وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
دیپلومات ، مترجم و استاد زبانهای ارمنی، آلمانی ، انگلیسی و فرانسه از دوره ناصرالدین شاه قاجار تا پهلوی اول.
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

آوانس خان مساعدالسلطنه

هوهانس ماسحیان فرزند زورنی ماسحیان و آنا یرواندیان بود . او در 28فوریه 1864/9 اسفند 1242 در محله ارامنه مولوی تهران به دنیا آمد. هوهانس از مدرسه هایگازیان با گرفتن نشان صلیب طلایی فارغ التحصیل شد.

بخش تاریخ ایران و جهان تبیان
آوانس‌خان مساعدالسلطنه

دایی هوهانس ماسحیان معلم فرانسه مظفرالدین میرزای ولیعهد بود

او برای ادامه تحصیل در شهریور 1257ش به تبریز رفت و نزد دایی خود که معلم فرانسه مظفرالدین میرزای ولیعهد بود مشغول به خواندن زبان فرانسه شد . سپس به کالج «دوفرانس» شهر پاریس رفت و پس از سه سال تحصیل در ادبیات به ایران بازگشت.

هوهانس در خرداد 1263 در دارالترجمه دولتی استخدام و مترجم مخصوص ناصرالدین شاه شد. او مترجم انگلیسی و فرانسه در این اداره بود .احتشام السلطنه می نویسد: "آوانس خان پس از مراجعت از فرانسه با ماهی ده تومان توسط محمدحسن خان صنیع الدوله (اعتمادالسلطنه ) وزیر انطباعات عضو دارالترجمه شد . اعتمادالسلطنه بار از دوشش می کشید وکتب و رسالات و آرتیکلهای خارجی را به او می داد که ترجمه کند. بعد به اسم خودش به خرج می برد و چاپ می کرد".  

او همزمان با کار مترجمی ، در مدرسه هایگازیان دروسی چون فرانسه ،جغرافی و تاریخ را تدریس می کرد. همچنین شاگردان بسیاری را در زبان فرانسه تعلیم می داد .از جمله احتشام السلطنه ، کمال الملک ، عبدالله خان پسر امین السلطان و ... که اکثراً از میان رجال و درباریان سرشناس بودند .

 یک مدتی هم در مدرسه علوم سیاسی درس حقوق تدریس می کرد. عبدالله خان مستوفی در ذیل خاطرات تاسیس مدرسه علوم سیاسی می نویسد: وقتی که مشیرالملک با شاه موقتاً به سفر دوم فرنگ رفت [1279ش] ، اوهانس خان عمادالوزاره ، رئیس دارالترجمه وزارت خارجه ، به جای او برای ما درس حقوق می گفت.
 

آوانس خان در 1265ش به استخدام وزارت امورخارجه درآمد و در اولین سفر کاری خود راهی انگلستان شد . او در 1266ش با سمت مترجمی ،نمایندگان ایران را که از جانب ناصرالدین شاه حامل پیام تبریک برای پنجاهمین سال سلطنت ملکه ویکتوریا بودند ، همراهی می کرد. وی پس از بازگشت یک قطعه نشان شیرو خورشید از نوع درجه سوم از شاه دریافت کرد.

 آوانس خان همراه هیئت ایرانی برای تهنیت به پادشاه جدید به سن پترزبورگ رفت

هنگامی که الکساندر سوم امپراطور روسیه در اول نوامبر 1894 / 10 آبان 1273درگذشت ،نیکلای دوم به سلطنت رسید . آوانس خان در آذر ماه همان سال با گرفتن لقب عمادالوزاره همراه هیئت ایرانی برای تهنیت به پادشاه جدید به سن پترزبورگ رفت . در این سفر به او از جانب امپراطور روسیه نشان درجه سوم سنت آنا اهداشد. احتشام السلطنه مفصلاً شرح این مآموریت و اعضا این هیئت را در کتاب خاطرات خود شرح می دهد: وجیه الله میرزا امیرخان سردار سفیرکبیر فوق العاده و رئیس هیئت . بنده که مستشار اول سفارت و معاون هیئت بودم . کریم آقای کرد میرپنجه مختارالسلطنه ... نایب اول سفارت . شاهزاده امان الله میرزا ... آتاشه نظامی، آوانس خان عمادالوزاره ... به سمت مترجم هیئت نمایندگی ایران منصوب شد . میرزا محمدعلی خان منشی وجیه الله میرزا هم با سمت منشگری همراه هیئت شد. 

آوانس خان عمادالوزاره در طی مأموریتهای دیگر خود یکبار به همراه امیرخان سردار برای اعلام سلطنت مظفرالدین شاه به لندن رفت و در سفری دیگر در سال 1897م/ 1276ش برای شرکت در جشن شصتمین سال سلطنت ملکه ویکتوریا عازم لندن شد . خدمات او در وزارت امورخارجه علاوه بر سفارتهای محوله ، ریاست دارالترجمه و سپس مدیر تحریرات بعضی از دول غیر همجوار و ریاست پرسنل وزارت امورخارجه بود .

زمانی که احتشام السلطنه به سفارت برلن منصوب شد ، از آوانس خان دعوت به همکاری کرد تا از تجارب کاری او استفاده کند و به او مقام مستشاری سفارت را پیشنهاد داد. آوانس خان به همراه احتشام السلطنه در ژوئن 1901/ خرداد 1280 وارد برلن شد . پس از مدتی با شروع مشروطه خواهی در ایران احتشام السلطنه برای مرخصی به ایران آمد و چون درگیر مسائل داخل کشور شد به مدت دو سال ونیم در ایران ماند و آوانس خان به عنوان جانشین در این مدت تمامی امور محوله سفارت را انجام می داد

و شارژدافر (کاردار) شد و تا پایان خدمت احتشام السلطنه یعنی سال1285ش ، آوانس خان در برلن خدمت کرد.

پس از انفصال احتشام السلطنه از سفارت برلن 1285ش ، آوانس خان به ایران آمد و چون مورد اعتماد ناصرالملک [نایب السلطنه] بود در دفتر وی مشغول به کارشد.  آوانس خان با لقب مساعدالسطنه در 1289ش /1910به وزیرمختاری ایران در برلن منصوب شد و تا 1293ش/1914م در این مسند باقی بود . شروع جنگ جهانی اول پایان کار او بود. زیرا آلمانها او را به علت ارمنی بودن نمی خواستند . تقی زاده در کتاب "زندگی طوفانی" نظر دولت آلمان را در باره او چنین شرح می دهد: 

از طرف اقلیت ارامنه جنوب به نمایندگی دوره ششم مجلس شورای ملی انتخاب شد

مساعدالسطنه علاوه بر مشاغل دولتی و فعالیتهای دیپلوماتیک ، فردی ادیب و فرزانه بود. او به زبانهای ارمنی،فرانسه ، آلمانی و انگلیس کاملاً مسلط بود و کتابهای بسیاری را به زبان ارمنی و فارسی ترجمه کرده است . مجموعه آثار شکسپیر او که به زبان ارمنی ترجمه شده از آثار ادبی این زبان به شمار می رود . همچنین کتابهایی چون سفرنامه برادران شرلی و ایران و ایرانیان نوشته بنجامین اولین سفیر ایالات متحده در ایران را به فارسی ترجمه کرده است. او همچنین در عرصه مطبوعات فعالیت می کرد در 1273ش هفته نامه شاویق را به زبان ارمنی تأسیس کرد . این نشریه موضوعات اجتماعی ،ادبی ، سیاسی را شامل می شد. همچنین سردبیری آن را خود آوانسیان به عهده داشت.
 

آوانس خان مساعدالسلطنه در طی سالهای خدمتش در عرصه سیاست و فرهنگ مفتخر به دریافت نشانهای متعدد از ایران و کشورهای مختلف شده است مانند: رتبه سرتیپ اولی و نشان و حمایل ، نشان عقاب قرمز درجه دوم از پروس ، نشان سنت موریس و سنت لازار از ایتالیا، نشان طلای علمی ، نشان درجه دوم آلبرت ساکس و نشان درجه اول شیروخورشید با حمایل سبز و ... . 


منبع:تازه ترین مطالب رجال

  
این مطلب صرفا جهت اطلاع کاربران از فضای رسانه‌ای بازنشر شده و محتوای آن لزوما مورد تایید تبیان نیست .
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین