• تعداد بازديد :
  • دوشنبه 1397/01/06
  • تاريخ :
نشانه های رحمت خداوند

رحمت خدا در این ماه خاص می شود

نام ماه رجب همگام با اصبّ به معنای ریزش رحمت به کار رفته است. آری در این ماه می‌توان انواع رحمت الهی را شناخت و خود را در معرض آنها قرار داد. رحمتی که در هر روز، لحظه و ساعت از این ماه جاری بوده و نشانه های بسیاری برای آن داریم.


رحمت خدا در این ماه خاص تر می شود
ماه رجب ماه بزرگی است. ماهی که در آن رحمت الهی بسیار گسترده عطا می‌شود و در این ماه است که فرد می تواند قدری درباره رحمت و عطای الهی فهم و بینش پیدا کند. چرا که نام ماه رجب همگام با اصبّ به معنای ریزش رحمت به کار رفته است. آری در این ماه می‌توان انواع رحمت الهی را شناخت و خود را در معرض آنها قرار داد. رحمتی که در هر روز، لحظه و ساعت از این ماه جاری بوده و نشانه های بسیاری برای آن داریم[1].

دعا و درخواست از خداوند نیز بابی برای بهره‌مندی از رحمت خاص خداست. رحمتی که ویژه است و به برکت طلب و خواهش نصیب بنده می‌شود و چه زیبا در دعای ماه رجب ما این نوع از رحمت را از خداوند منان درخواست می‌کنیم.


دعای ماه رجب و رحمت الهی

طبق سفارش امام صادق (علیه‌السلام) بعد از هر نماز در این ماه می‌ توان دعای پر فضیلت "يا مَنْ‏ أَرْجُوهُ‏ لِكُلِ‏ خَيْر" را بخواند. دعایی که سراسر درخواست رحمت از خداست. درخواست همه خیرها و دفع همه اشرار و بدی ها و در آخر هم از خداوند می‌خواهیم محاسن و صورت ما را از آتش جهنم به دور دارد[2]. این دعا بی‌ انتها بودن عطای الهی و عدم بخل و منع از جانب خدا را آشکارا بیان کرده و با در تفکر در آن است که به عمق رحمت خدا پی ‌می‌ بریم؛ عطایی که فهم و بهره‌ مندی از آن، در ماه رجب آسان‌تر است.

عمق رحمت الهی

در این دعا می‌گوییم: «يا مَنْ يُعْطِي مَنْ سَأَلَهُ، يا مَنْ يُعْطِي مَنْ لَمْ يَسْأَلْهُ وَ مَنْ لَمْ يَعْرِفْهُ تَحَنُّناً مِنْهُ وَ رَحْمَة؛ اى کسي كه عطا كنى به هر كه از تو درخواست کند؛ اي کسي كه عطا كنى به كسى كه از تو درخواست نکرده و نه تو را بشناسد، از روى نعمت بخشى و مهرورزى.» در این فراز همه موجودات دریافت کننده نعمت و رحمت خداوند معرفی شدند؛ حتی انسانهایی که خدا را نشناخته‎اند و از او بی خبر هستند. کدام نعمت دهنده و عطا کننده‌ای هست که با چنین عمقی رحمت خویش را ببخشد؟

رحمت در دو نوع

البته رحمتی که به اهل ایمان می رسد؛ برابر و مساوی با رحمت الهی به افراد خدا نشناس نیست؛ چرا که اگر این دو با هم یکسان باشد؛ عدالت الهی نقض می‌شود. مطمئناً افراد مؤمن و اشخاصی که از خداوند طلب حاجت می‌کنند بسیار بیشتر از سفره رحمت الهی بهره می‌ ببرند تا دیگران. بنا بر این فراز دعا می‌توانیم بگوییم که خداوند یک رحمت عام و فراگیر دارد که همه مخلوقات از آن بهره برده و یک رحمت، عطای خاص الهی است که به افرادی ویژه رسیده و این افراد هستند که هم از آن رحمت عام و هم از این عطای خاص بهره می‌برند. از رحمت عام خداوند می‌توان به نعمت‌هایی چون حیات و آفرینش، نظم هستی، شب و روز، فطرت پاک، بهره مندی از منابع طبیعی و رساندن رزق و روزی اشاره داشت.[3]

گذر از رحمت عام به رحمت خاص

انسانها همگی شامل رحمت عام خداوند شدند و این خداست که بدون در نظر گرفتن ایمان و اعتقادات به آنها نعمت‌های خویش را ارزانی داشته است و چه زیبا سعدی هر نفس را مشتمل بر دو نعمت الهی معرفی کرده است.[4] ولی باید توجه داشت که بسنده کردن به این نوع نعمت، اصلاً کار صحیحی نیست و فرق انسان و حیوان و تفاوت رتبه در بین انسانها به میزان نزدیکی و بهره‌مندی آنها از نعمت خاص الهی بستگی دارد. پس باید به دنبال استفاده از رحمت عام الهی برای رسیدن به رحمت خاص خداوند بود.


پیامبر، راهنمای رحمت خاص الهی

خداوند در همین ماه رجب ابزاری ویژه برای این مهم به بشریت عرضه داشته و آن رحمت عام خداوند، بعثت خاتم الانبیاء حضرت محمد(صلی‌الله‌علیه‌وآله) در بیست و هفتمین روز از ماه رجب است. فردی که در عین بشری بودن متصل به منبع وحیانی است و رحمتی برای جهانیان معرفی شده است[5]. اگر مردم قدر این نعمت و رحمت عام را بدانند و به ایشان ایمان آورده و به دستوراتش عمل کنند؛ به دریایی از رحمت خاص الهی دست یافته اند و علاوه بر دنیا، آخرت خویش را نیز مملو از رحمت خاص الهی کرده‌اند. رحمتی که بهشت رضوان خداوند را برای فرد به ارمغان می‌آورد.

خداوند یک رحمت عام و فراگیر دارد که همه مخلوقات از آن بهره برده و یک رحمت، عطای خاص الهی است که به افرادی ویژه رسیده و این افراد هستند که هم از آن رحمت عام و هم از این عطای خاص بهره می‌برند. 


دعا و بهره‌مندی از رحمت خاص خداوند

دعا و درخواست از خداوند نیز بابی برای بهره‌مندی از رحمت خاص خداست. رحمتی که ویژه است و به برکت طلب و خواهش نصیب بنده می‌شود و چه زیبا در دعای ماه رجب ما این نوع از رحمت را از خداوند منان درخواست می‌کنیم. در این دعا از خداوند خیر تمام دنیا و آخرت را خواسته و دوری از تمام بدی‌ها و اشرار دنیا و آخرت را مسئلت می‌داریم و پس از آن زیاد شدن این نوع رحمت و بخشش الهی را باز طلب می‌داریم. در انتهای این دعا، تیر آخر را روانه کرده و دوری از آتش را برای اطمینان از کسب رحمت خاص خداوند بر زبان می‌آوریم.

کلام پایانی

رحمت خداوند بی‌انتهاست و خداوند همه مخلوقات را از رحمت عام خویش بهره‌مند ساخته، هرچند که اگر همگی آنها استحقاق بهره‌مندی از رحمت خاص الهی را نیز داشته باشند؛ باز از رحمت خداوند چیزی کم نشده و امکان زیادت آن وجود دارد. در این میان فقط باید ما انسانها، شرایط کسب رحمت خاص الهی را در خود بوجود آوریم. این مهم با پیروی از رسول اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) و دعا و نیایش ممکن بوده و چه زیبا این دو در ماه رجب در کنار هم جا گرفته‌اند.

پی‌نوشت:
1- رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) این ماه را اینگونه معرفی کرده است:«رَجَبٌ شَهْرُ اللَّهِ الْأَصَبُّ يَصُبُ‏ اللَّهُ فِيهِ الرَّحْمَةَ عَلَى عِبَادِه‏؛ رجب ماه بخشش الهی است که خداوند در آن رحمتش را بر بندگانش می‌فرستد.»[عیون الاخبار الرضا(علیه‌السلام) ج2، ص 71]
2- «يا مَنْ‏ أَرْجُوهُ‏ لِكُلِ‏ خَيْرٍ، وَ آمَنُ سَخَطَهُ عِنْدَ كُلِّ شَرٍّ، يا مَنْ يُعْطِي الْكَثِيرَ بِالْقَلِيلِ، يا مَنْ يُعْطِي مَنْ سَأَلَهُ، يا مَنْ يُعْطِي مَنْ لَمْ يَسْأَلْهُ وَ مَنْ لَمْ يَعْرِفْهُ تَحَنُّناً مِنْهُ وَ رَحْمَةً، أَعْطِنِي بِمَسْأَلَتِي إِيَّاكَ جَمِيعَ‏ خَيْرِ الدُّنْيا وَ جَمِيعَ خَيْرِ الاخِرَةِ، وَ اصْرِفْ عَنِّي بِمَسْأَلَتِي إِيَّاكَ جَمِيعَ شَرِّ الدُّنْيا وَ شَرِّ الاخِرَةِ، فَإِنَّهُ غَيْرُ مَنْقُوصٍ ما أَعْطَيْتَ، وَ زِدْنِي مِنْ فَضْلِكَ يا كَرِيمُ؛
اى کسي كه براى هر خيرى به او اميد دارم و از خشمش در هر شرى ايمن هستم اى کسي كه عطاى بسيار مي دهد در برابر طاعت اندك. اى کسي كه عطا كنى به هر كه از تو درخواست کند اي کسي كه عطا كنى به كسى كه از تو درخواست نکرده و نه تو را بشناسد، از روى نعمت بخشى و مهرورزى. عطا كن به من به خاطر درخواستى كه از تو كردم همه خوبى دنيا و همه خوبى و خير آخرت را و بگردان از من به خاطر همان درخواستى كه از تو كردم همه شر دنيا و شر آخرت را. زيرا آنچه تو دهى چيزى كم نیاید و بيفزا بر من از فضلت اى بزرگوار.
در اين هنگام امام صادق عليه السلام محاسن شريف خود را در پنجه دست چپ خود گرفت و اين دعا را با حالت التجا و تضرّع خواند در حالي که به حركت دادن انگشت سبّابه دست راست خود را تکان مي داد.
يا ذَا الْجَلالِ وَ الإِكْرامِ يا ذَا النَّعْماءِ وَ الْجُودِ، يا ذَا الْمَنِّ وَ الطَّوْلِ، حَرِّمْ شَيْبَتِي عَلَى النّار؛ اى صاحب جلالت و بزرگواری. اى صاحب نعمت و جود و بخشش. اي صاحب منت، حرام كن محاسنم را بر آتش دوزخ. [اقبال الاعمال، سید بن طاووس، ج3، ص211]
3- «وَمِنْ رَحْمَتِهِ جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ لِتَسْكُنُوا فِيهِ وَلِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ[قصص/73] و از رحمتش برايتان شب و روز را قرار داد تا در اين [يك] بياراميد و [در آن يك] از فزون‏بخشى او [روزى خود] بجوييد باشد كه سپاس بداريد.»
4- منّت خدای را عزوجل که طاعتش موجب قربتست و به شکر اندرش مزید نعمت. هر نفسی که فرو می رود ممدّ حیاتست و چون بر می آید مفرّح ذات پس در هر نفسی دو نعمت موجودست و بر هر نعمتی شکری واجب
از دست و زبان که برآید
کز عهده شکرش به در آید
5- « قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحَى إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ[کهف/110] بگو من هم مثل شما بشرى هستم و[لى] به من وحى مى ‏شود كه خداى شما خدايى يگانه است.» «وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ[انبیاء/107] و تو را جز رحمتى براى جهانيان نفرستاديم.»


اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
UserName
x