سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
حضرت علی علیه السلام در خطبه متقین هنگامی که پرهیزکاران را وصف می نمود بیان و منطق را مقدم بر صفات دیگر ذکر نمودند چرا که گناهان زبان بزرگ و در نتیجه خطرات ناشى از آن بیشتر است در تأیید این مطلب هان بس که رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله فرمود: نجات مۆمن در
عکس نویسنده
عکس نویسنده
نویسنده : مریم پناهنده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

بزرگترین و آسان ترین ابزار گناه

زبان

حضرت علی علیه السلام در خطبه متقین هنگامی که پرهیزکاران را وصف می نمود بیان و منطق را مقدم بر صفات دیگر ذکر نمودند چرا که گناهان زبان بزرگ و در نتیجه خطرات ناشى از آن بیشتر است در تأیید این مطلب هان بس که رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله فرمود: نجات مۆمن در نگهداشتن زبانش باشد. (أصول الكافی/ترجمه مصطفوى/ج‏3/176)   


اضطراب زبان نسبت به دیگر اعضا بیشتر است

اما چرا اضطراب زبان نسبت به دیگر اعضاء بیشتر است، به 7 علت و ریشه آن اشاره مى کنیم:

1. زبان ابزارى است که در هر زمان و مکانى در اختیار انسان است، وسیله گناهان دیگر معمولاً چنین به راحتى در دسترس انسان نیست، مواد مخدر یا آلات لهو و لعب مثل آلات قمار و موسیقى و یا مشروب و یا وسائل و مقدمات عمل نامشروع زنا همیشه در هر زمان و مکانى در اختیار انسان نیست، گناهى که ابزارش در همه جا و همه زمان در اختیار انسان است، خطرات ناشى از آن زیادتر است.

2. زبان براى کار خودش مۆونه و خرجى لازم ندارد، معمولاً هر گناهى خرج و مۆونه اى لازم دارد، مثل شراب خوردن.

3. زبان وسیله اى است که در اختیار همه است، رباخوارى سرمایه مى خواهد بعضى از ظلم ها قدرت متناسب با خود مى طلبد، و این سرمایه و این مرحله از قدرت در اختیار همه نیست، لذا ضررش کمتر است.

4. گناهان زبان در نظر بسیارى قبح چندانى ندارد، و ابهّت آن گناهان شکسته شده و این خود عاملى براى ترویج گناهان و رشد مضرّات آن شده است. هرچه گناهان زشت تر و قبیح تر جلوه کنند، سدّ محکم ترى در برابر ارتکاب آنها زده شده است، مثلاً اگر به شما بگویند به مدت 5 دقیقه به صورت عریان و بدون پوشش در ملأ عام حاضر شوید، دست به چنین کارى نمى زنید. حتى اگر دنیا را به شما بدهند، زیرا این عمل در نزد شما زشت و قبیح است و هرچه دارید براى آبروى خود مى خواهید، حتى دنیا را هم براى آبروى خود مى خواهید، به طورى که اگر به شما پیشنهاد شود آبروى خود را بدهید و دنیا را بگیرید، نمى پذیرید. چرا چنین است؟ آیا جز این است که ابهّت این عمل زشت در نزد شما شکسته نشده است.

فاصله میان گناه و ثواب در زبان کم است، ابزارى که یک ذره این طرف گناه و سقوط و انحطاط از مقام انسانیّت و یک ذرّه آن طرف ثواب و سعادت ابدى را به دنبال دارد، خطرش بیشتر از ابزارهاى دیگر است، عبور از جاده باریکى که یک طرفش دره و سقوط و طرف دیگرش کوه یا زمین مسطح است، خطرش بیشتر از جاده هاى عریض است. بله وسیله اى مثل زبان هم در میان جاده اى است که کمى انحراف آن را به شقاوت رهنمون مى کند و چه بسا به دره کفر و شرک کشیده مى شود

حال شما غیبت و تهمت و دروغ و مسخره و استهزاى مۆمن را نظاره کنید که چه سان رواج پیدا کرده و تنقلات روحى مجالس شده. در روایت از رسول اکرم(صلى الله علیه وآله) وارد شده: «الغیبةُ اشدُّ من الزّنا»(بحارالانوار/جلد 77/صفحه 89): «غیبت گناه و عقابش از زنا بیشتر و شدیدتر است»، با توجه به این روایت چرا اینقدر غیبت کردن براى ما سهل است، زیرا ابهّت غیبت شکسته شده، ولى ابهّت زنانه. و در مورد ربا اینگونه روایت شده است که امام علی (علیه السلام) گوید كه پیغمبر (صلی الله علیه) در ضمن سفارشهاى خود به او فرمود اى على ربا هفتاد جزء است آسانترش چنانست كه كسى مادر خود را در كعبه خانه محترم خدا وطى كند یكدرهم ربا از هفتاد بار زناى با محارم در خانه محترم خدا بزرگتر است.(الخصال/ترجمه كمره‏اى/ج‏2/371)  چرا با وجود این روایات زیاد که نمونه ای از آن را ذکر کردیم، اینقدر ربا در بین افراد رایج شده است؟ چرا از این که بشنود کسى با محرمش زنا کرده ناراحت مى شود، ولى خودش ربایى مى خورد که کوچک ترین جزء آن مثل زناى با مادرش در خانه کعبه است؟

5. زبان ابزارى براى تحقق گناهان متنوّع است، دیگر ابزارهاى گناه، اینقدر گناه متنوّع و متفاوت ندارند، مرحوم فیض در محجة البیضاء و غزالى در احیاءالعلوم 20 گناه کبیره را شمرده اند که از زبان صادر مى شود و استاد در کتاب (زندگى در پرتو اخلاق) 30 گناه را شمارش کرده اند، و فرد دیگرى 200 گناه را منتسب به زبان کرده، ولى گناهانى که به طور مستقیم از زبان صادر مى شود همان حدود 30 عدد است و بقیه غیر مستقیم است. علىّ بن الحسین علیهم السّلام فرمود: همانا زبان فرزند آدم هر صبحگاه بر جوارح و اعضاى او سركشى كند و گویدچگونه صبح كردید؟ یعنى حال شما چطور است، گویند: بخیر و خوبى است اگر تو بگذارى و ما را رها كنى، و نیز او را گویند ویرا سوگند دهند كه ما را بزحمت مینداز چون جز این نیست كه بسبب تو است كه ما پاداش نیك مى‏بینیم، و بسبب تو است كه عقوبت میشویم. (ثواب الأعمال/ترجمه غفارى/  537 )

 6 . فاصله میان گناه و ثواب در زبان کم است، ابزارى که یک ذره این طرف گناه و سقوط و انحطاط از مقام انسانیّت و یک ذرّه آن طرف ثواب و سعادت ابدى را به دنبال دارد، خطرش بیشتر از ابزارهاى دیگر است، عبور از جاده باریکى که یک طرفش دره و سقوط و طرف دیگرش کوه یا زمین مسطح است، خطرش بیشتر از جاده هاى عریض است. بله وسیله اى مثل زبان هم در میان جاده اى است که کمى انحراف آن را به شقاوت رهنمون مى کند و چه بسا به دره کفر و شرک کشیده مى شود.

7. گناهان زبان جنبه اجتماعى دارد به خلاف گناه جوارح دیگر، مثلاً استماع موسیقى یا نگاه به نامحرم تأثیر سوء در وجود خود مستمع یا بیننده مى گذارد، ولى دروغ، غیبت، تهمت، هتک حرمت مۆمن، ایذاء مۆمن، عدم نهى از منکر، گمراه ساختن مردم از جاده حق، حمایت از باطل، تعلیم باطل، ایجاد فساد و تباهى در روى زمین مى کند.

با این هفت وجه مشخص شد که چرا گناهان زبان بزرگ و در نتیجه خطرات ناشى از آن بیشتر است.

مریم پناهنده        

بخش نهج البلاغه تبیان


منابع:

1)     نهج البلاغه ترجمه دشتی

2)     اخلاق اسلامی در نهج البلاغه، آیت الله مکارم شیرازی

3)     ثواب الأعمال/ترجمه غفارى

4)     الخصال/ترجمه كمره‏اى/ج‏2

 

مطالب مرتبط:

هفتاد گناه زبان!

شرمندگی بازرگان از امام صادق(ع)

زبانت را نگه دار تا عزیز باشی

 

مشاوره
مشاوره
اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین