سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
اگر جسم انسان دچار تشنگى و گرسنگى مى‏باشد، و نیاز به انواع و اقسام غذاها دارد، و انواع پروتئین‏ها را باید به تن آدمى رساند تا سوخت و ساز (متابولیسم) بدن تحقّق یابد، و عوامل رشد و حیات تقویت شده تداوم یابد. و نیاز به انواع داروها دارد، تا خود را از آفا
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

حواست به روانت هست؟!!!

پرواز روح

پیش از پیشرفت علوم و بخصوص علم روانشناسى و اكتشافات و تجربیات شگفت پیرامون روح و روان آدمى، بسیارى باور نداشتند كه روح آدمى، به گونه‏اى مستقل وجود دارد، و قابل كشف و شناسائى است، و تنها به جشم و تن انسان‏ها نظر دوخته و نیارها و نیازمندى‏هاى انسان را با دیدگاه مادّى ارزیابى مى‏كردند. و باور نمى‏كردند كه روح آدمى چونان جسم او، بیمار مى‏شود، زنگار مى‏گیرد، افسرده مى‏شود، و مى‏تواند نقش تعیین كننده‏اى در سرنوشت انسان داشته باشد.

بسیارى باور نمى‏كردند كه:

روح انسان اصالت دارد، استقلال دارد،

و حالات گوناگون آن در تن آدمى تأثیر فراوان دارد.

نه روح و روان را باور داشتند،

و نه بیمارى‏هاى روانى را مى‏شناختند، و نه راه‏هاى درمان روح را مى‏پذیرفتند.

برخى دیگر گرچه در وجود روح تردید نمى‏كردند اما آن را بازتاب جسم، آثار طبیعى خون، و یكى از حالات تن آدمى به حساب مى‏آوردند.

در صورتى كه در تعالیم پیامبران الهى و رسول گرامى اسلام، و از منظر و نگاه امام على (علیه السلام) تن آدمى مستقل و جداى از روح و روح انسان نیز داراى اصالت بوده و جداى از تن وجود مستقل دارد.

گرچه در یكدیگر تأثیر مى‏گذارند، و از هم تأثیر پذیرند،

امّا هر كدام داراى اصالت و استقلال مى‏باشند،

این حقیقت چهارده قرن قبل در نهج‏البلاغه حضرت امیرالمۆمنین (علیه السلام) بخوبى مطرح شده است،

كه امام على (علیه السلام) فرمود:

مَا أَضْمَرَ أَحَدٌ شَیْئاً إِلَّا ظَهَرَ فِی فَلَتَاتِ لِسَانِهِ، وَصَفَحَاتِ وَجْهِهِ.

كسى چیزى را در دل پنهان نكند جز آن كه در لغزشهاى زبان، و رنگ رخسار، آشكار خواهد شد .

پس روح آدمى به گونه‏اى مستقل وجود دارد.

دچار انواع بیمارى‏ها مى‏شود.

و شناخت بیمارى‏هاى روانى و درمان آن یكى از ضرورت‏هاى زندگى انسان است.

و نمى‏شود روح و حالات آن را در زندگى انسان نادیده گرفت.

بنابراین از نگاه امیرالمۆمنین (علیه السلام) هم باید نیازها و نیازمندى‏هاى روح و روان را تأمین كرد. و هم بیمارى‏هاى روانى را باید درمان نمود

قرن‏ها گذشت؛

و علم روانشناسى و روانكارى (پسى كانالیز) رونق گرفت.

و روانشناسى در تمام اقسام و جوانب زندگى انسان حضور پیدا كرد.

و كشفیّات و تجربیّات انسان‏ها در مراكز پژوهشى به بار نشست،

دانشمندان جهان آرام، آرام، به اُفُق نورانى علوم و معارف اسلامى و حضرت امیرالمۆمنین (علیه السلام) در نهج‏البلاغه نزدیك شدند و باور كرده‏اند كه:

روح بگونه‏اى مستقل وجود دارد.

و داراى نیازها و نیازمندى‏هاست.

و داراى امراض و آفت‏هاست.

و چونان تن آدمى باید درمان شود،

و از آفات و موانع رشد كناره گیرد،

و باور كردند كه:

اى برادر تو همه اندیشه‏اى               مابقى تو استخوان و ریشه‏اى

امام على (علیه السلام) در خطبه 1/24 نهج‏البلاغه ابتدا از آفرینش تن آدمى سخن گفت كه:

سپس خداوند بزرگ، خاكى از قسمت‏هاى گوناگون زمین، از قسمت‏هاى سخت و نرم، شور و شیرین، گِرد آورد، آب بر آن افزود تا گِلِى خالص و آماده شد، و با افزودن رطوبت، چبسناك گردید، كه از آن، اندامى شایسته، و عضوهایى جدا و به یكدیگر پیوسته آفرید.

آن را خشكانید تا محكم شد، خشكاندن را ادامه داد تا سخت شد، و تا زمانى معیّن، و سرانجامى مشخّص، اندام انسان كامل گردید.

و سپس آفرینش روح، و چگونگى ورود آن به تن آدمى را با بیانى شیوا و نورانى توضیح مى‏دهد كه:

آنگاه از روحى كه آفرید در آن دمید تا به صورت انسانى زنده درآمد، داراى نیروى اندیشه، كه وى را به تلاش اندازد، و داراى افكارى كه در دیگر موجودات، تصرّف نماید.

به انسان اعضاء و جوارحى بخشید، كه در خدمت او باشند، و ابزارى عطا فرمود، كه آنها را در زندگى بكار گیرد، قدرت تشخیص به او داد تا حق و باطل را بشناسد، و حواس چشایى، و بویایى، و وسیله تشخیص رنگها، و أجناس مختلف در اختیار او قرار داد.

انسان را مخلوطى از رنگ‏هاى گوناگون، و چیزهاى همانند و سازگار، و نیروهاى متضاد، و مزاج‏هاى گوناگون، گرمى، سردى، ترى، و خشكى، قرار داد.

درس اخلاق علامه کرباسچیان درباره بقای روح

اثبات نیازمندى‏هاى انسان‏

پس از اثبات اصالت روح، دیدگاه علمى، معنوى انسان گسترش لازمى پیدا كرده به جهان اسرارآمیز روح و روان آشنا شده و توانسته است نسبت به مسائل روانى خود كنكاش بیشترى داشته باشد،

و در ارزیابى‏هاى حساب شده خود مباحثى را به نقد و بررسى گذاشته است كه:

روح آدمى چونان جسم او داراى نیازها و نیازمندى‏هاست.

اگر جسم انسان دچار تشنگى و گرسنگى مى‏باشد، و نیاز به انواع و اقسام غذاها دارد،

و انواع پروتئین‏ها را باید به تن آدمى رساند تا سوخت و ساز (متابولیسم) بدن تحقّق یابد، و عوامل رشد و حیات تقویت شده تداوم یابد.

و نیاز به انواع داروها دارد، تا خود را از آفات و میكروب‏ها و ویروس‏هاى خطرناك نجات دهد.

روح آدمى نیز داراى نیازمندى‏هاى فراوانى است.

اگر غرائز حیوانى مانند:

خشم، شهوت، لذّت، درست تأمین نگردند، و تعدیل نشوند.

اگر به تمایلات نفسانى توجّه نگردد. و با لذّت‏هاى روا و بایسته، روح انسان تأمین نشود.

و در تفریحات سالم، و شادى‏هاى روح افزا، نیازهاى روانى برطرف نشود، روح دچار افسردگى مى‏شود.

آفت زده مى‏گردد، و با طراوت و شادابى به حیات خود ادامه نمى‏دهد.

بنابراین از نگاه امیرالمۆمنین (علیه السلام) هم باید نیازها و نیازمندى‏هاى روح و روان را تأمین كرد.

و هم بیمارى‏هاى روانى را باید درمان نمود.

هم ابزار و وسائل رشد و تقویت روح را باید با تفریحات سالم فراهم كرد،

و هم موانع و آفات رشد روح و روان را باید ریشه كن نمود كه آن حضرت فرمود:

إِنَّ هذِهِ الْقُلُوبَ تَمَلُّ كَمَا تَمَلُّ الْأَبْدَانُ، فَابْتَغُوا لَهَا طَرَائِفَ الْحِكْمَةِ.

این دل‏ها همانند تن‏ها خسته مى‏شوند، براى نشاط آن به سخنان تازه حكیمانه روى بیاورید.

حضرت امیرالمۆمنین (علیه السلام) در برّرسى زندگى انسان‏هاى پاك و پرهیزكاران نیز لذّت‏هاى حلال، و تفریحات سالم را مطرح مى‏فرماید.

كه در نامه 27/4 به محمّد بن ابى بكر مى‏نویسد:

آگاه باشید، اى بندگان خدا، پرهیزكاران از دنیاى زودگذر به سلامت گذشتند و آخرت جاودانه را گرفتند، با مردم دنیا در دنیاشان شریك گشتند، امّا مردم دنیا در آخرت آنها شركت نكردند، پرهیزكاران در بهترین خانه‏هاى دنیا سكونت كردند، و بهترین خوراك‏هاى دنیا را خوردند، و همان لذّتهایى را چشیدند كه دنیاداران چشیده بودند، و از دنیا بهره گرفتند آنگونه كه سركشان و متكبّران دنیا بهرمند بودند.

سپس از این جهان با زاد و توشه فراوان، و تجارتى پُر سود، به سوى آخرت شتافتند، لذّت پارسایى در ترك حرام دنیا را چشیدند، و یقین داشتند در روز قیامت ازهمسایگان خدایند، جایگاهى كه هرچه درخواست كنند، داده مى‏شود، و هرگونه لذّتى در اختیارشان قرار دارد.(20)

اگر جسم انسان دچار تشنگى و گرسنگى مى‏باشد، و نیاز به انواع و اقسام غذاها دارد، و انواع پروتئین‏ها را باید به تن آدمى رساند تا سوخت و ساز (متابولیسم) بدن تحقّق یابد، و عوامل رشد و حیات تقویت شده تداوم یابد. و نیاز به انواع داروها دارد، تا خود را از آفات و میكروب‏ها و ویروس‏هاى خطرناك نجات دهد. روح آدمى نیز داراى نیازمندى‏هاى فراوانى است

و در دعا كردن به پیامبر اسلام (صلى الله علیه و آله و سلم) از خداوند بزرگ مى‏خواهد تا انواع لذّت‏هاى بهشتى را براى او فراهم آورد كه در خطبه 72/7 نهج‏البلاغه فرمود:

پروردگارا! براى پیامبر (صلى الله علیه و آله و سلم) در سایه لطف خود جاى با وسعتى بگشاى، و از فضل و كرمت پاداش او را فراوان گردان.

خداوندا! كاخ آیین او را از هر بنایى برتر، و مقام او را در پیشگاه خود گرامى دار، نورش را كامل گردان، و پاداش رسالت او را پذیرش گواهى و شفاعت و قبول گفتار او قرار ده، زیرا كه داراى منطقى عادلانه، و راه جداكننده حق از باطل بود.

بار خدایا! بین ما و پیغمبرت در نعمت‏هاى جاویدان، و زندگانى خوش، و آرزوهاى برآورده، و خواسته‏هاى به انجام رسیده، در كمال آرامش، و در نهایت اطمینان، همراه با مواهب و هدایاى با ارزش، جمع گردان!

و در راستاى همین هدف ارزشمند و پاسخ دادن به نیازمندى‏هاى روح آدمى، رهنمود داد كه:

اگر مۆمنى را شاد كنید.

اگر یتیمى را بخندانید.

اگر لبخند بر لب انسان غم زده‏اى بكارید.

اگر حُزن و اندوه از دلِ گرفتارى برطرف كنید.

به پاداش والاى الهى خواهید رسید.

و حضرت امیرالمۆمنین (علیه السلام) در برخورد با یتیمان تلاش مى‏كرد تا آنها را بخنداند كه خنده یكى از نیازهاى روحى انسان است.

امام على (علیه السلام) سعى مى‏كرد، فقرا و محرومین را شاد كند كه شادى یكى دیگر از نیازهاى روانى است.

بخش نهج البلاغه تبیان


منبع: سایت غدیر. نیازمندى‏هاى روانى انسان‏/ اثبات اصالت روح‏

 

مطالب مرتبط:

راه زندگی آرام!

مطمئن ترین راه برای آرامش

راهکارهایی برای داشتن آرامش روحی و روانی

6 رمز موفقیت از نگاه امام علی علیه السلام 

مشاوره
مشاوره
اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین