سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
حق این است که شأن نزول در عین حال که در تفسیر آیات قران نقش به سزایی دارد که بدون توجه به آن فهم بسیاری از آیات قرآن مشکل خواهد بود.
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

آیا همه آیات قرآن شأن نزول دارند؟

نزول


حق این است که شأن نزول در عین حال که در تفسیر آیات قران نقش به سزایی دارد که بدون توجه به آن فهم بسیاری از آیات قرآن مشکل خواهد بود؛ اما از سوی دیگر باید توجه داشت که شأن نزول مفهوم آیات را تخصیص نمی زند و معنا را منحصر در همان مصداق و مورد خاص نمی کند.


آیات و سوره های قران کریم بر دو قسم است؛

الف: دسته ای از آنها بدون این که رویدادی رخ داده و پرسشی مطرح شده باشد نازل شده اند مانند برخی از آیاتی که مردم را به اندیشه توحیدی و اعتقاد به مبداء و معاد و نبوّت و اصول عالی اخلاقی و رفتار مطبوع انسانی دعوت می کند یا از تفاصیل و جزئیات عالم پس از مرگ و برزخ و قیامت و احوال نیکان و بدان گزارش می دهد و یا برخی از آیاتی که تاریخ و قصص پند آموز امت های گذشته و فرجام کار هر گروه را نام می برد.[ سعیدی روشن، محمد باقر، اسباب یا زمینه های نزول آیات قران ص 18]

ب. دسته دیگری از آیات در پی حادثه و یا واقعه ای که رخ داده و یا پرسشی که مطرح شده نازل شده اند.

در اصطلاح مفسران و دانشمندان علوم قرآنی، آن رویداد یا پرسشی که به اقتضای آن، قسمتی از یک آیه یا بخشی از آن و یا چند آیه و یا یک سوره از قرآن کریم همزمان یا در پی آن نازل شده است، سبب و شأن نزول می گویند.[ رجبی، محمود، روش تفسیر قرآن ص 119]

در مورد جایگاه شأن نزول در فهم قرآن کریم چند دیدگاه وجود دارد:

1. برخی از دانشمندان اسلامی هرگونه تفسیری را بدون شناخت شأن نزول آیات، ناممکن می دانند. واحدی می گوید: آگاهی از سبب نزول آیات، مهم ترین امری است که شناخت صحیح آیات قرآن بدون اطلاع از آن ممتنع است.[ اسباب یا زمینه های نزول آیات قران ص 24 ، به نقل از اسباب النزول واحدی ص 4]

جلال الدین سیوطی نیز همین سخن را مورد توجه قرار می دهد.[ همان، به نقل از الاتقان، ج1 ص 61]

علّامه طباطبایی می نویسد حوادث و وقایعی که در روزهای دعوت برای پیامبر(صلی الله و علیه وآله) رخ داد و نیاز های ضروری نسبت به احکام و قوانین اسلامی، سبب نزول بسیاری از سور و آیات گردیده است و شناخت این اسباب تا حد زیادی در فهم آیه و معانی و اسرار آن کمک می کند

2. برخی دیگر بر این تصوراند که جستجو در اسباب نزول آیات صرفاً یک موضوع تاریخی و کشف رخدادهای زمان گذشته است که ارزش علمی چندانی ندارد.[ همان، ص 20]

3. حق این است که از یک سو شأن نزول در فهم آیات قرآنی و تفسیر آن نقش بسزایی دارد. هر کس با سبک و اسلوب بیان قرآن آشنا باشد متوجه می شود بسیاری از آیات با اکتفاء به قرائن موجود در جو و فضای زمان نزول، بیان شده اند. بنابراین آگاهی نسبت به زمان و مکان و اشخاص و شرایط و مقتضیّات و اسباب نزول نقش عمده ای در رفع ابهام از چهره آیات و فهم مدلول آن ها دارد.

علّامه طباطبایی می نویسد حوادث و وقایعی که در روزهای دعوت برای پیامبر(صلی الله و علیه وآله) رخ داد و نیازهای ضروری نسبت به احکام و قوانین اسلامی، سبب نزول بسیاری از سور و آیات گردیده است و شناخت این اسباب تا حد زیادی در فهم آیه و معانی و اسرار آن کمک می کند.[ همان، به نقل از قرآن در اسلام ص 123و 176]

ولی از سوی دیگر باید توجه داشت روایاتی که در شأن نزول آیات قرآن وارد شده اند ، اگر مستند و معتبر باشند هر چند در فهم آیات کمک فراوانی می کند امّا مفهوم آیات را تخصیص نمی زند و معنا را منحصر در همان مصداق و مورد خاصی نمی کند ، بلکه محتوای قرآن برای همیشه دوران است.

بخش قرآن تبیان


منبع: اسلام کوئیست 

 

مطالب مرتبط:

تفاوت اسباب نزول و شأن نزول آیات

سرآغاز نزول قرآن

شأن نزول آیة الکرسی

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین