سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
منظور از علم و آگاهی در اینجا، آگاهی بر فنون صنایع و مسائل مادی نیست؛ چرا که بسیارند کسانی که از این مسائل آگاهند و از همه آلودگان آلوده ترند؛ بلکه منظور علم و آگاهی به ارزشهای والای انسانی و تعلیمات الهی و مصالح و مفاسد معنوی و معارف الهیه است.
عکس نویسنده
عکس نویسنده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

نادانی انسان عامل انحرافات جنسی

انحراف

از زمینه های پرورش اخلاق بالا بردن سطح علم و معرفت افراد است، چرا که هم با دلیل منطقی و هم با تجربه های فراوان به ثبوت رسیده است که هر قدر سطح معرفت و دانش الهی انسان بالاتر برود فضائل اخلاقی در او شکوفاتر می شود؛ و بعکس، جهل و فقدان معارف الهی ضربه شدید بر پایه ملکات فضیله وارد می سازد و سطح اخلاق را تنزل می دهد.

در آیه 55 سوره نمل می خوانیم که لوط پیامبر برگ خدا به قوم منحرفش فرمود: «انکم لتاتون الرجال شهوة من دون النساء بل انتم قوم تجهلون؛ آیا شما به جای زنان از روی شهوت به سراغ مردان می روید؟! شما قومی نادانید! »

در اینجا، جهل و نادانی قرین با انحراف جنسی و فساد اخلاقی شمرده شده. ( اخلاق در قران، آیه الله مکارم شیرازی، ص 176)

رشد و بالندگی انسان‌ها در کنار عوامل دیگر و رفتار ارادی و آگاهانه امکان‌پذیر است و بدیهی است تا علم و معرفت نباشد میل و اراده به کمال مطلوب حاصل نمی‌شود، پس باید آموخت و علم و معرفت لازم را کسب کنیم، و از روی آگاهی گام در مسیر زندگی و حرکت تکاملی در جهت رشد توان‌مندی ها را آغاز کنیم؛ چرا که حرکت بدون علم و بصیرت حرکت در ظلمت و تاریکی است و حرکت در تاریکی رو به گمراهی و بیراهگی است. چنان‌که آمده است:

«الْعَامِلُ‏ عَلَى‏ غَیْرِ بَصِیرَةٍ كَالسَّائِرِ عَلَى غَیْرِ الطَّرِیقِ لَا یَزِیدُهُ سُرْعَةُ السَّیْرِ إِلَّا بُعْدا»(منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة (خوئى)، ج 9، ص 243)

ترجمه: عمل کننده بدون آگاهی ماند مسافری است که بیراهه می‌رود و شتاب حرکتش جز دوری از راه سودی ندهد.

در قرآن کریم در این‌باره که دانش و معرفت، آدمی را به مقامهای والا می‌رساند، آمده است:

(یَرْفَعِ اللَّهُ الَّذینَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ الَّذینَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجات)

مجادله/ 11؛ ترجمه: خداوند کسانی را که ایمان آورده اند و کسانی را که علم به آنان داده شده درجات عظیمی می بخشد.

تأثیر علم و دانش در بالندی و پرورش قابلیت‌های انسان تا به جایی است که قرآن علم و آگاهی را عاملی در برتری انسان بر فرشتگان دانسته است و در قرآن آمده است:

(وَ إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّی جاعِلٌ فِی الْأَرْضِ خَلیفَةً قالُوا أَ تَجْعَلُ فیها مَنْ یُفْسِدُ فیها وَ یَسْفِكُ الدِّماءَ وَ نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَ نُقَدِّسُ لَكَ قالَ إِنِّی أَعْلَمُ ما لا تَعْلَمُونَ،وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلائِكَةِ فَقالَ أَنْبِئُونی‏ بِأَسْماءِ هۆُلاءِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقینَ،قالُوا سُبْحانَكَ لا عِلْمَ لَنا إِلاَّ ما عَلَّمْتَنا إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلیمُ الْحَكیمُ،قالَ یا آدَمُ أَنْبِئْهُمْ بِأَسْمائِهِمْ فَلَمَّا أَنْبَأَهُمْ بِأَسْمائِهِمْ قالَ أَ لَمْ أَقُلْ لَكُمْ إِنِّی أَعْلَمُ غَیْبَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ أَعْلَمُ ما تُبْدُونَ وَ ما كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ).

منظور از علم و آگاهی در اینجا، آگاهی بر فنون صنایع و مسائل مادی نیست؛ چرا که بسیارند کسانی که از این مسائل آگاهند و از همه آلودگان آلوده ترند؛ بلکه منظور علم و آگاهی به ارزشهای والای انسانی و تعلیمات الهی و مصالح و مفاسد معنوی و معارف الهیه است

بقره/ 30 ـ 33؛ ترجمه: و چون پروردگار تو به فرشتگان گفت: «من در زمین جانشینى خواهم گماشت»، [فرشتگان] گفتند: «آیا در آن كسى را می‌گمارى كه در آن فساد انگیزد، و خونها بریزد؟ و حال آنكه ما با ستایش تو، [تو را] تنزیه می‌كنیم؛ و به تقدیست می‌پردازیم .» فرمود: «من چیزى می‌دانم كه شما نمی‌دانید.» * و [خدا] همه [معانى] نامها را به آدم آموخت‏؛ سپس آنها را بر فرشتگان عرضه نمود و فرمود: «اگر راست می‌گویید، از اسامى اینها به من خبر دهید.» * گفتند: «منزّهى تو! ما را جز آنچه [خود] به ما آموخته‏اى، هیچ دانشى نیست؛ تویى داناى حكیم.» * فرمود: «اى آدم، ایشان را از اسامى آنان خبر دِه.» و چون [آدم] ایشان را از اسماءشان خبر داد، فرمود: «آیا به شما نگفتم كه من نهفته آسمانها و زمین را می‌دانم؛ و آنچه را آشكار می‌كنید، و آنچه را پنهان می‌داشتید می‌دانم؟».

همچنان که در روایات نیز بر این تأکید شده است. امام علی (علیه السلام) می‌فرماید:

«اَلعِلمُ یَرْفَعُ‏ الْوَضِیعَ‏ و ترکُهُ یَضَعُ الرَّفِیعَ»

(ینابیع الموده لذوی القربی، ج 2، ص 415)

ترجمه: دانش آدم پست را بلند مرتبه می‌کند و فروگذاشتن آن بلند مرتبه را پست می‌گرداند.

تأثیر علم و دانش در بالندی و پرورش قابلیت‌های انسان تا به جایی است که قرآن علم و آگاهی را عاملی در برتری انسان بر فرشتگان دانسته است

به تجربه روزمره خود نیز این مساله را بسیار دیده ایم که افراد جاهل و ناآگاه، مرتکب اعمال زشتی می شوند و دارای صفات رذیله ای هستند، و هنگامی که آگاهی کافی درباره قبح آن اعمال و مفاسد و زیانهای آن صفات پیدا می کنند یا سطح و معارف آنها درباره مبدا و معاد بالاتر می رود، بکلی آن اعمال و صفات را رها کرده، یا لااقل به مقدار زیادی از آن می کاهند.

دلیل منطقی این مساله نیز روشن است؛ زیرا حرکت به سوی صفات والا و اعمال صالحه احتیاج به انگیزه ای دارد؛ بدون شک یکی از بهترین انگیزه ها، آگاهی از مصالح اعمال و صفات نیک و مفاسد اعمال و صفات رذیله است، و نیز آگاهی بر مبدا و معاد، و آشنائی با برنامه های مکتب انبیاء و اولیاء، انسان را به سوی آنها سوق می دهد و بازتاب وسیعی در اصلاح مفاسد اخلاقی دارد.( اخلاق در قران، آیه الله مکارم شیرازی، ص 180)

ناگفته پیدا است که منظور از علم و آگاهی در اینجا، آگاهی بر فنون صنایع و مسائل مادی نیست؛ چرا که بسیارند کسانی که از این مسائل آگاهند و از همه آلودگان آلوده ترند؛ بلکه منظور علم و آگاهی به ارزشهای والای انسانی و تعلیمات الهی و مصالح و مفاسد معنوی و معارف الهیه است.

فرآوری: فاطمه زین الدینی

بخش نهج البلاغه تبیان   


منابع:

قرآن کریم

نهج البلاغه

اخلاق در قرآن آیت الله مکارم شیرازی

ینابیع الموده لذوی القربی

منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة

 

مطالب مرتبط:

تأثیر نماز بر کاهش انحرافات جنسی

چگونه درمانش كنم؟

پی‌آمدهای بی‌تقوایی در قرآن

مشاوره
مشاوره
اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین