سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
پتاسیم یکی از ضروری ترین الکترولیت ها یعنی یکی از مهم ترین و ضروری ترین ترکیبات شیمیایی در بدن است که در درون تمام سلول های بدن به میزان زیاد تجمع پیدا می کند و البته به جرات می توان گفت در تمام فعالیت های بدن نقش اساسی دارد.
عکس نویسنده
عکس نویسنده
نویسنده : الهه گودرزی
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

پتاسیم را دریابید...


پتاسیم یکی از ضروری‌ترین الکترولیت‌ها یعنی یکی از مهم‌ترین و ضروری‌ترین ترکیبات شیمیایی در بدن است که در درون تمام سلول‌های بدن به میزان زیاد تجمع پیدا می‌کند و البته به جرات می‌توان گفت در تمام فعالیت‌های بدن نقش اساسی دارد.

پتاسیم

98 درصد پتاسیم بدن در داخل سلول‌ها و تنها 2 درصد از پتاسیم کل بدن در درون سرم و گردش خون وجود دارد. اهمیت پتاسیم به قدری است که تغییرات کوچک آن می‌تواند عملکرد سیستم‌های بدن را به کلی تغییر دهد. از مهم‌ترین فعالیت‌های پتاسیم در بدن تنظیم فعالیت سلول‌های مهم سیستم مغز و اعصاب، عضلات و البته عضله قلب است. این‌ها را گفتیم تا شما را آماده کنیم برای صحبت از کمبود پتاسیم و منابع غذایی فوق‌العاده آن که البته در دسترس همه ما قرار دارند.

 

اما شاید بهتر باشد از کمبود پتاسیم و تأثیرات این کمبودها بر بدن بگوییم:

در حالت طبیعی سطح پتاسیم سرم یک فرد سالم چیزی حدود 3.5 تا 5 میلی اکی والان در لیتر است و میزان دریافت غذایی این یون، چیزی حدود 70 تا 100 میلی اکی والان و البته به همین میزان پتاسیم روزانه از کلیه‌ها دفع می‌شود تا تعادل پتاسیم در بدن رعایت شود.

 

اما در برخی شرایط که معمولاً پایه و اساس تغذیه‌ای هم دارند سطح پتاسیم خون کاهش پیدا می‌کند. به این وضعیت هیپوکالمی می‌گویند. از مهم‌ترین علت‌های این افت پتاسیم در خون می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

* ابتلا به بیماری‌هایی مانند تهوع، استفراغ و اسهال

* عمل‌های جراحی مختلف در ناحیه معده، روده و دستگاه گوارش

* گرفتگی‌ها و پولیپ‌های روده‌ای

* استفاده از داروهایی مانند داروهای کاهنده فشارخون (مثل فروزماید)

* مصرف کورتیکواستروئیدها و ابتلا به بیماری‌هایی که سطح این هورمون‌ها را در بدن افزایش می‌دهند مانند سندرم کوشینگ

* بیماری‌های کلیوی

* افت سطح منیزیم در خون که خود می‌تواند به افت پتاسیم منجر شود.

 

اما کاهش سطح پتاسیم در بدن به مشکلات بسیاری منجر خواهد شد:

 

1. مرگ پی در پی سلول‌ها

همان طور که گفتیم تمام سلول‌های بدن برای فعالیت به سطح خاصی از پتاسیم نیاز دارند؛ و البته سلول‌های مهم‌تر و پرکارتر نیاز بیشتر. مشکل آنجاست که با کوچک‌ترین افتی در پتاسیم سلول‌های مهم هم زودتر تأثیر می‌پذیرند. خسته می‌شوند و از فعالیتشان کاسته می‌شود. چیزی که نتیجه خواهد شد خستگی مزمن، احساس بی‌حالی و خواب‌آلودگی و البته افزایش تعریق بدن است.

 

2. پتاسیم برای فشارخون هم حائز اهمیت است

پتاسیم نقش اساسی در آرامش عروق دارد. بدون پتاسیم کافی عروق خونی تنگ می‌شوند و فشارخون افزایش پیدا می‌کند؛ و قطعاً این مسئله برای مبتلایان به بیماری‌های قلبی و افراد دارای سابقه فشارخون جدا خطرناک خواهد بود.

 

3. گرفتگی و ضعف عضلات

پتاسیم در انقباضات عضلانی هم جایگاه ویژه‌ای دارد. پس زمانی که سطح پتاسیم کاهش پیدا می‌کند دردها و گرفتگی‌های عضلانی عارضه‌ای شایع خواهد بود.

پتاسیم یونی ضروری برای فعالیت‌های سلول‌هاست. پس طبیعی است که کمبود آن باعث خستگی و بی‌حالی فرد می‌شود

4. تپش قلب هم عارضه‌ای شایع است

این واقعیتی ترسناک است. افت پتاسیم باعث تپش قلب و اختلالات ریتم قلبی می‌شود. جالب است بدانید عوارض قلبی بسیاری از داروها نیز به دلیل تأثیر آن‌ها بر سطح پتاسیم سلول‌های قلبی است.

 

5. ضعف و بی‌حالی، بی‌حسی و مورمور شدن

همان طور که گفتیم پتاسیم یونی ضروری برای فعالیت‌های سلول‌هاست. پس طبیعی است که کمبود آن باعث خستگی و بی‌حالی فرد می‌شود. یکی از مهم‌ترین سلول‌های بدن و البته وابسته‌ترین به پتاسیم، سلول‌های عصبی هستند. کمبود پتاسیم با اختلال عملکرد اعصاب باعث عوارضی مانند بی‌حسی و مورمور شدن مخصوصاً در پاها و دست‌ها خواهد شد.

 

اما کمبود پتاسیم هم چاره‌هایی دارد!

میوه‌ها و سبزی‌ها غنی‌ترین منابع پتاسیم‌اند و وارد کردن آن‌ها به میزان‌های خاص می‌تواند پایان تمام این مشکلات باشد. کافی است بار دیگر به رژیم غذایی سلامت نظری بیندازید و طبق توصیه آن روزانه 5 واحد میوه و سبزی را به رژیم غذایی خود وارد کنید؛ اما چه میوه‌هایی و چه سبزی‌هایی؟

 

بیایید باهم دانش‌آموزان کلاس اول پتاسیم را مروری کنیم و ممتازهای این کلاس را به شما معرفی کنیم.

کشمش

آلو

زردآلو

توت‌فرنگی

موز

هندوانه

طالبی

مرکبات

آب پرتقال

چغندر

سبزی‌ها

سیب‌زمینی

اسفناج

سیب‌زمینی شیرین

گوجه‌فرنگی

قارچ

سویا و فراورده‌های سویا

نخودفرنگی

لوبیا

بوقلمون

گوشت گاو

ماهی قزل‌آلا

مرغ

شیر

ماست

 

تمام این مواد غذایی کلاس اولی‌های پتاسیمی‌اند. اما در بین این‌ها غنی‌ترین‌ها و بهترین‌ها از قرار زیرند:

 

لوبیای سفید

100 گرم لوبیا سفید خام حدود 561 میلی‌گرم پتاسیم دارد؛ اما به هر حال ما لوبیا و حبوبات را به صورت پخته مصرف می‌کنیم و میزان پتاسیم لوبیا پخته است که برای ما اهمیت دارد. یک لیوان لوبیا سفید پخته (چیزی حدود 180 گرم لوبیا سفید پخته) پتاسیمی در حد 1004 میلی‌گرم دارد. البته سایر لوبیاها مانند لوبیا سویا، لوبیا قرمز هم از لحاظ پتاسیم غنی‌اند.

 

اسفناج و سایر سبزیجات برگ سبز

100 گرم اسفناج خام حدود 558 میلی‌گرم پتاسیم دارد و یک فنجان اسفناج پخته (30 گرم آن) 839 میلی‌گرم.

سیب‌زمینی

سیب‌زمینی!

سیب‌زمینی هم شاگرد اول شده! فکرش را بکنید، همین سیب‌زمینی هم می‌تواند درمان دردهای ما باشد. البته خواص آن را با چیپس سیب‌زمینی اشتباه نگیرید! هر 100 گرم سیب‌زمینی 535 میلی‌گرم پتاسیم دارد و یک سیب‌زمینی در اندازه متوسط که آب‌پز هم شده (سیب‌زمینی 173 گرمی) حاوی 926 میلی‌گرم سیب‌زمینی است. البته فراموش نکنید سیب‌زمینی به دلیل محتوای بالای کربوهیدرات‌هایش نمی‌تواند دوست خوبی برای دیابتی‌های عزیز باشد.

 

برگه زردآلو

100 گرم برگ زردآلو حاوی 1162 میلی‌گرم پتاسیم است و نصف فنجان از آن (چیزی حدود 5 برگه) پتاسیمی در حد 755 میلی‌گرم دارد.

 

ماست

یکی دیگر از ویژگی‌هایی که ماست را به یک ماده غذایی منحصربه‌فرد تبدیل کرده محتوای بالای پتاسیم آن است. ماست در هر 100 گرم حاوی 255 میلی‌گرم پتاسیم است؛ یعنی چیزی حدود 245 میلی‌گرم در هر فنجان یا کاسه کوچک. البته باز هم یادآوری می‌کنیم که در انتخاب ماست بهتر است انواع کم چرب و بدون چربی آن را انتخاب کنید تا چربی خون و فشارخونتان بر دوستی با پتاسیم نچربد.

 

ماهی

از خوبی‌های ماهی که هرچه بگوییم کم گفتیم. فقط به همین واقعیت بسنده می‌کنیم که این غذای محترم در هر 100 گرم 628 میلی‌گرم پتاسیم دارد و مصرف تنها 3 تکه کوچک از آن می‌تواند این میزان پتاسیم را برای بدن ما تامین کند.

یکی از مهم‌ترین سلول‌های بدن و البته وابسته‌ترین به پتاسیم، سلول‌های عصبی هستند. کمبود پتاسیم با اختلال عملکرد اعصاب باعث عوارضی مانند بی‌حسی و مورمور شدن مخصوصاً در پاها و دست‌ها خواهد شد

قارچ

حتماً دقت کرده‌اید که امروزه نقش قارچ در غذاهای ما چقدر پررنگ‌تر شده است؛ و البته اینکه چقدر هم طرفدار دارد. حتی خیلی از بچه‌های بد غذا هم قارچ را دوست دارند. خبر خوبی است که بدانید قارچ هم منبع غنی از پتاسیم است. در هر 100 گرم آن 396 میلی‌گرم پتاسیم وجود دارد و البته با 1 فنجان قارچ پخته‌شده (108 گرم قارچ پخته‌شده) چیزی حدود 428 گرم پتاسیم برای بدن ما تامین می‌شود.

 

موز

هر 100 گرم موز حاوی 358 میلی‌گرم پتاسیم است؛ و یک موز متوسط حاوی 422 میلی‌گرم پتاسیم. این در حالی است که محتوای بالای فیبر محلول موز آن را به یکی از بهترین‌های کاهش وزن تبدیل کرده و البته محتوای بالای بسیاری از ریزمغذی‌ها و درشت مغزی‌های دیگر.

الهه گودرزی

بخش تغذیه و آشپزی تبیان


مطالب مرتبط:

خانم های یائسه با این ماده ی معدنی سکته نکنید

کمبود پتاسیم و راه‌های جبران آن

کنترل فشارخون با پتاسیم و منیزیم

پتاسیم حامی قلب

دسته بندی منابع غذایی پتاسیم

مشاوره
مشاوره
اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین