وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
سلول ها برای بقا علاوه بر اعمالی مانند تنفس، تغذیه، دفع و...نیاز مند تقسیم و تکثیر نیز هستند....
عکس نویسنده
عکس نویسنده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

چرخه یاخته‌ای در یوکاریوت ها

اهداف:

 

آشنایی با مراحل چرخه سلولی
آشنایی با مرحله اینتر فاز

 

سلول ها برای بقا علاوه بر اعمالی مانند تنفس، تغذیه، دفع و...نیاز مند تقسیم و تکثیر نیز هستند. سلول ها  از آغاز یک تقسیم سلولی تا رسیدن به شروع تقسیم متوالی بعدی در سلول دستخوش مجموعه ای از تغییرات و تحولاتی می شوند که چرخه یاخته‌ای یا چرخه سلولی نامیده می شود.

زمان این چرخه در سلول‌های مختلف و نسبت به سن و شرایط مختلف، متفاوت است؛ به عنوان مثال، در شرایط بهینه زیست در باکتری  هر 20 دقیقه یک بار تقسیم صورت می‌گیرد و در شرایط معمولی این زمان به 1 ساعت می‌رسد. در اغلب سلول های بدن انسان زمان متوسط چرخه سلولی حدود 16 تا 24 تقسیم سلولی 1 تا 2 ساعت است.

چرخه یاخته‌ای یک یاخته یوکاریوت شامل دو مرحله

 1 ـ تقسیم (M) و
 2ـ اینترفاز (مرحله استراحت) است.
چرخه یاخته‌ای در یوکاریوت ها

اینترفاز

مرحله‌ای از روند تقسیم را که در آن یاخته تقسیم نمی‌شود اینترفاز نامیده‌اند و در این مرحله یاخته خود را برای ورود به مرحله دیگر تقسیم آماده می‌کند. مرحله اینترفاز 3 مرحله دارد.

1) مرحله G1 در این مرحله سلول رشد می کند که طی آن سنتز RNA و پروتئین فعالانه انجام می‌گیرد و سلول برای آغاز سنتز DNA آماده می‌کند. این مرحله 30 تا 50 درصد از کل چرخه سلولی می باشد. در سلول های پستانداران این زمان از 4 تا 9 ساعت متغیر است.

 

2) مرحله S یا سنتز (Synthesis) که در این مرحله همانندسازی و سنتز DNA انجام می‌شود و مقدار  سلول به 2 برابر افزایش می‌یابد. 30 تا 40 درصد از کل چرخه سلولی در این مرحله می باشد. این مرحله در سلول های پستانداران 5 تا 7 ساعت طول می‌کشد.

 

3) مرحله G2 زمان بعد از سنتز DNA است. در این مرحله سلول جهت تفکیک اطلاعات ژنتیکی همانندسازی میتوکندری ها و اندامک های دیگر، متراکم شدن کروموزوم ها و سنتز و تجدید حیات ریزلوله‌ ها تدارکات لازم را مهیا می کند. این مرحله به انرژی فراوانی نیاز دارد احتمالا این نیاز به خاطر آغاز میتوز است. این مرحله 10 تا 20 درصد زمان چرخه سلولی را تشکیل می‌دهد.

فیلم 1

 

 

  • آموزش زیست شناسیCell_Cycle
  •  

    توضیح فیلم 1:

    اینترفاز شامل سه مرحله G1، S و G2 می باشد.در مرحله G1 سلول ها با ساختن پروتئین ها و RNA ها برای شروع سنتز DNA آماده می شوند. در مرحله S همانند سازی DNA آغاز می شود.و در مرحله G2 اعمالی شبیه متراکم شدن کروموزوم ها رخ می دهد.سلول بعد از فاز G2 وارد مرحله تقسیم میتوز می گردد.

     

    در بعضی از سلول های زنده مثل سلول تخم مرحله G1 وجود ندارد و در برخی دیگر مثل نورون ها  G1 بسیار طولانی است به طوری که گفته می‌شود سلول وارد مرحله G0 شده است که در این G0 سلول تمایز می‌یابد و دیگر به چرخه سلولی برنمی‌گردد و سرنوشت سلول پس از تمایز مرگ خواهد ‌بود.

     

    تقسیم یاخته‌ای

    در یوکاریوت ها تقسیم سلولی دارای دو فرایند اساسی وابسته بهم است:

    الف:  تقسیم هسته که می‌تواند به روش میتوز یا میوز باشد
    ب:  تقسیم سیتوپلاسم  که آن را سیتوکینز می‌نامند.

     

    گرچه در اغلب موارد به دنبال تقسیم هسته، سیتوپلاسم نیز تقسیم می‌شود و در نتیجه دو سلول جدید از تقسیم سلول اولیه حاصل می‌شود، اما این وضع حالت همیشگی نیست و در موارد زیادی به دنبال تقسیم هسته، الزاما سیتوپلاسم تقسیم نمی‌شود.

    به‌ عنوان مثال، این حالت در سلول های عضلانی مخطط انسان دیده می‌شود یعنی سلول هایی با بیش از یک هسته وجود دارند.

     


    مرکز یادگیری سایت تبیان

    تهیه: فاضل سامانی - تنظیم: داودی

    تلفن : 81200000
    پست الکترونیک : public@tebyan.com
    آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

    ارتباط با ما

    روابط عمومی

    درباره ما

    نقشه سایت

    تعدادبازدیدکنندگان
    افراد آنلاین