سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
سفارشاتی که از امام صادق (علیه السلام )در خصوص آداب زندگی و بندگی به ما رسیده بیش از آنچه که دراین نوشتار آورده شده می باشد ولی در اینجا سعی شده به چند نکته مهم و اساسی در خصوص سبک زندگی قرآنی اشاره شود .
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

شیعه ما هرگز بسوی دشمن دست دراز نمی کنند! 

امام صادق

امام صادق( علیه السلام) در مدت 34 سال امامت پربركت خویش نقش شایسته ای در گسترش فرهنگ حیاتبخش اسلام انجام داد.

رهنمودهای راهگشای امام صادق(علیه السلام) در زمینه های سلوك فردی و اجتماعی، معاشرت با دیگران، برخورد با نسل نو و جوانان، مسائل حقوقی، آداب ازدواج، موضعگیری در مقابل حكومت ها و سیاستمداران زمان، آموزه های علمی، تربیتی، پزشكی و ده ها موضوع دیگر، زینت بخش صفحات زندگی آن حضرت و برگ زرینی در تاریخ شیعه می باشد[1].

در این نوشتار قسمتی از  سفارشات امام صادق علیه السلام را در خصوص آداب زندگی و بندگی تقدیم می کنیم.

 

استقامت و پایداری

یکی از سفارشات مورد تاکید کلام الله مجید و روایات ماثوره از حضرات معصومین (علیهم السلام) ایستادگی و پایداری روی آرمان ها و آداب و سنن اسلامی می باشد.«إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلَائِكَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِی كُنتُمْ تُوعَدُونَ [فصلت/30] بر آنان که گفتند: پروردگار ما الله است و پایداری ورزیدند، فرشتگان فرود می آیند که مترسید و غمگین مباشید، شما را به بهشتی که وعده داده بودند بشارت است» ایستادگی و استقامتی که می بایست همراه با آگاهی، شناخت، معرفت و بصیرت همراه باشد.

از جمله بزرگانی که در این خصوص سفارشاتی را به پیروان و شیعیان خو د داشته است، امام صادق(علیه السلام) می باشد. این امام همام در یک روایت بسیار زیبا و ارزشمند می فرمایند: «لو ان شیعتنا استقاموا لصافحتهم الملائكة ولاظلهم الغمام ولاشرقوا نهارا ولاكلوا من فوقهم ومن تحت ارجلهم، ولما سالوا الله شیئا الا اعطاهم [2]؛ اگر شیعیان ما در راه حق استقامت ورزند فرشتگان آسمان با آنان دست می دهند، ابرها [ی رحمت] بر سر آنان سایه می افكنند و سیمایشان همانند روز روشن می درخشد و از زمین و آسمان روزی می خورند و هیچ خواسته ای از خداوند نخواهند داشت مگر اینكه خدای متعال به آنان عطا می كند..» 

 

عزت نفس و دوری از ذلت

یکی از راهکار های رسیدن به سعادت و شادکامی و بهروزی، عزت نفس و فاصله گرفتن از خواری و ذلت می باشد. از جمله استفاده هایی که از سفارشات اساتید اخلاق می شود این است که، اگر کسی طالب رسیدن به سعادت و مقامات عالیه می باشد، می بایست برای خود عزت نفس قائل باشد. 

هر چند سفارشاتی که از امام صادق (علیه السلام) در خصوص آداب زندگی و بندگی به ما رسیده بیش از آنچه که دراین نوشتار آورده شده می باشد ولی در اینجا سعی شده به چند نکته مهم و اساسی در خصوص سبک زندگی قرآنی اشاره شود که هر کسی با رعایت این نکات_ یعنی اصل ولایت پذیری و تقوی و ساده زیستی و استقامت _در مسیر رسیدن به یک جامعه آرمانی و زندگی اسلامی می تواند قدم گذارد

بسیاری از افرادی که در دام گناه و معصیت گرفتار می شوند چه بسا به خاطر ضعف در این خصوص  باشد، چرا که انسانی که برای خود عزت و ارزش قائل باشد هیچ گاه به خود اجازه نمی دهد جایگاه ممتازی که نزد خداوند متعال تحصیل نموده است را با ذلت و گناه تباه کند.

به عبارتی شخصیت هركس در گرو عزت نفس اوست. چه بسیار انسانهایی که با گناه و معصیت شخصیت خود را خوار و کوچک و بی ارزش می کنند.

خداوند متعال نیز تن دادن به كارهای ذلت آور را از صفات منافقین شمرده و عزت را منحصر به ذات خویش می داند: «الَّذِینَ یَتَّخِذُونَ الْكَافِرِینَ أَوْلِیَاء مِن دُونِ الْمُۆْمِنِینَ أَیَبْتَغُونَ عِندَهُمُ الْعِزَّةَ فَإِنَّ العِزَّةَ لِلّهِ جَمِیعًا » [نساء/ 139]؛ به منافقان بشارت ده كه عذاب دردناكی در انتظار آن هاست. همان ها كه كافران را به جای مۆمنان دوست خود انتخاب می كنند. آیا عزت [و آبرو] را نزد آنان می جویند با اینكه همه عزت ها از آن خداست؟»

یکی از سفارشان امام صادق در این خصوص این است که آن حضرت شیعیان را از كسالت، تنبلی، دست درازی به سوی دیگران، طمع كاری، زیاده طلبی و سایر امور ذلت آور مبرا می داند و می فرماید: «شیعتنا لا یهرون هریر الكلب ولا یطمعون طمع الغراب... ولا یسالون لنا مبغضا ولو ماتوا جوعا [3]؛ شیعیان ما [از فرط ذلت] همانند سگ زوزه نمی كشند و مانند كلاغ طمع نمی كنند... آنان هیچگاه به سوی دشمنان ما دست [ذلت] دراز نمی كنند گرچه از گرسنگی بمیرند..»

ساده زیستی

زهد و ساده زیستی

یکی از شاه کلید های سعادت در دنیا و آخرت ، بحث دوری از دنیا و دل نبستن به مال و منال دنیا و موضوع ساده زیستی در زندگی می باشد.

وقتی مشکلات و گرفتاری هایی  که گریبان گیر انسانها در زندگی دنیوی شده را مورد مطالعه قرار می دهیم متوجه می شویم بسیاری از این مشکلات ریشه در دلدادگی و دلبستگی به دنیا دارد.

از طرفی برای رسیدن به درجات عالی انسانی و الهی بهترین راه ،عبور از دنیا و آلوده نشدن به دنیا می باشد.«و لا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَیاهُ الدُّنْیا»[انعام / 130 ] «زندگی دنیا شما را فریب ندهد». از آنجا كه دلبستگی به دنیا و تعلقات آن مانع رسیدن به كمال حقیقی است، مردان الهی همیشه زهد و قناعت را در متن برنامه خود داشته اند و ساده زیستی، بی پیرایگی و پرهیز از جلوه های دنیوی و دل نبستن به مظاهر دنیا و زرق و برق آن از شاخص ترین ویژگی های آنان است و همواره  این سخن گهربار امام صادق (علیه السلام ) را همیشه آویزه گوش خود دارند كه فرمود: «ان احببت ان تجاور الجلیل فی داره وتسكن الفردوس فی جواره فلتهن علیك الدنیا واجعل الموت نصب عینك ولا تدخر شیئا لغد واعلم ان لك ما قدمت وعلیك ما اخرت [4]؛ اگر دوست داری كه در درگاه الهی با خداوند متعال همنشین شوی و در بهشت در جوار حضرت باریتعالی مسكن گزینی، باید دنیا [و مظاهر آن] در نظر تو خوار باشد و مرگ را همیشه نصب العین خود قرار بده و برای خود چیزی ذخیره نكن و بدان آنچه قبلا [از اعمال صالح] تقدیم داشته ای به حال تو سودمند خواهد بود و از كارهای نیك كه انجام آن را به تأخیر انداخته ای ضرر خواهی كرد..»

 

ولایت پذیری

یکی از اصول و مبانی اصلی که اساس مذهب شیعه بر اساس آن شکل گرفته است، اعتقاد به ولایت و ولایت پذیری می باشد.

با دقت در آیات و روایات می توان دریافت که بهره بردن از ولایت الهی و ولایت رسول مکرم اسلام  (صلی الله علیه وآله وسلم) اصل و اساس مذهب و حتی اسلام می باشد ،چرا که تا این پایه در بین مسلمین محکم و استوار نباشد نمی شود پایه های دیگر را تقویت نمود.« إِنَّمَا وَلِیُّكُمُ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُواْ الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاَةَ وَیُۆْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ [المائدة / 55] ولىّ شما، تنها خدا و پیامبر اوست و كسانى كه ایمان آورده‏اند: همان كسانى كه نماز برپا مى‏دارند و در حال ركوع زكات مى‏دهند

امام صادق علیه السلام فرمود: «رحم الله شیعتنا خلقوا من فاضل طینتنا وعجنوا بماء ولا یتنا یحزنون لحزننا ویفرحون لفرحنا [5] ؛ خداوند شیعیان ما را رحمت كند كه از زیادی سرشت ما آفریده شده اند و با آب ولایت ما عجین گشته اند. آنان به خاطر اندوه [و غصه های] ما غمناك می شوند و با شادی ما شاد می گردند..».

 

رسیدگی به خانواده

خانواده عنصر اصلی تشکیل دهنده جامعه می باشد. به هر اندازه که در خصوص خانواده و وظایفی که در این خصوص بر افراد محول می شود توجه صورت گیرد آن جامعه راحت تر به سوی یک جامعه آرمانی پیش خواهد رفت. «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قُوا أَنفُسَكُمْ وَأَهْلِیكُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ عَلَیْهَا مَلَائِكَةٌ غِلَاظٌ شِدَادٌ لَا یَعْصُونَ اللَّهَ مَا أَمَرَهُمْ وَیَفْعَلُونَ مَا یُۆْمَرُونَ [التحریم آیه/ 6] ای کسانی که ایمان آورده اید، خود و خانواده خود را از آتشی که هیزم آن مردم و سنگ ها هستند نگه دارید فرشتگانی درشت گفتار و سخت گیر بر آن آتش موکلند هرچه خدا بگوید نافرمانی نمی کنند و همان می کنند که به آن مأمور شده اند».

یکی از راهکار های رسیدن به سعادت و شادکامی و بهروزی ،عزت نفس و فاصله گرفتن از خواری و ذلت می باشد. از جمله استفاده هایی که از سفارشات اساتید اخلاق می شود این است که، اگر کسی طالب رسیدن به سعادت و مقامات عالیه می باشد، می بایست برای خود عزت نفس قائل باشد

امام صادق (علیه السلام )می فرماید: «ان عیال المرء اسراءه فمن انعم الله علیه نعمة فلیوسع علی اسرائه فان لم یفعل اوشك ان تزول تلك النعمة [7] ؛ اعضای خانواده یك مرد [همانند اسیر اویند. پس هر كسی كه خداوند متعال نعمتی به او عطا كند، باید به خانواده [و زیردستان] خود گشایشی در زندگی ایجاد كند كه اگر چنین نكند ممكن است این نعمت از دست او خارج شود..»

در روایتی دیگر امام صادق (علیه السلام )شیعیان را به خوشرفتاری با خانواده سفارش نموده و آن را موجب طولانی شدن عمر می داند و می فرماید: «من حسن بره فی اهل بیته زید فی عمره [8] ؛ هر كس با خانواده خود خوشرفتاری نماید عمرش طولانی خواهد شد..»

 

جمع بندی:

هر چند سفارشاتی که از امام صادق (علیه السلام )در خصوص آداب زندگی و بندگی به ما رسیده بیش از آنچه که دراین نوشتار آورده شده می باشد ولی در اینجا سعی شده به چند نکته مهم و اساسی در خصوص سبک زندگی قرآنی اشاره شود که هر کسی با رعایت این نکات_ یعنی اصل ولایت پذیری و تقوی و ساده زیستی و استقامت  _در مسیر رسیدن به یک جامعه آرمانی و زندگی اسلامی می تواند  قدم گذارد.

 

پی نوشت ها:

[1].كشف الغمه فی معرفة الائمه، ج 2، ص 154

[2].تحف العقول، ص 302

[3].همان، ص 303

[4].همان، ص 304

[5].شجره طوبی، ج 1، ص 3.

[6].رجال كشی، ص 249.

[7].كشف الغمه، ج 2، ص 207

[8].همان، ج 2، ص 208 

بخش قرآن تبیان


منبع: سایت رهپویان قرآن 

 

مطالب مرتبط:

ضربه ای که ترک کردن قرآن به ما می زند !!

قوانین معنوی قرآن برای موفقیت 

نکاتی برای تلاوت قرآن

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین