سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
او دومین پسر محمدعلی شاه و نخستین فرزند پسر او از ملکه جهان بود که در هنگام ولیعهدی پدرش در تبریز به دنیا آمد و پس از فتح تهران و خلع محمدعلی شاه، توسط مجلس عالی رجال و بزرگان مملکت در ۱۲سالگی به سلطنت رسید. تا رسیدن او به سن بلوغ و تاج گذاری در تیر ۱۲۹۳،
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

کوچکترین پادشاه ایران

احمدشاه پنج بار  ازدواج کرد و به جز لیدا جهانبانی که از وی صاحب فرزندی نشد، صاحب سه دختر به نام های «مریم دخت» (از دل آرام) ، «ایراندخت»  از بدرالملوک، «همایون دخت» (از خانم خانما معزی) و یک پسر به نام فریدون میرزا (از فاطمه) شد.

فهیمه السادات آقامیری - بخش تاریخ ایران و جهان تبیان
فرزندان احمدشاه قاجار

احمدشاه قاجار هفتمین و آخرین پادشاه قاجار در ایران

او دومین پسر محمدعلی شاه و نخستین فرزند پسر او از ملکه جهان بود که در هنگام ولیعهدی پدرش در تبریز به دنیا آمد و پس از فتح تهران و خلع محمدعلی شاه، توسط مجلس عالی رجال و بزرگان مملکت در ۱۲سالگی به سلطنت رسید. تا رسیدن او به سن بلوغ و تاج گذاری در تیر ۱۲۹۳، ابتدا عضدالملک و سپس ناصرالملک از سران ایل قاجار نایب السلطنه بودند.

کودکی احمد میرزا

احمدشاه سال ۱۲۷۵ خورشیدی در تبریز متولد شد. پدرش محمدعلی شاه و مادرش ملکه جهان تنها همسر عقدی محمدعلی شاه و نیز دختر کامران میرزا نایب السلطنه فرزند ناصرالدین شاه بود. دوران کودکی احمدشاه در تبریز سپری شد. قبل از رسیدن به مقام سلطنت «احمد میرزا» خوانده می شد.

پادشاهی احمدشاه تا انقراض سلسله قاجاریه

روز نهم اسفند سالگرد مرگ آخرین شاه سلسله قاجار است .احمد شاه قاجار كه در 9 آبان 1304 از سلطنت خلع شده بود در سن 32 سالگی در پاریس به بیماری كلیه درگذشت. هیچ یك از مقامات دولتی در مراسم تشییع وی شركت نكردند.احمد شاه قاجار هفتمین و آخرین پادشاه سلسله قاجار1 در 1275ش. در تبریز متولد شد. وی كه قبل از رسیدن به مقام سلطنت «احمدمیرزا» خوانده می شد، مانند پدرش محمدعلی شاه معلمان و مربیان روسی داشت. «اسمیر نوف» معلم روسی او كه افسر ارتش روسیه بود در او نفوذ فراوان داشت.
 احمد میرزا در10 سالگی ولیعهد شد و در 13 سالگی متعاقب فتح تهران توسط مجاهدین مشروطه خواه و پناهنده شدن پدرش به سفارت روسیه تیر 1288 به سلطنت رسید. با این حال تا 18 سالگی و رسیدن به سن قانونی نقشی در اداره كشور نداشت و «عضد الملك» بزرگ خاندان قاجار كه از سوی شورائی متشكل از علما و برخی نمایندگان مجلس اول و سران مجاهدین به نیابت سلطنت برگزیده شده بود، زمام امور را عهده دار بود.
یك سال بعد با رسیدن به سن قانونی در تیر 1293 تاجگذاری كرد و 17 سال پادشاه بود. در طول این مدت مانند پدربزرگ و جد خود سفرهای متعددی از طریق استقراض از بانك های خارجی به اروپا انجام داد. سفر اول وی كه در آبان 1298 آغاز شد، 7 ماه و سفر دوم وی كه در بهمن 1300 شروع شد 10 ماه به درازا كشید. در سالهای پادشاهی احمد شاه ایران شاهد حوادث متعددی بود. اعدام شیخ فضل الله نوری مرداد 1288 فرار محمدعلی شاه از ایران شهریور 1288 اولتیماتوم روسیه به ایران اردیبهشت 1290 به توپ بستن بارگاه امام رضا (ع) توسط نظامیان روسیه فروردین 1291 قیام مردم بوشهر علیه نظامیان انگلیس مرداد 1294 قیام شیخ محمد خیابانی فروردین 1299 قیام میرزا كوچك خان جنگلی خرداد 1299 و كودتای رضاخان پهلوی اسفند 1299 مهمترین رویدادها و حوادث دوران 17 ساله پادشاهی احمد شاه قاجار بود. در صحنه بین المللی نیز وقوع جنگ اول جهانی تیر 1293 انقلاب بلشویكی در روسیه آبان 1296 و تاسیس جامعه ملل تیر 1297 مهمترین رخدادهای خارجی دوران حكومت وی بود.
 سالهای جنگ اول جهانی بحرانی ترین سالهای حكومت احمد شاه بود. با آنكه احمد شاه در نطق افتتاحیه مجلس سوم شورای ملی دولت ایران را بیطرف خواند، در سالهای جنگ، ایران به اشغال روسیه و انگلیس و عثمانی در آمد، سپس قرارداد 1919 به این اشغالگری رسمیت بخشید و سبب تجزیه ایران شد. در این سالها احمدشاه در ازاء دریافت حقوق از روسیه و انگلیس در برابر طرحهای آنان سكوت می كرد و با روی كار آمدن رئیس الوزراهای مورد نظر آنان در كشور مخالفت نمی نمود.  در سالهای پایانی حكومت وی كودتای مشترك رضاخان و سیدضیاءالدین طباطبائی، به وقوع پیوست. سیدضیاء پس از كودتا فرمان نخست وزیری خود را از احمدشاه دریافت كرد. اما كابینه وی 100 روز بیشتر دوام نیافت. پس از آن قوام السلطنه، مشیرالدوله، مستوفی الممالك و سپس رضاخان مامور تشكیل كابینه شدند. در دوران حكومت رضاخان مقدمات سلب قدرت از احمد شاه و انقراض سلسله قاجار فراهم شد و این سلسله نهایتاً به موجب مصوبه ای كه در آبان 1304 در مجلس شورای ملی به تصویب رسید، منقرض گردید.  بدین ترتیب احمد شاه كه دو سال قبل از این مصوبه و مقارن كودتای رضاخان در اروپا بسر می برد از سلطنت خلع و برادر و ولیعهد او محمدحسن میرزا به شكل موهن و تحقیر آمیزی از ایران خارج شدند.
احمد شاه سه سال پس از خلع شدن از مقام سلطنت در 32 سالگی در یكی از بیمارستانهای پاریس درگذشت. جنازه او طبق وصیتش به عراق حمل شد و در كربلا نزد مقبره پدرش به خاك سپرده شد. از مقامات دولتی ایران هیچ یك در مراسم تشییع جنازه او شركت نكردند.

ازدواج احمدشاه در سن ١٧ سالگی

احمدشاه در سن ۱۷ سالگی (یک سال پیش از تاج گذاری) با «بدرالملوک والا» دختر ظهیرالسلطان والا (نوادهٔ عباس میرزا)، پیمان زناشویی بست. این ازدواج توسط مادر احمدشاه ترتیب داده شده بود. عروس در آن هنگام ۱۲ ساله بود و در تنها مدرسهٔ دخترانهٔ تهران درس می خواند. مراسم عقد با تشریفات مفصلی انجام شد و حاصل این ازدواج دختر بزرگ احمدشاه، ایراندخت بود.
گفته می شود بدرالملوک بسیار زیبا بود و احمدشاه به او علاقهٔ بسیار داشت. اغلب او را به تالار آیینه کاخ گلستان می برد و به انعکاس عکس او در آینه ها می نگریست و می گفت:«در این جا من فقط یک بدری ندارم، بلکه هزاران بدری دارم».
 

فریدون قاجار

فریدون میرزا قاجار سومین فرزند و تنها پسر احمدشاه بود که هنگام مرگ پدر هفت سال داشت.
تحصیلات عالی خود را در علم حقوق در پاریس به اتمام رساند و درجه دکترای حقوق دریافت کرد و به وکالت دادگستری اشتغال ورزید.
با وجود آنکه احمدشاه وصیت کرده بود که فرزندانش با افراد مسلمان ازدواج کنند یا همسرانشان پیش از ازدواج مسلمان گردند والا از ارث محروم خواهند شد، او با زنی از اهالی بلغارستان ازدواج کرد و از او صاحب سه فرزند شد.
در سوم مهرماه ۱۳۵۳ در سن ۵۳ سالگی بر اثر تصادف با اتومبیل درگذشت.

نظر مصدق درباره ی کارنامه سیاسی احمدشاه

دربارهٔ کارنامه سیاسی احمدشاه می توان به نظر مصدق هم اشاره کرد که در سخنانی تاریخی در مجلس چهاردهم شورای ملی تصریح کرد: موقعی که شاه در لندن حاضر نشد در دعوت رسمی دولت انگلیس از قرارداد اسمی ببرد و آن را بشناسد ، با این که ناصرالملک به او گفته بود اگر مقاومت کند از سلطنت خلع می شود شاه وطن پرست بر مقاومت خود افزود و از قرارداد اسمی نبرد برای شاه چه بالاتر از این که امروز نامش به نیکی برده شود حوادثی که موجب بلندی نام می شود کم است و شاید در عمر کسی به این حوادث تصادف نکند خوشبخت کسانی که از این حوادث استفاده کنند و بدبخت کسانی که خود را مطیع پیش آمد نموده و با هر ناملایمی بسازند در سلسله سلاطین قاجار هفت نفر سلطنت کرده که از آنها فقط دو نفر پادشاه نامی شده اند اول مظفرالدین شاه است که در سلطنت او آزادی نصیب ملت شد و بعد احمد شاه است که تن به اسارت نداد و از سلطنت گذشت ای کاش که این پادشاه جوان بخت به کودتا تسلیم نمی شد و زودتر مقام سلطنت را ترک می کرد.


 منبع:زندگینامه احمدشاه قاجار، فریدون قاجار، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی
 
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین