وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
دکتر بهروز مرادی، دانش آموخته جامعه شناسی دین، با تاکید بر شخصیت حضرت زینب (س) گفت: زمانه ما نیازمند تعالیمی است که چنین زنانی را پرورش دهد، آنها که هویتشان وابسته به میزان آرایش صورت و جسم پالایش شده و اندام عروسکی نیست.
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

الگو سازی برای زنان به گفته یک جامعه شناس

دکتر بهروز مرادی، دانش آموخته جامعه شناسی دین، با تاکید بر شخصیت حضرت زینب (س) گفت: زمانه ما نیازمند تعالیمی است که چنین زنانی را پرورش دهد، آنها که هویتشان وابسته به میزان آرایش صورت و جسم پالایش شده و اندام عروسکی نیست.

بخش اجتماعی تبیان
جامعه

به گزارش تبیان از خبرآنلاین، دوشنبه سوم آبان، نشست تخصصی «تحلیلی جامعه شناختی بر رفتار حضرت زینب (س) به مثابه الگوی مسلمان متمدن» در حلقه مطالعات مسائل اجتماعی زنان انجمن جامعه شناسی ایران برگزار شد.

در این نشست، دکتر بهروز مرادی، دانش آموخته جامعه شناسی دین از دانشگاه های آمستردام و تیلبوخ هلند با اشاره به رویکرد نوربرت الیاس اظهار داشت: الیاس جامعه شناس آلمانی در كتاب خود به نام "فرآیند تمدن"، مراحل آغازین و پسین تمدن كلی بشری را در سیر حركت تاریخ مورد بررسی قرار می دهد. او در این كتاب چنین مطرح می كند كه انسانها در مراحل آغازین تمدن برای سازماندهی هنجارین رفتار خود در پهنه اجتماع نیازی تعیین كننده به سازوكارهای بیرونی داشتند. این سازوكارهای كنترل و تنظیم كننده بیرونی رفتار، همان سازمانهای اجتماعی و افراد حقوقی بودند كه در محیط اجتماعی فعال بودند و عملکرد و كاركرد آنها در راستای نظارت بر رفتار افراد بود تا اینکه افراد را به سویی هدایت كنند كه خود را با هنجارهای اجتماعی هماهنگ كرده و مانع آن شوند كه افراد دست به رفتار كجروانه بزنند.

سازو کارهای تنظیم کننده رفتارهای اجتماعی

دکتر مرادی در ادامه گفت: به مرور كه فرایند تمدن رشد می كند و در جریان حركت زمان به جلو می آید و به دوران جدید می رسد، این ساز و كارهای تنظیم كننده رفتار اجتماعی، از بیرون فرد به درون فرد منتقل می شوند. به بیان دیگر؛ تمدن هایی كه در مراحل آغازین زندگی بشر وجود داشتند، بر سازمان های كنترل كننده بیرونی برای هماهنگ سازی رفتار افراد جامعه تأكید می كردند و تمدن هایی كه در مراحل بالاتر و متکامل تری قرار دارند، ساز و كارهای نظارت بر رفتار اجتماعی را از بیرون به درون افراد انتقال داده اند. این بدین معناست كه آن تمدن هایی متکامل ترند كه افراد و اعضای آنها برای رعایت هنجارها و ارزشهای همگانی به ساز و كارهای بیرونی برای سازماندهی رفتار اجتماعی افراد نیاز ندارند یا كمتر نیاز دارند. بر این پایه، انسانهای متمدن برای اینکه به گونه ای شایسته و ارزشی رفتار كنند، نیازی به ساز و كارهای بیرون از خود ندارند تا آنها را مجبور به رعایت هنجارها كنند. آنها یك نظام خود كنترلی در درون وجدان خود ایجاد كرده اند كه به آنها این توانایی را می بخشد كه بر كشش های ناخودآگاه غریزی و احساسهای متنوع خود و هیجان های تحریك كننده مسلط باشند و در برابر محرك های ناخوشایند بیرونی مقاومت و واكنشی آرام و عقلانی داشته باشند و توانایی مدیریت بر رفتار خود را پیدا كرده اند.

انسان های متکامل و متمدن کدامند؟

دكتر مرادی همچنین افزود: بر پایه این دیدگاه؛ آن انسان هایی متکامل تر و متمدن ترند كه برای نشان دادن رفتار هنجارین و شایسته نیاز به سازمانهای نظارت كننده و مراجع مجازات كننده بیرونی ندارند، بلکه نیرویی از درون در آنها نهادینه شده كه رفتار آنها را به شیوه ای عقلانی و سازنده سازماندهی و مدیریت می كند. متمدن بودن افراد در این راستا با وجود نیرویی درونی شده برای نظارت عقلانی بر رفتار منطبق است كه به افراد قدرت مقاومت در برابر كجروی و نیز اراده لازم برای مدیریت موقعیت های دشوار و نیز همت سازماندهی رفتار شایسته را می بخشد كه در ادبیات دینی این ویژگی مترادف "تقوا"ست. تمدن فردی در این بحث معادل تقوا در نظر گرفته شده است. به همین علت است كه در ادیان توحیدی به ویژه در اسلام تقوا یکی از اصلیترین شاخصها برای تعیین برتری افراد نسبت به یکدیگر نزد خداوند مطرح شده است.
او افزود: منظور و مقصود از عبارت "متمدن" برای حضرت زینب (س) در این مبحث، همانا كیفیت واكنش مدیریت شده ایشان و میزان تسلط بر خود و مدیریت رفتار وی پس از واقعه عاشورا با معیارهای الیاس برای تعیین شاخص متمدن بودن ایشان است. ایشان پس از واقعه، بر پا و استوار راه می پیماید، فاصله شهرها را یکی پس از دیگری با پای پیاده طی می كند و خستگی او بر داغ های گرانش سایه می افکند و معجونی از فاجعه بر وجود او می باراند؛ اما او در مواجهه با مردم كوفه، با ابن زیاد و با یزید نه تنها به كسی توهینی نمی كند و دشنام نمی دهد و بی ادبی به كسی روا نمی دارد و حرفی ناسنجیده بر زبان نمی راند، بلکه زیباترین و تأثیرگذارترین سخنانی كه دل ها را به لرزه در می آورد و وجودها را برمی آشوبد و وجدان ها را بیدار می سازد و روح ها را احیا می كند را بر زبان می آورد؛ سخنانی سنجیده، پر مغز، نشأت گرفته از ایمان راسخ و تقوا و تسلیم و بندگی در مقابل خدا، واقعیت گرایانه، آموزنده، زندگی بخش و بیداركننده بدانگونه كه حتا دل یزید را می لرزاند و او را به سوی پشیمانی و توبه رهنمون می سازد.

این جامعه شناس تاكید كرد: این رفتار مصداق بارز شخصیتی است مسلط بر خود كه قابلیت مدیریت فراطبیعی نسبت به هیجانات و احساسات جریحه دار شده خویش را یافته و بر اساس نظریه الیاس، متمدن و بر اساس ترمینولوژی دینی "متقی" شده و بر خویش تسلط دارد و بر خود حکومت می كند. شکوه نکردن او از خدا مفهوم بی دریغ بندگی و تسلیم او در برابر خداوند است و حتا زبان به شکر خدا می گشاید كه جز زیبایی ندیده و این اوج مسلمانی و بندگی او را به نمایش می گذارد. واكنش های آدمی است كه چهره حقیقی او را برملا می سازند، آن هم واكنش های او در مقابل شرایط سخت و وضعیت های خانمان برانداز است كه جوهره اصلی و وجودی هر كس را نشان می دهد، چراكه در شرایط معمولی همگان ممکن است آرام و مودب و مسلط بر خویش باشند. مواجه شدن آنها با شرایط دشوار است كه حقیقت وجودی انسان را عیان می سازد. اسلام و قرآن چنین شخصیت هایی می سازد كه در هنگام فاجعه باز هم مثبت و موثر و شایسته عمل می كنند و این شرایط نیست كه نوع رفتار آنها را تعیین می كند، بلکه آنها مسلط بر شرایط هستند و از فراز وضعیت ها عمل می كنند و از اوج به رویدادها نظر می افکنند و هیچ چیز نمی تواند تسلط آنها را بر خود خدشه دار سازد.

دكتر بهروز مرادی با تاكید بر این كه ادب اشخاص در شرایط فاجعه آمیز نشانه و ویترین این تسلط بر خویش است، اظهار كرد: چیزی وجود ندارد كه آنها را از حالت تعادل خارج كند. این چنین زنی است كه اسلام می سازد و زمانه ما نیازمند تعالیمی است كه چنین زنانی را پرورش و تحویل جامعه بشری بدهد، آنها كه شخصیتشان وابسته به شرایط نیست و هویتشان وابسته به میزان آرایش صورت و جسم پالایش شده و اندام عروسکی نیست. زنانی كه برای ابراز وجود نیازی به عرضه كردن جسم خود به چشم ها و اخذ تأییدیه از محیط اجتماعی ندارند. هویتی متکی به ایمان و تقوای خود دارند و به همین خاطر متمدن هستند. متمدن بودن آنها تابعی از معیارهای باطنی آنهاست و نه وابسته به جسم و صورت آنها. بررسی اجزای واكنش آن حضرت در آن ایام نشان دهنده این حقیقت است كه ایشان از ساز و كارهای خودكنترلی بسیار قدرتمندی برخوردار بودند كه این امر سطح متمدن بودن ایشان را بر پایه معیارهای مطرح شده از سوی الیاس در مورد سنجش میزان متمدن بودن افراد مشخص می سازد.

دکتر مرادی جامعه شناس دین، در نهایت تاکید کرد: در حالی که ما روزی را به یاد حضرت زینب روز پرستار نامیده ایم، این مسئله جای تعجب است چراکه با بررسی رفتار زینب چه قبل و چه بعد از عاشورا و خطبه های او، باید روزی به نام روز شجاعت را به یاد زینب نام گذاری کرد. زینب نه التماس برای ازادی کرد و نه مویه و گریه. زینب نماد یک فرد مسلمان به معنای تسلیم خدا و قدرتمند است و هرگز نباید با ایجاد صحنه هایی که زینب را در موضع فرودست قرار می دهد، جایگاه او را تقلیل داد.


منبع:خبرانلاین

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین