سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
در صورتى که صاحبان حسابهاى پس‏انداز به علت عدم اطلاع یا دلایل دیگر براى دریافت جایزه‌هاى خود به بانک مراجعه نکنند، آیا جایز است بانک در آنها تصرّف کند و یا آنها را بین کارمندان بانک توزیع نماید؟
عکس نویسنده
عکس نویسنده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

حکم صرف وام مسکن در غیر مورد مسکن!

وام

اگر قرعه کشی در بانک شرط نشود و به عنوان تشویق باشد، در این صورت عمل قرعه جایز است و کسی که قرعه به نام او اصابت کند جایز است آن جایزه را بگیرد، هرچند احتیاط واجب آن است که اگر بانک دولتی یا مشترک باشد، یک پنجم آن‌را به نیّت مافی‌الذمّه به سادات فقیر بدهد، و بقیه از منافع آن سال می‌باشد که اگر در مۆونه‌ی آن سال صرف نشود باید خمس آن‌را بپردازد.


چند استفتاء از آیة الله وحید خراسانی دام ظله:

سوال: سود سپرده های سرمایه گذاری در بانک با شرایط استفاده در معاملات بدون ربا که در قراردادهای بانکهای می باشد چگونه است؟ آیابین بانکهای خصوصی ودولتی دراین موردفرقی هست؟

سپرده گذاری در بانك در صورتی که به عنوان قرض باشد، چه به نحو سپرده ثابت ( یعنی صاحب پول بر حسب قرارداد تا مدت معینی نمیتواند از پول خود استفاده نماید) چه به نحو حساب در گردش ( یعنی صاحب پول هر وقت بخواهد میتواند از پول خود استفاده كند) چنانچه سپرده گذار شرط سود نكند و خود را طلبكار نداند اگر چه بانك به او سود بدهد اشكالی ندارد و جائز است. همچنین اگر بانك پول را به عنوان مضاربه بگیرد ،وشرائط شرعی مضاربه كه در رساله عملیه مذكور است رعایت شود،گرفتن سود مانعی ندارد، ولی اگر بانک دولتی باشد، بنابر احتیاط واجب قبل از تصرف در سود یک پنجم (1/5) آن‌را به نیّت مافی‌الذمّه به سادات فقیر بدهد و چهار پنجم (4/5) بقیه، از منافع او بوده، وبا گذشت سال خمسی متعلق خمس می‌باشد.

سوال: آیا وام گرفتن از بانک یا قرض الحسنه های امروزی مشروع است؟

وام گرفتن از بانكهای اسلامی و وام دادن به آنها كه در آن شرط سود و فایده باشد ،ربا و حرام است ،ولی میتوان به راههایی از ابتلا به ربا پرهیز كرد ،مانند اینكه وام گیرنده ،كالایی را از بانك یا وكیل او به نسبت معینی مثلا ده یا بیست در صد ،گران تر از قیمت بازار بخرد ،وشرط كند كه بانك مبلغ مورد تقاضای او را تا مدت معینی به او قرض دهد ،ویا اینكه كالایی را به بانك یا وكیل او به كمتر از قیمت بازار به نسبت معینی بفروشد و شرط كند كه بانك مبلغ مورد تقاضای او را تا مدت معینی قرض دهد.

سوال: آیا می توانیم وام مسکن گرفته و آن را در غیر مورد مسکن بکار ببریم یا وام خودرو را در مورد دیگری مثل خرید زمین بکار بریم؟

باید در همان جهت که معین شده مصرف شود.

سوال: آیا جریمه دیر کرد توسط بانک و دارایی (مالیات) صحیح است یا ربا می باشد؟

جریمه در مورد تأخیر پرداخت وام جایز نیست.

سوال: آیا سرمایه گذاری در بانکهای غیر اسلامی و گرفتن سود آن (یعنی نزول گرفتن از غیر مسلمان) جایز است؟

گذاردن سرمایه در بانکهای غیر اسلامی به قصد گرفتن سود جایز می باشد در صورتی که حربی باشند و در صورتی‌که بانک خصوصی توسط اهل ذمّه تأسیس شود، معامله ربوی با آن صحیح نمی‌باشد ولی اگر در آن بانک پول گذاشته شود، گرفتن سودی که آنها می‌پردازند (بنابر قاعدة الزام) مانعی ندارد.

سوال: آیا گرفتن جایزه‌های بانکی جایز است؟

اگر قرعه کشی در بانک شرط نشود و به عنوان تشویق باشد، در این صورت عمل قرعه جایز است و کسی که قرعه به نام او اصابت کند جایز است آن جایزه را بگیرد، هرچند احتیاط واجب آن است که اگر بانک دولتی یا مشترک باشد، یک پنجم آن‌را به نیّت مافی‌الذمّه به سادات فقیر بدهد، و بقیه از منافع آن سال می‌باشد که اگر در مۆونه‌ی آن سال صرف نشود باید خمس آن‌را بپردازد.

سوال: اگر مۆسسه‌ای مالی یا بعضی بانکها معاملات ربوی انجام دهند آیا حقوقی که کارمندان آنها می‌گیرند حلال است؟

اشتغال به کارهایی که مربوط به معاملات ربوی است، جایز نمی‌باشد و کارمندی که در این نوع کارها مشغول است در مقابل آن نمی‌تواند اجرت بگیرد. و اما کارهایی که ارتباطی با معاملات ربوی ندارد، اشتغال به آنها و اجرت گرفتن برای آنها جایز است.

چند استفتاء از آیة الله خامنه ای دام ظله:

سوال: مبلغى را در بانک ملى پس‏انداز کردم و بعد از مدتى مبلغى را به عنوان جایزه به من دادند، گرفتن آن چه حکمى دارد؟

ج:جایزه و تصرّف در آن اشکال ندارد.

سوال: جوایزى به سپرده‏هاى قرض‏الحسنه تعلّق مى‏گیرد، گرفتن آنها چه حکمى دارد؟ و بر فرض جواز آیا خمس به آنها تعلّق مى‏گیرد؟

ج: پس‏اندازهاى قرض‏الحسنه و جایزه‏هاى آن اشکال ندارد و در جایزه، خمس واجب نیست.

سوال: در صورتى که صاحبان حسابهاى پس‏انداز به علت عدم اطلاع یا دلایل دیگر براى دریافت جایزه‌هاى خود به بانک مراجعه نکنند، آیا جایز است بانک در آنها تصرّف کند و یا آنها را بین کارمندان بانک توزیع نماید؟

ج: بانک و کارکنان آن حق ندارند جایزه‌هایى را که مخصوص برندگان هستند، بدون اذن آنان به تملّک خود درآورند.

سوال: اینجانب از کارمندان بانک هستم و در شعبه خارج از کشور کار مى‌کنم، دولت آن کشور ما را مۆظف به پیروى از قوانین بانکى که شامل معاملات ربوى و غیر ربوى مى‏شود، نموده است. آیا قبول این مسئولیت و کار در آن نظام بانکى جایز است؟ همچنین حقوقى که از درآمد شعبه بانکى مذکور دریافت مى‏کنم چه حکمى دارد؟

ج: اصل انجام این وظیفه اشکال ندارد ولى اشتغال به عملیات بانکى که مربوط به معاملات ربوى است جایز نیست و انسان در برابر انجام آن مستحق گرفتن اجرت و حقوق نیست و امّا دریافت حقوق از درآمد شعبه بانکى در صورتى که شخص علم به وجود مال حرام در آنچه که دریافت مى‏شود نداشته باشد، اشکال ندارد.

سوال: آیا گرفتن حقوق در برابر کار کردن در قسمت اعتبارات، حسابرسى و مدیریت بانک، جایز است؟

ج: کارکردن در بخشهاى بانکى مذکور و گرفتن حقوق در برابر آن اگر به نحوى با معاملاتى که شرعاً حرام هستند مرتبط نباشد، اشکال ندارد

فرآوری: آمنه اسفندیاری  

بخش احکام اسلامی تبیان


منابع:

پایگاه اطلاع رسانی آیة الله وحید خراسانی دام ظله

پایگاه اطلاع رسانی آیة الله خامنه ای دام ظله

 

مطالب مرتبط:

وامهای بانکی چگونه حلال می شود؟

ریشه کنی ربا الزام جهاد اقتصادی

اصول مغفول در بانکداری ایرانی

 

مشاوره
مشاوره
اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین