سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
سایت فرهنگی اطلاع‌رسانی تبیان همزمان با حلول ماه مبارک شعبان المعظم در مقاله ای به معرفی کتاب ارزشمند «حکمت نامه» لقمان پرداخت.
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

«حکمت نامه لقمان» کتابی برای همه

کتاب حکمت نامه لقمان

سایت فرهنگی اطلاع‌رسانی تبیان همزمان با حلول ماه مبارک شعبان المعظم در مقاله ای به معرفی کتاب ارزشمند «حکمت نامه» لقمان پرداخت.

به گزارش روابط عمومی، بخش اخلاق و عرفان اسلامی موسسه فرهنگی اطلاع‌رسانی تبیان این مقاله را تهیه کرده است.

مریم پناهنده در این مقاله چنین می نویسد:«حکمت نامه لقمان، ثمره تلاشى است نو در جهت ارائه اندرزهاى ارزنده مشهورترین حکیم در تاریخ ادیان ابراهیمى، حدیث به صورتى نو و با کاربردى آسان.لُقمان، نام مردی حکیم که اصلش حبشی بوده و در روزگار داود پیغمبر(علیهم السلام) می زیسته و در قرآن کریم نام وی آمده است: «وی را خرد و دانش دادیم و هوش و بصیرت عطا کردیم.» درباره لقمان اختلاف کرده اند: برخی گفته اند: حکیم بوده و مقام نبوت را نائل نگشته است.بعضی او را پیامبر دانسته و حکمت را که در قرآن صفت وی آمده است به نبوت تفسیر نموده اند. بواسطه برخورداری از اخلاق و صفات نیک، عقل، تدبیر،بیان شیرین و منطق محکم به نام لقمان حکیم معروف شد. از زندگی او اطلاعات دقیقی در اختیار نیست اما این نکته محرز است که سخنان حکیمانه وی زینت بخش صفحات کتابهای اخلاقی، تفاسیر و تاریخ است. یکی از این کتاب ها کتاب حکمت نامه لقمان است. حکمت نامه لقمان، ثمره تلاشى است نو در جهت ارائه اندرزهاى ارزنده مشهورترین حکیم در تاریخ ادیان ابراهیمى، حدیث به صورتى نو و با کاربردى آسان. این حکمت نامه، در ده فصل، تنظیم گردیده و شامل: زندگى نامه لقمان حکیم، اندرزهاى وى به روایت قرآن، داستان هایى از حکمت لقمان و نیز: حکمت هایى درباره علم و معرفت، عوامل و آفات خودسازى، آداب اخلاقى و اجتماعى، مَثَل ها، حکمت هاى پراکنده و حکمت هاى جامع، همگى از زبان لقمان یا درباره وى است. برگی از این کتاب را با هم ورق می زنیم. نویسنده در فصل سوم این کتاب با عنوان داستان هایی از حکمت های لقمان موضوعاتی چنین را مطرح می‌کند. نخستین حکمتى که از لقمان آشکار شد، این بود که: تاجرى مست شد و با هم پیاله اش شرط بست که همه آب دریاچه را بنوشد و گرنه، خود و عیالش تسلیم او شوند. وقتى صبح شد و به هوش آمد، [از این شرط بندى] پشیمان شد. رفیقش از او مى خواست که به شرط عمل کند.لقمان گفت: «من تو را [از این مخمصه] خلاص مى کنم؛ به شرط این که دیگر چنین کارى نکنى. [به طلبکار] بگو: آیا آبى را که شرط کردیم، بنوشم؟ پس آن را بیاور [تا بنوشم]. یا آبى را که الان در دریاچه است، بنوشم؟ پس دهانه هایش را ببند تا آن را بنوشم. یا آبى را که بعدا خواهد آمد، بنوشم؟ پس صبر کن تا بیاید!». [با این استدلال]، رفیقش از او دست بر داشت.به خشنودی مردم دل نبند روایت شده که لقمان حکیم، در سفارش به فرزندش گفت: «به خشنودى و مدح و ذمّ مردم، دل خوش مدار؛ زیرا این،دستْ یافتنى نیست؛ هر چند انسان در تحصیل آن، نهایت تلاش خود را به انجام رساند». فرزندش به او گفت: معناى این سخن چیست؟ دوست دارم براى آن، مَثَلى یا کارى و یا سخنى را ببینم.لقمان به او گفت: «من و تو بیرون برویم». بیرون رفتند و لقمان علیه السلام حیوانى را که با آنها بود، سوار شد و پسرش را پیاده رها کرد تا پشت سر او بیاید. بر گروهى گذر کردند، که آنها گفتند: عجب پیر سنگ دل و بى رحمى است؛ خودش که قوى تر است، سوار حیوان شده و بچه را پیاده رها کرده! این، کار بدى است. لقمان به فرزندش گفت: «آیا سخن آنان را شنیدى که سوار شدن من و پیاده رفتن تو را بد شمردند؟». گفت: آرى.لقمان علیه السلام گفت: «حال، تو سوار شو تا من پیاده بیایم».فرزند، سوار شد و لقمان، پیاده راه افتاد تا این که بر گروه دیگرى گذرکردند، و آنها گفتند: عجب پدر و فرزند بدى هستند! پدر به این دلیل بد است که بچه را خوب ادب نکرده و او سوار شده و پدر را پشت سر خود، پیاده رها کرده، در حالى که پدر، سزاوار احترام و سوار شدن است. فرزند نیز بد است؛ زیرا او با این حال، عاقّ پدر شده است. بنابراین، هر دو، کار بدى کرده اند. »

گفتنی است این کتاب به قلم حجت‌الاسلام و المسلمین محمد محمدی ری شهری توسط سازمان چاپ و نشر دارالحدیث منتشر شده است.

علاقه مندان می توانند کتاب حاضر را علاوه بر این مقاله،در کتابخانه الکترونیکی تبیان مشاهده نمایند.

 

 

تنظیم: هومن بهلولی