، با یکی دو سؤال، ذهن خود را هدفدار کنید. وقتی می گوییم هنگام مطالعه مدام از خودتان سؤال کنید، منظورمان این است که پیش از مطالعه، در حین مطالعه و پس از آن، می توانید از خود بپرسید. شما معمولاً برای طرح سؤالات از خود یک سری سؤالات حافظه ای کم ارزش می پرسید. مثلاً “بوعلی سینا کی متولد شد؟”، “جنگ جهانی دوم در چه تاریخی شروع شد؟”، “هیمالیا کجاست؟” و . . . این سؤالات معمول، کم ارزش ترین سؤالاتی است که شما می توانید از خود بپرسید.

هنگام مطالعه، همیشه قلم و کاغذی در دست داشته باشید. چه آنچه که می خوانید رمان باشد چه شعر، چه مطالعه آزاد، چه کتاب درسی، اعم از حفظ کردنی یا فهمیدنی. در یک مطالعه فعال و پویا، کمتر چیزی می تواند به اندازه قلمی که در دست دارید، ذهن شما را درگیر و متمرکز کند.

وقتی که یک سری مطالب را پشت سر هم و دنبال هم می خوانید و مجبورید همه آنها را به خاطر بسپارید، ذهن شما وسواس پیدا می کند: “مبادا مطالب قبل را فراموش کنم؟” و در نتیجه به جای آن که به نکات جدید و تازه ای که می خوانید، توجه داشته باشد، به مرور دانسته های قبلی مشغول می شود تا خیالش راحت شود که آن نکات فراموش نشده اند.

سعی کنید آرام باشید. یاد بگیرید هر زمان که متوجه اضطراب خود شدید اندکی مکث کنید. چند تنفس آرام و عمیق بکشید و بر تنفس خود تمرکز کنید و ریتم و سرعتی را که در ذهن برای درس خواندن تجربه میکنید آرام تر کنید و از حالت اضطراب خارج شوید و به رفتاری که مناسب و سودمند است بپردازید و فعالیت ناشی از اضطراب را متوقف کنید.


نوشتن هر مطلب پس از فراگیری، ذهن شما را آسوده می کند. خیال شما راحت است که این مطلب، جایی نوشته شده و فراموش نمی گردد و این گونه شما با همان تمرکز اولین لحظات، به مطالعه خود ادامه می دهید. هرچه را که فرا گرفتید و فهمیدید، به زبان خودتان روی کاغذ بیاورید.

پس از آن که در مکان مطالعه خود قرار گرفتید فوراً مطالعه را شروع کنید و به هیچ عنوان به کارهای دیگر نپردازید. بعضی ها وقتی پشت میز مطالعه می نشینند یا کتاب را باز می کنند، شروع می کنند به ورق زدن کتاب، فراهم کردن کاغذ و کارهای جانبی دیگر. اگر نشستن برای مطالعه طولانی شود و مطالعه ای صورت نگیرد و شما خود را با کارهای جانبی یا افکار درونی مشغول کنید، برای پرورش تمرکز حواس در شما بسیار بد است.

منبع: پرسش و پاسخ های عمومی مشاوره روانشناسی مرکز مشاوره تبیان
x