سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
گاهی دلمان برای دیدن طبیعت سبز ، قدم زدن در کنار یک باغچه سر سبز، بوییدن گل ها ، شنیدن آواز پرندگان و... تنگ می شود . اگر دوست دارید این تجربه های خوب را دوباره احساس کنید این مقاله را مطالعه کنید . تا شما را برای احیای این حس کمک کند.
عکس نویسنده
عکس نویسنده
نویسنده : ریحانه صانعی
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

یک ضیافت سبز


گاهی دلمان برای دیدن طبیعت سبز ، قدم زدن در کنار یک باغچه سر سبز، بوییدن گل ها ، شنیدن آواز پرندگان و... تنگ می شود . اگر دوست دارید این تجربه های خوب را دوباره احساس کنید این مقاله را مطالعه کنید . تا شما را برای احیای این حس کمک کند.

محیط زیست

انگار ضیافتی در باغچه بر پاست. اول صبح؛ خورشید مهمان ویژه ی باغچه است. درختان؛ گلها و گلدان ها میزبان هستند. پرندگان با صدای اذان می خوانند و همگی به استقبال خورشید می آیند. مهمانان در باغچه در حال خوردن صبحانه هستند. همیشه مقداری برنج، خرده نان، گوشت و استخوان از سفره ی شب قبل با اشتیاق به باغچه سرازیر می شوند. آنها می دانند که قرار است اسباب پذیرایی ضیافت صبحگاه فردا باشند. گلهای باغچه؛ فضای ضیافت را عطراگین کرده و سایه ها بر کف باغچه با نوای موسیقی باد؛ پایکوبی می کنند.

در این زمان است که موسیقی صبحگاهی با صدای اذان و آوای پرندگان و نسیمی که از لابلای درختان باغچه می گذرد؛ نواخته می شود. گربه ها نیز سری به این ضیافت می زنند. مهمانان دیگر ضیافت باغچه؛ ساکنین خانه هستند. کنار حوض آبی نشسته؛ دست و رویی می شویند و آماده نیایش با خالق این ضیافت زیبا می شوند.

در بهار و تابستان، همگی دورهم صبحانه خورده و پس از آن راهی کار روزانه شان می شوند.

پاییز و زمستان، مهمانی دیگر به این جمع اضافه می شود. نامش باران است. وقتی صدای سازش با صدای برگ درختان و گلها و گیاهان باغچه می آمیزد؛ موسیقی باغچه تغییر می کند. او ساکنین خانه را به درون خانه دعوت کرده و از آنها می خواهد که مراسم اجرای موسیقی ضیافت را از میان پنجره ی خانه به تماشا بنشینند. برخی مواقع آدم برفی نیز مهمان این ضیافت می شود.

بعد از صبحانه، ضیافت کمی خلوت تر می شود. بعضی مواقع گربه ای و یا پرنده ای به باغچه سری می زند. اما نزدیکی های غروب و هنگام خداحافظی خورشید؛ دوباره ضیافتی برپا می شود. بازهم صدای اذان و آواز پرندگان به همراه نسیمی که از لابلای برگ درختان می گذرد موسیقی جدیدی را می نوازند. خورشید جای خود را به مهمانان ویژه ی شامگاه باغچه، یعنی ماه و ستارگان می دهد. ساکنین خانه بازهم کنار حوض باغچه دست و رو می شویند و بازهم به نیایش با آفریننده ی این زیبایی ها مشغول می شوند. بعد از نیایش؛ خسته از کار روزانه دور هم در ضیافت باغچه می نشینند. پرندگان آوازه خوان نیز با خداحافظی خورشید، ضیافت را ترک کرده و جای خود را به جیرجیرک ها می دهند. جیرجیرکها با سازشان می نوازند و صدای نسیم شامگاهی با عبور از لابلای شاخ و برگ درختان آنها را همراهی می کند.

این دورهم نشینی و صمیمیت بین ساکنین خانه؛ طبیعت؛ آسمان و جانوران؛ در ضیافت باغچه اتفاق می افتد. صدای خنده و شادی و دورهم نشینی آنها؛ دیوارها و فضای خانه را به وجد می آورد.

رنگ ، طراوت ، و عطر گیاهان؛ حالات انسان را متعادل می سازد. افرادی که در منزل یا محل کار خود، گل و گیاه نگهداری می کنند، بیش از دیگران آرام، مهربان، شاد و باگذشت هستند و این حس را به دیگران نیز منتقل می کنند

اما امروزه در خانه ها اصلا باغچه ای وجود ندارد که این ضیافت برپا شود. اگرهم باغچه ای باشد؛ ساکنین خانه دیگر در این ضیافت شرکت نمی کنند. دیگر صدای شادیشان فضای خانه را دلگرم نمی کند. دیگر کسی با ماه و ستارگان همصحبتی ندارد.

باغچه تضاد بین بیرون و درون فضای خانه ها را نشان می دهد و افرادی که از بیرون به درون خانه پا می گذارند، از یک هوای خشک و گرم؛ وارد یک فضای سرسبز و خنک می شوند.

“جنت هاویلند جونر”‌، استاد روانشناسی ، در تایید نقش گل و گیاه در سلامت روحی روانی افراد معتقد است که : رنگ ، طراوت ، و عطر گیاهان؛ حالات انسان را متعادل می سازد. افرادی که در منزل یا محل کار خود، گل و گیاه نگهداری می کنند، بیش از دیگران آرام، مهربان، شاد و باگذشت هستند و این حس را به دیگران نیز منتقل می کنند.

همانطور که میدانیم حفاظت، پرورش و نگهداری از گیاهان به عنوان یکی از مظاهر داشتن اخلاق زیست محیطی ، مطرح می شود. همان چیزی که در معماری سکونتگاه های ما از گذشته، تحت عنوان باغچه وجود داشته است. در نتیجه احترام، نگهداری و پرورش گیاهان به عنوان یکی از سنتهای ما ایرانی ها مطرح می شود.

محیط زیست

گرایش به ایجاد فضای سبز در طبقات و بامهای ساختمانها؛ در کشورهایی که دارای بناهای بلند و بافت فشرده شهری هستند، رو به ازدیاد است. ژاپن پیش گام این جنبش بوده است. به طوری که در سال 2001 قانونی در توکیو وضع شد که بر اساس آن، ساختمانهای دارای بام بیش از 1000متر مربع ، می بایست دست کم 20% از آن را به فضای سبز اختصاص دهند. مسئولان این شهر قصد دارند طی 15 سال با اجرای این قانون، 1200 هکتار فضای سبز، در بام ها ایجاد کنند.

 

“نورمن فاستر”‌، در ساختمان بانک هرکوارتر فرانکفورت، پروژه " باغ در آسمان " را اجرا کرده است. این ساختمان پلانی مثلث شکل دارد و در طبقات آن، باغچه هایی وجود دارند که بلندی درختانش به 12 متر می رسد. هرکدام از باغچه های این ساختمان به سبک باغی خاص، مانند باغ مدیترانه ای، باغ آسیایی، باغ عربی و ... می باشند. ساکنان این ساختمان، در حالی که با زمین چندین طبقه فاصله دارند؛ می توانند در کنار طبیعت استراحت کنند.

از طرف دیگر ، مسابقه ی طراحی معماری توسط سازمان Advanced Architecture of Catalonia ، تحت عنوان Self Sufficient Housing در سال 2008 برگزار شد که در نمونه ی بناهای طراحی شده در این مسابقه، با نگاهی متفاوت به مقوله ایجاد فضای سبز، توجه شده است .

محیط زیست

 

با توجه به موارد گفته شده؛ باغچه سنتی ایرانی علاوه بر زیبایی؛ کارکردهایی چون دورهم نشینی افراد، تعامل بین انسان و طبیعت را داشته است.

در نتیجه امروزه می توانیم با طراحی فضای باغچه های قدیمی و تلفیق آن با نمونه های فضای سبز اجرا شده در ساختمانهای بلند؛ به روابط اجتماعی بین افراد و همچنین تعامل افراد با طبیعت بیفزاییم.

 

ریحانه صانعی

کارشناس ارشد طراحی صنعتی

بخش محیط زیست تبیان


منابع :

- آشنایی با معماری اسلامی ایران، محمد کریم پیرنیا، غلامحسین معماریان، سروش

- مفهوم سکونت  به سوی معماری تمثیلی، نور بری شولتز، نشر آگه

- سبزینگی بر بام های توکیو، فصلنامه فرهنگ و معماری، ش ١٣، س ١٣٨٢

 

 

مطالب مرتبط :

می خواهیم زنده بمانیم

 

فیلم مرتبط :

رابطه انسان با طبیعت ؛ حجت الاسلام سرلک

 

 

 

 

 

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین