سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
مدت زمانی زیادی است که همه متولیان کشور به این نتیجه رسیده اند برای داشتن مردمی سالم به خصوص در کلانشهرهای کشور به قوانینی نیاز داریم که از هوای پاک حمایت کند.
عکس نویسنده
عکس نویسنده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

پیشینه توجه به آلودگی هوا

مدت زمانی زیادی است که همه متولیان کشور به این نتیجه رسیده اند برای داشتن مردمی سالم به خصوص در کلانشهرهای کشور به قوانینی نیاز داریم که از هوای پاک حمایت کند.

فرآوری: هدایتی - بخش اجتماعی تبیان
آلودگی هوا

 در اصل پنجم قانون اساسی حمایت از محیط زیست وظیفه ای عمومی تلقی شده است اما به نظر می رسد قوانین سختگیرانه و مجازات های شدیدتری برای آلوده کننده های هوا نیاز داریم تا اکسیژن برای استنشاق باقی بماند. همانطور که در کشورهای پیشرفته برای این موضوع سخت گیری زیادی شده است.

آلودگی هوا بحرانی است که اکنون بسیاری از کشورها در جهان با آن روبه رو هستند. این معضل معمولا به دلیل افزایش غلظت مواد شیمیایی و ریزذرات در هوای شهرهای بزرگ ایجاد می شود. آلودگی هوا علاوه بر تاثیر مستقیم بر سلامت انسان ها، بر روی گیاهان و حیوانات نیز تاثیر منفی بر جای می گذارد.
بر اساس آمار منتشر شده از سوی سازمان جهانی بهداشت (WHO) سالانه نزدیک به یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر در جهان بر اثر آلودگی جان خود را از دست می دهند. مطابق آمار اعلام شده دیگری از سوی این سازمان، آلودگی هوای کلان شهرها در کشورهای عقب افتاده و در حال توسعه در مقایسه با کشورهای توسعه یافته بیشتر است که دلیل آن بیش از هر چیز دیگر، خودروهای بی کیفیت با سوخت های غیراستاندارد است. البته شهرهای بزرگ و پیشرفته نظیر «لس آنجلس» و «کالیفرنیا» نیز در میان شهرهای آلوده جهان قرار دارند. در کشورهای در حال توسعه نیز شهرهایی نظیر کراچی، دهلی، لیما و قاهره در میان شهرهای آلوده قرار دارند.
در ایران نیز آلودگی هوا سال ها است شهروندان و محیط زیست کشور را تحت تاثیر قرار داده است. این آلودگی که قبلا تحت تاثیر تمرکز جمعیت، منحصر به تهران بود، در سال های گذشته، در سایر شهرهای کشور نیز به شدت افزایش یافته و حتی از یک معضل شهری به معضلی ملی تبدیل شده است، به نحوی که در قانون برنامه چهارم توسعه به طور مشخص به بحث آلودگی هوای شهر تهران و 7 شهر آلوده دیگر توجه شده است (ماده 62 قانون برنامه چهارم).

پیشینه توجه به آلودگی هوا

سابقه تاریخی این معضل در ایران به سال های دهه 1350 و برگزاری اولین سمپوزیوم آلودگی هوا در این سال از سوی شرکت ملی نفت مربوط می شود. اما چرا پس از گذشت ۴ دهه، همچنان ما درگیر آلودگی هوا هستیم؟ آیا نقض فناوری باعث شده که همچنان این معضل باقی بماند یا نقص های دیگر مثل نبود قوانین و مقررات مناسب یا ضمانت های اجرایی کافی؟
یکی از موارد بسیار مهم در این زمینه که همیشه در مباحث زیست محیطی و کاهش آلاینده ها با آن روبه رو می شویم، نبود نگاهی آینده نگر به موضوعات زیست محیطی است. در واقع، فقط هنگام بروز یک مشکل، شروع به فعالیت می کنیم و در یک برهه زمانی مشخص که معضلی زیست محیطی ظهور می کند و آثار آن مشهود است به آن توجه می کنیم. تابع برنامه ریزی انفعالی بودن در حل مشکلات زیست محیطی موضوعی است که کشور در دوره های زمانی گذشته از آن رنج برده است. این نوع برنامه ریزی نوعی واکنش به مشکلات موجود است که مشخصه بارز آن پذیرش ناگزیر واقعیات روز و تلاش برای سامان دادن به وضع موجود است. این در حالی است که در دیگر کشورها این نوع برنامه ریزی (انفعالی) جای خود را به برنامه ریزی فعال داده است. در برنامه ریزی فعال، خصلت همه سونگری و بین بخشی عمل کردن به شدت تقویت شده و از طریق فراهم کردن بستر مناسب و سرشار از محتوای واقعی و اصیل با آینده نگری و استمرار در اجرای برنامه ها، از عهده حل مشکلات زیست محیطی بر می آیند.

لزوم برنامه ریزی فعالانه

 مهم ترین محورهای برنامه ریزی فعال در این زمینه شامل مباحث طبیعت و سرزمین، توزیع عوامل فیزیکی در توسعه با توجه به ظرفیت قابل تحمل و منطقه بندی محیط بر اساس استعدادها و قابلیت های اکولوژیکی و اقتصادی است. بدین ترتیب، نه تنها هنگام بروز یک معضل زیست محیطی، بلکه قبل از بروز یا حتی پس از فروکش کردن آثار مضر آن، این فرایند همچنان ادامه دارد. مسئولان و برنامه ریزان شهرهایی چون مکزیکوسیتی، نیویورک و لندن توانسته اند آلودگی هوای این شهرها را در یک دهه اخیر کنترل کنند و کاهش دهند. آنها برای دستیابی به این هدف، علاوه بر برنامه ریزی های مدون شهری، از قوانین سخت گیرانه و هدفمند نیز بهره گرفتند.

سابقه تاریخی این معضل در ایران به سال های دهه 1350 و برگزاری اولین سمپوزیوم آلودگی هوا در این سال از سوی شرکت ملی نفت مربوط می شود

تجربه مکزیکوسیتی

پیش از دهه 1940 مکزیکوسیتی یکی از تیره ترین آسمان ها را داشت. با افزایش مهاجرت به این شهر، جمعیت آن از ۳ میلیون نفر در سال 1950 به 20 میلیون نفر در سال 2000 رسید. در سال 1990 شاخص آلاینده ها در این شهر در 330 روز بالاتر از حد استاندارد بود و در سال 1992 سازمان ملل متحد این شهر را آلوده ترین شهر جهان معرفی کرد.
دلیل اصلی آلودگی مکزیکوسیتی کیفیت نامطلوب سوخت و خودروهای فرسوده و همچنین کارخانه ها بود که باعث افزایش مونوکسید، نیتروژن، دی اکسید، اوزون، بنزن، آلوئیدها و سایر آلاینده ها در هوا می شد. اما اکنون با اجرای برنامه های منسجم مقابله با آلودگی هوا، نام این شهر حتی در میان 10 شهر اول آلوده جهان به چشم نمی خورد. شمار روزهای پاک در این کلان شهر 20 میلیون نفری در سال 2012 به 237 روز رسید. اما برنامه ریزان و قانونگذاران این شهر چه کردند تا هوایی پاک را برای شهر خود به ارمغان آورند؟
 مهم ترین سیاست دولت مکزیک برای مهار آلودگی هوا اصلاح کیفیت بنزین بود، کاری که با قانونگذاری مناسب و سخت گیرانه انجام شد. البته علاوه بر قانونگذاری، دولت مکزیک تلاش کرد با بهره گیری از نظرهای کارشناسی و پس از آزمایش چند فرمول مختلف، سوختی با آلوده کنندگی کمتر تولید کند.بهبود کیفیت خودروها برنامه دیگر دولت مکزیک برای بهبود وضع هوای مکزیکوسیتی بود. دولت مکزیک با اجرای قانون از رده خارج کردن خودروهای قدیمی و بهبود کیفیت تولید خودرو در قالب برنامه ای با عنوان «برنامه تایید» آلودگی ناشی از سوخت ناقص بنزین را تا حد زیادی کاهش داد. تقویت گردش سیستم حمل و نقل عمومی و کاهش استفاده از خودروهای شخصی نیز از دیگر برنامه های اجرای دولت مکزیک برای کاهش آلودگی هوا بود که البته با قانونگذاری برنامه ریزی شده عملی شد.

تجربه نیویورک

در سال 1963 مه دود مرگبار ناشی از وارونگی هوا باعث مرگ 200 نفر در نیویورک شد که یکی از شهرهای بزرگ ایالات متحده آمریکا است. در سال 1966 هم 168 نفر دیگر به خاطر بیماری های ناشی از هوای آلوده جانشان را از دست دادند. به همین دلیل، کنگره آمریکا «لایحه هوای پاک» را تصویب کرد، قانونی که برای اجرا به تاسیس سازمان حفاظت از محیط زیست آمریکا نیاز داشت.
بر اساس قوانینی که در آمریکا تصویب شد، در سال 2005 خودروهای دیزلی مجبور شدند از سوخت جدید با گوگرد کم استفاده کنند. سرویس های مدرسه، خودروهای در اختیار ادارات شهری و تمامی خودروهای حمل زباله ها از جمله این خودروها بودند. همچنین اتوبوس های گردشگری که عمر موتور آنها بیش از ۳ سال است، با هدف کاهش آلاینده ها باید از بهترین فناوری موجود برای ارتقای سیستم موتور یا تجهیز اتوبوس به موتور دارای مجوز استاندارد 2007EPA استفاده کنند.از دیگر قوانین وضع شده برای کاهش آلودگی هوا در نیویورک ممنوعیت درجا کار کردن وسایل نقلیه است. بنابراین قانون، هیچ راننده ای اجازه ندارد بیش از یک دقیقه در نزدیکی مدارس، خودرو خود را بدون حرکت روشن نگه دارد. این کار 350 دلار یا بیشتر جریمه در پی خواهد داشت.


منبع: همشهری

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین