سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
در قسمت اول این مطلب، شهاب اولیایی، متخصص تغذیه و رژیم درمانی در رابطه با تغذیه ی ورزشکاران و به طور خاص در رابطه با مصرف پروتئین، مواردی را یادآور شدند. حالا در قسمت دوم و پایانی این مصاحبه در مورد مصرف مکمل ها
عکس نویسنده
عکس نویسنده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

تغذیه ی ورزشکاران؛ از نیازهای غذایی تا مصرف مکمل (٢)

متخصص تغذیه در گفتگو با تبیان: ورزشکاران می توانند مکمل مصرف کنند اما ...

در قسمت اول این مطلب، شهاب اولیایی، متخصص تغذیه و رژیم درمانی در رابطه با تغذیه ی ورزشکاران و به طور خاص در رابطه با مصرف پروتئین، مواردی را یادآور شدند. حالا در قسمت دوم و پایانی این مصاحبه در مورد مصرف مکمل ها در ورزشکاران نکاتی را مطرح کرده اند، با ما همراه باشید...

مصاحبه: فاطمه مهدی پور - بخش تغذیه و آشپزی تبیان
مکمل

افرادی که شروع به ورزش بدنسازی می کنند میل زیادی نیز به مصرف مکمل های پروتئین پیدا می کنند. آیا یک ورزشکار می تواند بدون استفاده از این مکمل ها و صرفاً از طریق مواد غذایی پروتئین بدن خود را تأمین کند؟
بله قطعاً. توصیه بر این است که ورزشکاران ابتدا از منابع غذایی به فکر تأمین پروتئین مورد نیاز بدنشان باشند. طبق تحقیقات، پروتئین زمانی به خوبی جذب بدن می شود که در کنار آن کربوهیدرات مصرف شود. به همین دلیل است که ما کباب را با برنج، سبزی پلو را با ماهی یا نان را با سینه مرغ می خوریم. در این صورت بیشترین جذب پروتئین اتفاق می افتد. بحث مهم دیگر در خصوص پروتئین ها مربوط به تعداد وعده های مصرف پروتئین است. به این ترتیب که هر چه تعداد وعده های مصرف پروتئین بیشتر باشد میزان جذب آن ها نیز تا 25 درصد افزایش پیدا می کند. بنابراین ورزشکاران آماتور می توانند به راحتی با غذا نیازهای بدن خود را تأمین کنند. اما در ورزشکاران حرفه ای گروهی هستند که غذا به تنهایی پاسخگوی نیاز آن ها به پروتئین نیست.

بنابراین در برخی ورزشکاران مصرف مکمل یک نیاز هست؟
بله. به طور کلی دو نگاه در بحث استفاده از مکمل های ورزشی وجود دارد: نگاه اول نگاه حذفی است و مخالف استفاده مکمل های ورزشی است این دسته طرفدار این جمله هستند با مکمل هرگز!
نگاه دوم نگاه افراطی در استفاده از مکمل هاست و طرفدار این جمله هستند که بدون مکمل هرگز!
اما در این بین نگاه واقع بینانه تری هم وجود دارد! ما طرفدار بخش واقع گرایی و نیازسنجی در مصرف مکمل ها هستیم. یعنی هر جا که نیاز به مصرف مکمل وجود داشته باشد باید ورزشکار از آن برخوردار باشد. هر جا غذا نتواند نیاز واقعی ورزشکار را فراهم کند استفاده از مکمل ها مفهوم می یابد. به عبارت دیگر مکمل در نقش و مفهوم واقعی خود یعنی تکمیل کننده، ظاهر می شود.

این نیاز را چه کسی تشخیص می دهد؟ آیا خود ورزشکار یا مربی بدنسازی صلاحیت تجویز مکمل را دارند؟
کسی صلاحیت نیازسنجی و تجویز مکمل را دارد که بر علم تغذیه به طور آکادمیک تسلط داشته باشد و با توجه به استانداردها برنامه غذایی ورزشکار را تنظیم کرده و به وجود نواقص احتمالی (که نیاز به مصرف مکمل را به وجود می آورد) در برنامه غذایی آگاه است.

بسیاری از مکمل های موجود در بازار مجاز نیستند چون حاوی کورتون و استروئیدهای آنابولیک (هورمون های مردانه) هستند. این نوع مکمل ها در کوتاه مدت وضعیت ورزشکار را مطلوب می کنند اما عوارضی دارند که سلامتی ورزشکار را به خطر می اندازند

کسی که می تواند با سنجش بدن ورزشکار، نیاز به درشت و ریز مغذی ها را متناسب با فعالیت بدنی و نیازهای فیزیولوژیک وی، از طریق یک برنامه غذایی اصولی، متنوع و متناسب پوشش دهد. این کار نیز صرفاً از عهده متخصصین و کارشناسان تغذیه برمی آید و مربی ها نباید به هیچ عنوان در این کار دخالت کنند مگر مربیانی که به طور آکادمیک و نه تجربی علم تغذیه را آموخته باشند. وزارت بهداشت نیز درصدد این است که بحث تغذیه و مکمل های ورزشکاران را از باشگاه ها به سمت کلینیک های مشاوره تغذیه سوق دهد. مربی ها صرفاً باید در حیطه تخصص خود یعنی حرکات درست، تمرین بهتر و عملکرد ورزشی بالاتر فعالیت کنند. البته همکاری بین متخصصین تغذیه و مربیان بسیار سودمند و موفقیت آمیز خواهد بود.

برگردیم به بحث مکمل ها و شیوه مصرف آن ها.
مکمل ها برای آن دسته از ورزشکاران حرفه ای تجویز می شود که غذا برای تأمین نیازهایشان کفایت نمی کند. در این صورت مکمل ها از نوع مجاز و با اصول صحیح مصرف و مدت زمان مناسب، تجویز می شود. بسیاری از مکمل های موجود در بازار مجاز نیستند چون حاوی کورتون و استروئیدهای آنابولیک (هورمون های مردانه) هستند. این نوع مکمل ها در کوتاه مدت وضعیت ورزشکار را مطلوب می کنند اما عوارضی دارند که سلامتی ورزشکار را به خطر می اندازند و علاوه بر این برای ورزشکاران حرفه ای مسئله دوپینگ را مطرح می کنند. کافی است ترکیبی در این پودر پروتئین باشد تا آزمایش دوپینگ را مثبت کند و حیثیت ورزشی فرد را زیر سوال ببرد.

چند نمونه از مکمل های پروتئینی را مثال می زنید؟
مکمل های پروتئینی چند دسته هستند. به عنوان مثال مکمل Whey یا آب پنیر که پروتئینی زودهضم است و می تواند عملکرد ورزشی و تراکم عضلات فرد را بالا ببرد. این مکمل ها می توانند ایمنی بدن را بالا برده و توده عضلات را تا حدودی افزایش دهند. پروتئین ایزوله نیز وجود دارد که از سرعت جذب بالاتری نسبت به پروتئین Whey برخوردار است و برای بعد از تمرین، پروتئین ایده آلی محسوب می شود. پروتئین کازئین نیز از شیر تهیه می شود جذب طولانی تری دارد و برای قبل از خواب و به منظور بازسازی، مکمل مناسبی است. انواع مختلف دیگری از این مکمل ها وجود دارد اما معرفی آن ها به این معنی نیست که ورزشکار می تواند به طور خودسرانه یا با نظر مربی اقدام به مصرف کند. مهمترین مسئله نوع مکمل، روش و زمان مصرف آن ها است که باید حتماً تحت نظر و صلاحدید پزشک متخصص تغذیه و در صورت سلامتی کامل بدن و وجود نیاز انجام شود.

مکمل

عوارض مصرف غیراصولی و خودسرانه این مکمل ها چیست؟
بدن مازاد کربوهیدرات ها را به صورت گلیکوژن در عضلات و کبد و یا به صورت چربی در بدن ذخیره می کند که در نهایت باعث چاقی می شود. درست است که چاقی باعث ایجاد بیماری های دیگر می شود اما در هر حال مصرف زیاد کربوهیدرات غیر از چاقی مشکل جدی دیگری برای بدن ایجاد نمی کند. اما بدن به هیچ عنوان قادر به ذخیره سازی مازاد پروتئین نیست. در نتیجه اسیدآمینه هایی که بیش از نیاز بافت ها وارد بدن شده اند به دو بخش تجزیه می شوند. بخشی نیتروژن است که باید به اوره تبدیل شده و دفع شود. بخش دیگر نیز اسکلت کربنی است که معمولاً به مصرف انرژی می رسد. زمانی که مقدار اوره بالا می رود فشار زیادی به کلیه ها در جهت دفع آن ها وارد شده و همچنین زمینه ابتلا به برخی بیماری ها مانند نقرس را فراهم می کند. در برخی موارد مصرف زیاد پروتئین باعث ایجاد کمبود کلسیم می شود. از جمله عوارض دیگر دریافت پروتئین زیاد می توان به کم آبی بدن اشاره کرد. چون متابولیسم پروتئین نیاز به آب زیادی دارد که عدم تأمین آن برای ورزشکاران نامطلوب است. در برخی موارد مصرف زیاد پروتئین همراه با مصرف زیاد چربی است که امکان افزایش کلسترول خون را بالا برده و مشکلاتی مانند بیماری های قلبی ایجاد می کند. کم هزینه ترین عارضه مصرف این مکمل ها خسارت مالی است که فرد متحمل می شود.

حرف آخر؟
پروتئین یک منبع غذایی گران محسوب می شود. مصرف زیاد پروتئین بدون توجه به نیاز واقعی بدن چه به صورت غذایی و چه به صورت مکمل نه تنها وضعیت بدن را بهتر نمی کند بلکه می تواند باعث آسیب به اندام های بدن شود ضمن اینکه باعث صرف هزینه و خسارت مالی بی فایده نیز می شود.



مشاوره
مشاوره
اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین