سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
همه‌ی آنچه لازم است در مورد ویروس کرونای جدید (COVID-19)، بدانید و بخوانید و بپرسید و ببینید
حوالی ساعت ۲۳ و در سرمای گزنده یک شب زمستانی سال ۱۹۴۴ بود که صدای در بلند شد. آنتونیو نوگارا، پسر مدیر موزه های واتیکان در را باز کرد و در کمال شگفتی کشیش جیووانی باتیستا مونتینی را در برابر خود دید. مونتینی یکی از دو معاون اصلی پاپ وقت و پاپ بعدی یعنی پا
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

افشای توطئه ربودن پاپ توسط هیتلر

حوالی ساعت 23 و در سرمای گزنده یک شب زمستانی سال 1944 بود که صدای در بلند شد. آنتونیو نوگارا، پسر مدیر موزه های واتیکان در را باز کرد و در کمال شگفتی کشیش جیووانی باتیستا مونتینی را در برابر خود دید. مونتینی یکی از دو معاون اصلی پاپ وقت و پاپ بعدی یعنی پاپ پل ششم محسوب می شد. مونتینی از نوگارا خواست که فورا پدرش را از خواب بیدار کند.

بخش تاریخ ایران و جهان تبیان
افشای توطئه ربودن پاپ توسط هیتلر

طرح نازی ها درباره رهبر کاتولیک ها چگونه ناکام ماند؟

هر دوی آن ها با یک چراغ قوه و یک دسته کلید بزرگ به راه افتادند. مونتینی جوان و بارتولومیو نوگارای 76 ساله سه ساعت تمام در ساختمان های واتیکان به این سو و آن سو می رفتند و بار ها از پله ها بالا و پایین رفته و کتابخانه مشهور و موزه های واتیکان را زیر پا گذاشته و از کنار زیبا ترین آثار هنری عبور کردند تا شاید بتوانند پناهگاهی برای پاپ پیوس دوازدهم پیدا کنند زیرا هر لحظه بیم آن می رفت که پاپ پیوس ربوده شود و البته بالاخره پناهگاه و مخفیگاه مناسب را پیدا کردند.

این مخفیگاه به برج باد شهرت داشت و پناهگاهی نیمه ویران بود که راهرو ها و اتاق ها و پلکان  زیادی داشت. به عبارت بهتر این پناهگاه یک لابیرنت تمام عیار بود. این برج که زمانی برای رصد ستارگان و اندازه گیری شدت و سرعت باد ها مورد استفاده قرار می گرفت، می توانست حداقل برای دو یا سه روز مخفیگاهی ایمن برای پاپ پیوس دوازدهم باشد و جناب پاپ بدون مشکل خاصی برای مدتی کوتاه در آن مخفی شود. بارتولومیو نوگارا نیمه شب خسته و کوفته به خانه بازگشت.

اما جزئیات آنچه که در آن شب گذشت سال ها بعد یعنی در 11 مارس 2013 توسط فرزند نوگارا یا   همان آنتونیو در قالب یک کتاب خاطرات مفصل منتشر گردید. نوگارای بزرگ البته یک سال پیش از مرگش همه آنچه را که در آن شب زمستانی دیده بود به رشته تحریر درآورد. این خاطرات به ویژه از آن جهت مهم است که منبعی ارزشمند برای ماجرایی کمتر روایت شده به شمار می رود و جزئیات طرح ربایش پاپ وقت به دست نازی ها را فاش می کند. بر اساس این مدارک ظاهرا واتیکان هشدارهای زیادی در مورد این نقشه دریافت کرده بود.

در این مورد که واقعا چنین نقشه ای وجود داشته هیچ شک و تردیدی وجود ندارد زیرا سال ها پیش و در جریان دادگاه جنایتکاران جنگی در نورنبرگ، «کارل فریدریش اتو ولف» (1984-1900) افسر اس اس و آجودان هیملر، نخستین بار از این نقشه پرده برداشت و سپس در سال 1972 و پس از آنکه واتیکان در جریان طلب آمرزش برای پیوس از ولف خواهان ارائه جزئیات شد، این افسر سابق نازی نیز جزئیات کاملی از طرح ربایش پاپ را فاش ساخت. در سال 2005 بود که مجمع اسقف های ایتالیایی واتیکان بالاخره با انتشار توضیحات مفصل ولف و مدارک مربوطه موافقت کرد.

بر اساس این مدارک و شواهد ظاهرا هیتلر شخصا دستور ربودن پاپ را صادر کرده بود. روزنامه لارپوبلیکا چاپ رم به نقل از خاطرات ولف در سال 2005 نوشت: «فرمان ربودن پاپ را شخصا از سوی هیتلر دریافت کردم.» به گفته ولف دلیل این دستور هیتلر ظاهرا تنبیه واتیکان و کلیسای کاتولیک به خاطر مخفی کردن هزاران یهودی در صومعه ها و نجات آنان از چنگال نازی ها بوده است. بر اساس فرمانی که هیتلر صادر کرد قرار بود پاپ در مرحله نخست در کاخی واقع در بادن - وورتمبورگ آلمان زندانی شود اما به نوشته روزنامه لارپوبلیکا در این فرمان حذف فیزیکی رهبر وقت کاتولیک های جهان نیز پیش بینی شده بود.

بر اساس خاطرات نوگارا مشخص می شود که به همکار پاپ یعنی کشیش مونتینی هشدار داده شده بود که رهبر واتیکان بدون واسطه و در آینده ای بسیار نزدیک توسط نیروهای آلمانی ربوده خواهد شد.

از قرار معلوم این خبر از سوی چندین منبع معتبر از جمله سر فرانسیس دوآرکی آزبرن، سفیر بریتانیا در واتیکان و همین طور هارولد تیتمن رئیس بخش بازرگانی سفارت آمریکا به اطلاع مونتینی رسیده بود.

بارتولومیو نوگارا رئیس موزه های واتیکان یک روز پس از آن عملیات جستجوی پناهگاه برای پاپ، اعضای خانواده اش را در جریان جزئیات آن شب پایان ژانویه یا آغاز فوریه سال 1944 قرار می دهد. نوگارا گفته بود چنانچه این عملیات که از قرار توسط یک گروه چترباز آلمانی که در شمال رم فرود می آیند انجام بگیرد، نیروهای متفقین نیز برای جلوگیری از آن وارد میدان خواهند شد.

بارتولومیو نوگارا روایت خود از این وضعیت را با عبارت «خدا خودش ما را حفظ کند» پایان می دهد. این روایت اما به تمامی توسط پسر وی یادداشت شد. خانواده نوگارا تا هفته ها بعد نیز در وحشت و هراسی شدید بسر می بردند زیرا اعضای این خانواده در آن زمان شمار زیادی از فراریان یهودی و غیریهودی را برای اختفا در واتیکان کمک کرده بودند. اما همه این هراس ها روزی پایان گرفت که نوگارای پدر متوجه شد آلمانی ها از اجرای نقشه ربودن پاپ صرف نظر کرده اند.

بر اساس خاطرات نوگارا ظاهرا سفارت آلمان در واتیکان در   همان زمان نسبت به پیامدهای منفی چنین طرح هایی به برلین هشدار داده و آثار منفی آن در میان ملت های کاتولیک و کشورهای بی طرف را گوشزد کرده است: «این طرح جنون آمیز به دلیل تلاش ها و گزارش های دیپلمات های آلمانی در رم کنار گذاشته شد. اما دیپلماتی که در کنار گذاشته شدن این طرح بیشترین نقش را ایفا کرد ارنست فون وایتسکر، پدر رئیس جمهور آتی آلمان بود که در آن زمان سفارت آن کشور در واتیکان را بر عهده داشت.»

آن افسر اس اس یعنی ولف نیز بعد ها ادعا کرد که همه تلاش خود را برای منصرف کردن هیتلر از اجرای عملیات ربایش پاپ به کار گرفته بود زیرا می دانست که این کار می تواند خشم و اعتصاب مردم ایتالیا را در پی داشته باشد. ولف در جریان طلب آمرزش و جاودانگی برای پاپ پیوس در سال 1972 گفته بود: «به پیشوا گفتم که حفظ نظم و آرامش در ایتالیا با چشم پوشی شما از اشغال واتیکان تضمین می شود. به او گفتم که پیامد ربودن پاپ ایجاد خشم و نارضایتی در میان کاتولیک های آلمان و سراسر جهان خواهد بود.»

خاطرات آنتونیو نوگارا که در یکی از مهم ترین روزنامه های واتیکان چاپ شد از یک نظر دیگر نیز حایز اهمیت بالایی است. بر اساس این خاطرات می توان به اتمسفر خفقان آوری که در پی اشغال ایتالیا توسط آلمانی ها از سپتامبر 1943 تا ژوئن 1944 به وجود آمده بود، پی برد. به نوشته نوگارا آن دوره، سال های «گسترش بی وجدانی» بود و در   همان دوران بود که عبارات و واژه هایی چون «مخفی شدن»، «فرار کردن»، «بی اعتمادی» و «ناپدید شدن» به شدت رواج داشت. پس از آنکه بخش هایی از داستان تلاش آلمانی ها برای ربودن پاپ فاش شد و مردم کوچه و بازار هم البته به صورت مبهم در   همان زمان خبردار شدند، اولین واکنش های به اصطلاح زبانی و لفظی نیز خود را نشان داد. نوگارا می نویسد: «مردم می گفتند همین را کم داشتیم که پاپ را بربایند!»

اما این خاطرات به دلیلی دیگر نیز جالب به نظر می آید. پاپ پیوس دوازدهم یعنی   همان پاپی که به خاطر کمک هایش به یهودیان در آستانه ربایش و مرگ قرار داشت، در سال های پس از جنگ و به ویژه در سال 1965، از سوی یهودیان مورد انتقاد شدید قرار گرفت. یهودیان بر این باور بودند که پیوس دوازدهم که از 1939 تا 1958 بر واتیکان حکومت می کرد حتی یک بار نیز جنایات نازی ها علیه یهودیان را محکوم نکرد و به همین خاطر پیوس در تاریخ با لقب «پاپ سکوت» شناخته می شود. اما انتقاد ها به مرحوم پیوس زمانی شدت گرفت که فاش شد وی به طور مستقیم در فراری دادن جنایتکاران نازی نقش داشته است.

کلاوس کول واین، پژوهشگر کاتولیک آلمانی که تحقیقات مفصلی در مورد روابط کلیسای کاتولیک با نازی ها انجام داده است می نویسد: «صبح روز 16 اکتبر 1943 محله یهودیان رم توسط نیروهای اس اس محاصره و ساکنان محله بیرون رانده شدند، اما پیوس شانزدهم نه تنها هیچ اقدام مستقیمی علیه این کار انجام نداد بلکه سکوت کامل اختیار کرد.»

بر اساس تحقیقات کول واین، پاپ پیوس هرگز به آن مخفیگاهی که مونتینی و نوگارا برای وی فراهم کردند قدم نگذاشت: «پیوس قصد داشت که در صورت ورود ماموران اس اس در   همان آپارتمان خود واقع در کاخ پاپ بماند. او بازداشت را به اختفا و فرار ترجیح می داد.» کول واین بر اساس گفت وگوهای اواسط دسامبر 1943 میان پیوس دوازدهم و جولیو آندرئوتی سیاستمدار معروف ایتالیایی آورده است: «پاپ گفته بود که اگر آلمانی ها واقعا قصد زندانی کردن او را داشته باشند به سادگی می توانند مخفیگاه وی را پیدا کنند.»

کول واین به نقل از نزدیکان پاپ پیوس دوازدهم آورده است که پیوس استعفای خود از مقام پاپ را نوشته و آماده کرده بود. او قصد داشت که در صورت بازداشت توسط نیروهای آلمانی به عنوان یک کاردینال و نه به عنوان پاپ به اسارت درآید. به عقیده کول واین تلاش آن دو نفر یعنی مونتینی و نوگارا برای یافتن مخفیگاهی برای پاپ امری کاملا خودسرانه بوده است، زیرا پیوس به هیچ عنوان با این کار موافق نبود و می دانست که شرایط جنگی موجود در ایتالیا یعنی   همان شرایطی که تا آزادی این کشور در ژوئن 1944 ادامه داشت، به متفقین این اجازه را نخواهد داد که در جهت جلوگیری از بازداشت وی اقدامی به عمل آورند.


منبع: سایت تاریخ ایرانی

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین