سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
موضوع خطبه آن حضرت پس از بازگشت از جمل (در صورت صحت سند) ناظر بر شرایط خاصى است كه به خاطر جنگ جمل پیش آمده بود در این جنگ عایشه نقش مهمى در برانگیختن مردم به جنگ با حضرت داشت هم چنین زنان بصره در این زمینه نقش مؤثرى داشتند، سخنان حضرت ناظر به این جریانات
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

حضرت زهرا که برترین همسر بودند پس چرا؟؟؟

نهج البلاغه

سۆال: با توجه به اینكه حضرت على علیه السلام همسرى بزرگوار داشتند پس چرا در نهج‏البلاغه ‏زنان را نكوهش مى‏كنند؟     

پاسخ: درباره نهج البلاغه و اشكالاتى كه به نظر شما رسیده است نكاتى به اطلاع مى‏رسد. الف) اولاً؛ نهج‏البلاغه همه سخنان حضرت على علیه السلام نیست بلكه بخشى انتخاب شده از مجموعه آنهاست، بنابراین كسى كه مى‏خواهد قضاوتى كلى نسبت به كلمات آن حضرت داشته باشد باید همه سخنان آن حضرت را ببیند. این سخنان در كتب تاریخى و روایى به صورت پراكنده وجود دارد ولى مجموعاً نیز در كتابى به نامِ مستندالامام على علیه السلام گرد آورى شده كه تاكنون 6 جلد از آن منتشر شده است. بنابراین در تدوین نهج البلاغه گزینشى از سوى سید رضى صورت گرفته و طبیعى است كه در این گزینش سلیقه ایشان دخیل بوده است.

ب ) همه آنچه كه در نهج البلاغه آمده از نظر سند یكسان نیستند، بلكه نهج‏البلاغه مشتمل بر مجموعه‏اى از كلماتى است كه از آن حضرت به طرق مختلف نقل شده لذا برخى از آنها از نظر سند ضعیف مى‏باشد.

ج ) موضوع خطبه آن حضرت پس از بازگشت از جمل (در صورت صحت سند) ناظر بر شرایط خاصى است كه به خاطر جنگ جمل پیش آمده بود در این جنگ عایشه نقش مهمى در برانگیختن مردم به جنگ با حضرت داشت هم چنین زنان بصره در این زمینه نقش مۆثرى داشتند، سخنان حضرت ناظر به این جریانات است.

د ) حضرت در خطبه‏ها و سخنان خویش تنها زنان را مورد نقد قرار نداده است بلكه مردان را نیز بارها و بارها به سخت‏ترین انتقادات نكوهیده است. «اى شبه مردان كه مرد نیستنید و مانند نوجوانان نابالغید» و نمونه‏هاى دیگر از این قبیل در حقیقت در آسیاب نقد آن حضرت مرد و زن یكسان قرار مى‏گیرند.

چگونه مى‏توان تصور كرد كه خداوند نیمى از دمیان را كه گل سر سبد فرینش هستند، ناقص یا شر فریده باشد

ه) موضوع دیگرى كه در پایان باید به آن اشاره كنیم آن است كه نظام خلقت نظام احسن است اَلَّذِی أَحْسَنَ كُلَّ شَیْ‏ءٍ خَلَقَهُ‏؛ خداى كه هر چیزى را در بین بهترین وضعیت آفرید، (سجده، آیه 7). لَقَدْ خَلَقْنَا اَلْإِنْسانَ فِی أَحْسَنِ تَقْوِیمٍ‏؛ ما آدمى را در بهترین اندازه آفریدیم‏. بر این مبنا خلقت موجود ناقص (بالاصالة)و یا شر همه جانبه در آفرینش معنا ندارد!

چگونه مى‏توان تصور كرد كه خداوند نیمى از آدمیان را كه گل سر سبد آفرینش هستند، ناقص یا شر آفریده باشد.

بلى اگر منظور از نقص، نقص نسبى باشد هر موجودى نسبت به موجود دیگر نقص نسبى دارد؛ زن نسبت به مرد از نظر قواى بدنى و برخى خصوصیات دیگر نقص دارد چنانكه مرد نیز نسبت به برخى ویژگى‏ها در برابر زن ناقص به شمار مى‏رود، خلاصه آن كه زن و مرد موجودى هستند كه مكمل یكدیگرند چرا كه آفرینش بر مبناى زوجیت است و خداوند این دو را به گونه‏اى آفریده كه بتوانند در كنار یكدیگر نهاد مقدس خانواده را ایجاد و فرزندان خود را پرورش دهند. آرى، پندار پَستى زنان تفكرى جاهلانه و دور از فرهنگ قرآن است، چرا كه قرآن زن و مرد را یكسان ارج مى‏نهد.  وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِی آدَمَ‏ و دهها آیه دیگر كه در این زمینه وجود دارد. براى آگاهى بیشتر میتوان رجوع کرد به  زن در آئینه جلال و جمال، آیت‏اللَّه‏جوادى آملى. درباره حكمت 238 شبیه اینگونه تعابیر در نصوص دینى نسبت به امور دیگر مانند «دنیا» نیز وجود دارد.

موضوع خطبه آن حضرت پس از بازگشت از جمل (در صورت صحت سند) ناظر بر شرایط خاصى است كه به خاطر جنگ جمل پیش آمده بود در این جنگ عایشه نقش مهمى در برانگیختن مردم به جنگ با حضرت داشت هم چنین زنان بصره در این زمینه نقش مۆثرى داشتند، سخنان حضرت ناظر به این جریانات است

اینگونه بیان نوعى صنعت ادبى به نام «مجاز در اسناد» است، یعنى حكم چیزى را به چیز دیگر اسناد دادن. مثلاً در علائم راهنمایى و رانندگى گاه به علامت «پیچ خطرناك» برخورد مى‏كنیم، در حالى كه پیچ به خودى خود هیچگونه خطرى ندارد؛ آنچه خطرناك است عبور از آن با سرعت غیر مجاز است. روایات فوق نیز در واقع هشدار به مردها نسبت به خطر زنبارگى و دنیاپرستى است. یعنى زنبارگى، دنیا پرستى و فرو غلطیدن در گرداب شهوت، ظاهرى نوشین و باطنى نیش‏آلود دارد. پس خطر اصلى از كف نهادن كنترل نفس در رویارویى با زنان و مطامع دنیاوى است.

بخش نهج البلاغه تبیان


منبع: پرسش و پاسخ نهج البلاغه؛ پایگاه تخصصی نهج البلاغه

 

مطالب مرتبط:

علت نکوهش زن در نهج البلاغه!

جایگاه حقوقی زن در نهج‌البلاغه

مقام و شخصیت زن از دیدگاه نهج البلاغه

 

مشاوره
مشاوره
اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین