سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
از اصغر نوری تا به حال ترجمه ای نخوانده بودم تا اینکه رمان «منگی» نوشته ژوئل اگلوف به دستم رسید.
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

ممیزی همه مشکل نیست!

گفتگویی با اصغر نوری، مترجم «منگی»


از اصغر نوری تا به حال ترجمه ای نخوانده بودم تا اینکه رمان «منگی» نوشته ژوئل اگلوف به دستم رسید.

اصغر نوری

داستان رمان توسط اگلوف زیبا نوشته شده بود اما ترجمه روان «نوری» از این اثر لذت خواندن آن را برای من دوچندان کرد.

خواندن «منگی» باعث شد اگلوف و نوری را بشناسم. یکی را به عنوان یکی از سرشناسان ادبیات فرانسه و دیگری را به عنوان یکی از جدی ترین مترجم های کنونی حوزه ادبیات داستانی و نمایشی.

اصغر نوری مترجم، نمایشنامه‌نویس و کارگردان متولد 1355 است. وی تا به حال آثار نمایشی بسیاری را نوشته و کارگردانی کرده و در حوزه ترجمه ادبی هم فعال است.

گفتگوی ما را با این مترجم در خصوص مسایل پیرامون ترجمه ادبی در ایران بخوانید:

 با توجه به ترجمه هایی که انجام می دهید فکر می کنید ادبیات ایران چقدر از ادبیات روز دنیا فاصله دارد؟

جواب دادن به این سوال سخت است چون من همه آثار ادبیات دنیا و البته ادبیات خودمان را نخوانده ام. با این همه، سعی می کنم آثار شاخص ادبیات خودمان و ادبیات دنیا را بخوانم. ادبیات ما در مقایسه با ادبیات کشورهای دیگر نویسنده و اثر خوب کم ندارد اما بزرگترین معضل ادبیات معاصر ایران، تقلید سطحی از سبک ها و فرم های ادبیات غرب است. ما با توجه به مسائل و مشکلات جامعه خودمان، باید فرم های خودمان را بسازیم که می تواند تلفیقی از فرم های غربی و فرم های برآمده از ادبیات کلاسیک خودمان و خلاقیت نویسنده ایرانی باشد.

 

به گفته بسیاری از نویسندگان و مترجمان ممیزی هایی که بر آثار نویسندگان اعمال می شود دلایل عقب ماندگی نویسندگان ایرانی از جریان جهانی است. نظر شما چیست؟

مسلماً ممیزی یکی از عوامل بازدارنده خلاقیت نویسنده ایرانی است، اما تمام مشکل نیست. همانطور که در سوال بالا اشاره کردم نویسنده ایرانی هنوز نتوانسته فرم خودش را پیدا کند. این مشکل دو علت عمده دارد: اول اینکه نویسنده ایرانی گاهی وقت ها به این نکته توجه ندارد که فرم همراه محتوا زاده می شود پس بیهوده است که ما فرم های غربی را تقلید کنیم، فقط می توانیم آن فرم ها را یاد بگیریم و مناسب با محتوای خودمان تغییرش بدهیم. مسئله دوم این است نویسنده های ایرانی شناخت خوبی از جامعه و زمانه معاصر خودشان و ادبیات کلاسیک ایرانی ندارند. ادبیات معاصر ما هم از لحاظ فرم و هم از لحاظ جهان بینی نویسنده و چیزی که برای گفتن دارد رنج می برد.

ترجمه ضعیف حاصل کار مترجمی است که ادبیات را نمی شناسد. مترجم قبل از آغاز کارش باید سال ها کتاب بخواند و به ادبیات فارسی قدیم و معاصر ایران مسلط باشد. در غیر این صورت، حاصل کارش زبان معیوبی دارد که مسلماً به زبان فارسی لطمه می زند

ترجمه های ضعیف تا چه حد می تواند بر مشکلاتی که گفتید، بیفزاید؟

ترجمه ضعیف حاصل کار مترجمی است که ادبیات را نمی شناسد. مترجم قبل از آغاز کارش باید سال ها کتاب بخواند و به ادبیات فارسی قدیم و معاصر ایران مسلط باشد. در غیر این صورت، حاصل کارش زبان معیوبی دارد که مسلماً به زبان فارسی لطمه می زند. البته در کار نوشتن و ترجمه، نباید خودمان را به پیروی از یک زبان معیار و واحد و معیار مقید کنیم. در این صورت، آثاری با نثر و لحنی یکسان تولید می شود و در نهایت، ادبیات لطمه می خورد. نوشتن و ترجمه کاری هایی خلاقانه هستند که از مرزهای زبان فارسی معیار فراتر می روند و آن را گسترش می دهند.

 

با ترجمه همزمان چند مترجم از یک اثر موافقید ؟

مسلما ترجمه همزمان یک اثر واحد کار بیهوده ای است. آن قدر کتاب خوب هست که لزومی ندارد چند مترجم روی یک اثر کار کنند. ما چون جایی مثل صنف مترجم ها نداریم، ما معمولاً از کار هم خبر نداریم و پیش می آید که همزمان روی یک اثر واحد کار کنیم. اما گاهی وقت ها تب یک نویسنده خارجی بالا می گیرد و ناشرها و بعضی از مترجمان به طرف یک نویسنده واحد یورش می برند و می بینیم چهار پنج ترجمه از یک رمان در بازار است. در این جور موارد ناشرها با هم مسابقه می گذارند و هر کدام می خواهد ترجمه اش را زودتر چاپ کند. اگر ما عضو کپی رایت بودیم، هیچ وقت این موارد پیش نمی آمد.

 

به تازگی اثری از «مویان» را ترجمه کرده اید. در خصوص داستان ها توضیح دهید.

دو داستان بلند «گوساله» و «دونده دو استقامت» در سال های نخست استقرار دولت انقلابی در چین می گذرند. مکان هر دو داستان روستاست و مو یان از این دو روستا استعاره ای از کل کشور چین می سازد. دو ویژگی مهم دنیای داستانی مو یان، طنز و رئالیسم جادویی است. البته در دو داستانی که من ترجمه کرده ام نویسنده بیشتر رئالیستی می نویسد و بازبانی طنز از معضلات زندگی زیر یوغ حکومتی مستبد می گوید.

 

در حال حاضر مشغول ترجمه چه اثری هستید؟

مشغول ترجمه رمان «جمعه» اثر میشل تورنیه هستم که یکی از بهترین رمان های ادبیات فرانسه است و ژیل دولوز برایش موخره نوشته است. این رمان را برای نشر روزنه ترجمه می‌کنم. کتاب دیگری هم در دست دارم در حوزه‌ تئوری تئاتر به نام «کارگردانی تئاتر، از آغاز تا آرتو» که اثری بسیار علمی و تحلیلی راجع به سبک‌های مهم کارگردانی تئاتر است. ناشر این کتاب هم نشر قطره خواهد بود.

بخش كتاب و كتابخوانی تبیان


منبع: قدس آنلاین

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین