شناساندن مقام پیشوایان بزرگ اسلام که سراسر زندگى آنان براى جامعه اسلامى الگو و سرمشق است، خواه در مبارزه با طاغوتیان یا مسایل اخلاقى و روحى و...؛
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

اهداف برپایی مجلس عزا برای امام حسین(علیه السلام)


با گذر زمان، این نكته به روشنی معلوم شد كه امام حسین(علیه السلام) و یارانش، مردان «پیروزِ» كربلا بودند. در كربلا، گرچه آنان، جان باختند، اما اسلام را حیاتی دوباره بخشیدند، رسمِ ستم ستیزی را به جهانیان آموختند، و خود نیز به فیض بزرگ شهادت دست یافتند. همچنین، آنان برای همیشه تاریخ، در نگاه دین مداران و عدالت خواهان جایگاهی شكوهمند یافتند و محبوبِ دل‌های مۆمنان شدند.

عزاداری

با این حال، قیام پیروزمندانه امام حسین(علیه السلام)در عاشورای سال 61 هجری، با نثار خون‌های پاك عزیزان، بی قراری‌های كودكان، بی پناهی‌های بانوان، و یا صحنه هایی آكنده از «مصیبت» و «مظلومیت» رقم خورد. بر این اساس، یادآوری اخبار آن قیام خونین، همواره عواطف انسان‌ها ـ مسلمان و نامسلمان ـ را به تأثر واداشته،2 و در طول تاریخ به برپایی عزاداری ـ با شكل‌های گوناگون ـ انجامیده است. از این رهگذر، پس از گذشت چهارده قرن و اندی، همچنان درس هاو پیام‌های آن قیام تازه و زنده مانده است.

این همه در حالی است كه از دیرباز تاكنون، همواره مخالفانی نیز وجود داشته اند كه عزاداری برای امام حسین(علیه السلام) را انكار كرده و یا درباره آن شبهه و تردید روا داشته اند. ایشان، گاهی كوشیده اند تا مشروعیتِ عزاداری برای امام حسین(علیه السلام) را نفی كنند3 و گاهی نیز كاركردهای اجتماعی آن را زیر سۆال برده اند.

امروزه، عزاداری برای امام حسین(علیه السلام) بیشتر با شكل اخیر از تردید و انكار، و با این گونه شبهات مواجه است: چرا باید برای حادثه ای كه قرن‌ها از وقوع آن گذشته، عزاداری و گریه كنیم; سیاه پوش كردن كوچه و بازار و محافل و بر سر و سینه زدن تا كی؟ آیا نمی شود یاد حادثه عاشورا را با شیوه‌های نو همانند برگزاری همایش و كنفرانس مطبوعاتی و... گرامی داشت؟4 همچنین، گاهی این چنین، پرسش می شود: اگر امام حسین(علیه السلام) با حركت خود در روز عاشورا، پیروز و برنده واقعی میدان بود، چرا شیعیان و محبّان آن حضرت به جای جشن و سرور، گریه و عزاداری می كنند؟

در بیان اهداف عزادارى باید گفت اگر در میان شیعیان عزادارى یک سنت رایج شده است انگیزه‏هاى گوناگونى دارد که به طور اختصار عبارت است از:

1. شناساندن مقام پیشوایان بزرگ اسلام که سراسر زندگى آنان براى جامعه اسلامى الگو و سرمشق است، خواه در مبارزه با طاغوتیان یا مسایل اخلاقى و روحى و...؛

2. افزایش عشق و محبت اهل بیت که پاداش رسالت پیامبر (صلی الله علیه و آله) است؛

عزاداری‌ها سبب مى‏‌شود که شور و عاطفه از شعور و شناخت برخوردار گردد و ایمان را در ذهن جامعه هوادار، زنده نگهدارد و مکتب عاشورا به عنوان یک فکر سازنده و حادثه الهام بخش، همواره تأثیر خود را حفظ کند. عزادارى احیاى خط خون و شهادت و رساندن صداى مظلومیت آل على (علیهم السلام) به گوش تاریخ است

3. کمال خواهى و فضیلت‏ طلبى؛ هر انسانی با شنیدن ماجرای کربلا دوست دارد که ای کاش یکی از یاران امام (علیه السلام) باشد و سعی و تلاش می‌کند که به مقام آن‌ها برسد؛

4. دعوت به دین و آگاه شدن از حقایق آن و فراخوانى مردم به صلاح و اصلاح و دورى از انحراف و فساد؛ مردم بعد از عزاداری و شناختن حقایق، به دین خدا علاقه‌مند  شده و از فساد و انحراف جلوگیری می‌شود؛

5. حقانیت نهضت حسینى بر ضد طاغوتیان و آشنا کردن مردم با ویژگی‌هاى قیام امام حسین (علیه السلام)؛

6. اطعام عده‏‌اى از گرسنگان در پرتو مجالس عزا که از دستورات مۆکد قرآن و اسلام است؛

7. یاد مصیبت اهل بیت (علیهم السلام) که موجب آسان شدن مصایب و سختی‌هاى دوست‌داران آنان است؛

8. هم‌دردى با رسول خدا (صلی الله علیه و آله) و حضرت زهرا (سلام الله علیها) و سایر ائمه (علهم السلام)؛

9. فراموش نشدن خاطره عاشورا؛ چرا که اگر این عزادرای‌ها نبود، نسل‌هاى آینده نمى‏‌دانستند امام حسین را یزید کشته است؛

10. افشاگرى جنایات ستمگران، به ویژه بنى امیه و بنى عباس؛

عزاداری

11. رشد فضایل و کرامت‌هاى انسانى و الهى و پرورش روحیه شهادت‏ طلبى؛ هر قطره اشک، کلامى است که شهادت را چون پیامى به مردم ابلاغ مى‏‌کند و گریه نشانه آن است که فاجعه‏‌اى روى داده و ظلمى صورت گرفته است.

عزادارى، نه یک روز، نه ده روز، نه یک ماه، بلکه در تمام سال براى این است که ملتى که در شهادت زندگى مى‏‌کند باید عزادار باشد و در مجالس عزا با بیان فلسفه شهادت و با یادآورى از شهیدانش، روحیه شهادت‏ طلبى را همچنان تازه نگه دارد. بى‏‌شک به خاطر نشر فلسفه شهادت و ایثار و کرامت‌هاى انسانى است که شیعه به بهانه مرگ برادر، عمو، دایى و... جلسه برگزار مى‌‏کند و یک باره به کربلا گریز مى‏‌زند و از حسین (علیه السلام) سخن مى‏‌گوید.

12. زنده نگه داشتن اسلام با استفاده از ابزار عزادارى؛ عزادارى اسلام را زنده کرد و اگر امام حسین (علیه السلام) قیام نمى‏‌کرد، اثرى از اسلام باقى نمى‏‌ماند. اساس شکل‏ گیرى انقلاب اسلامى نیز نهضت امام حسین (علیه السلام) است.

امام خمینى (رحمه الله) درباره تجدید و تکرار عزاداری‌ها مى‌‏فرماید: «...اصلاً نمى‏‌فهمند مکتب سیدالشهداء چه بوده و نمى‌‏دانند این منبرها، گریه‏‌ها و سینه زنی‌ها حدود 1400 سال است که ما و مکتب را حفظ کرده و تا حالا اسلام را آورده، این عده از جوان‌ها اینطور نیست که سوء نیت داشته باشند؛- آن‌ها خیال مى‏‌کنند که ما باید حرف روز بزنیم. حرف سیدالشهداء حرف روز، و همیشه حرف روز است؛ اصلاً حرف روز را سیدالشهداء آورده است و دست ما داده است و سیدالشهداء را این گریه‏‌ها و مکتب وى را این مصیبت‌ها و داد و قال‌ها و این سینه‏‌زنى‌‏ها و این دستجات حفظ کرده -است -.

رشد فضایل و کرامت‌هاى انسانى و الهى و پرورش روحیه شهادت‏ طلبى؛ هر قطره اشک، کلامى است که شهادت را چون پیامى به مردم ابلاغ مى‏‌کند و گریه نشانه آن است که فاجعه‏‌اى روى داده و ظلمى صورت گرفته است

اگر فقط مقدسى بوده و توى اتاق و توى خانه مى‏‌نشست و براى خودش هى زیارت عاشورا مى‏‌خواند و تسبیح مى‌‏گرداند چیزى نمانده بود... همین‌هاست که این نهضت را پیش برده، اگر سیدالشهداء نبود این نهضت را کسى - پیش نمى‏‌برد.[1]

بنابراین عزادارى حسین بن على (علیه السلام) یک حرکت است، یک موج است یک مبارزه اجتماعى است. [2]

عزاداری‌ها سبب مى‏‌شود که شور و عاطفه از شعور و شناخت برخوردار گردد و ایمان را در ذهن جامعه هوادار، زنده نگهدارد و مکتب عاشورا به عنوان یک فکر سازنده و حادثه الهام بخش، همواره تأثیر خود را حفظ کند. عزادارى احیاى خط خون و شهادت و رساندن صداى مظلومیت آل على (علیهم السلام) به گوش تاریخ است... هم بر مظلومیت امام گریه مى‌‏شود و هم در سایه آن، هدف امام حسین (علیه السلام) از نهضت و حرکت، شناخته مى‏‌شود، روضه‌‏هاى خانگى و دسته‏‌هاى عزادارى و هیأت‌هاى زنجیرزنى، پوشیدن لباس مشکى و پرچم به دست گرفتن و شربت و آب دادن و تلاش در برپایى مجالس و نوحه خوانى و سینه‌‏زنى... هر یک به نوعى سربازگیرى جبهه حسینى است و این پیوند قلبى را عمق و غنا مى‌‏بخشد. [3]

این موارد، انگیزه‏‌هاى برگزارى مجالس سوگوارى و عزادارى است و آنچه در این میان وجود ندارد، گریه ضعف و ذلت است.

 

پی نوشت ها:

1- قیام عاشورا در کلام و پیام امام، ص‏16.

2 - نهضت‏‌هاى اسلامى صد ساله اخیر، مرتضى مطهرى،ص‏89.

3- فرهنگ عاشورا، ص 314.

فرآوری: محمدی               

بخش اخلاق و عرفان اسلامی تبیان


منابع: سایت پرسمان

سایت زائرین

 

مطالب مرتبط

خطر این نوع عزاداری‎ها چیست؟

عزاداری حسینی و رفع حوائج مادی و معنوی

ثواب زیارت امام حسین علیه السلام 

عادتهای محرمی، عبادتهای محرمی

گریه در عزای امام حسین(علیه السلام ) را جدی بگیریم

ثمر محبت به اهل بیت(علیهم السلام)

دو صفحه خواندنی از حماسه عاشورا

چشمه‌های جوشان ادب حضرت عباس(علیه‌السلام)

علت اهمیت زیارت عاشورا و فواید آن  

دعاهای تأثیر گذار امام حسین (ع) در کربلا 

چرا عزاداری امام حسین از اول محرم شروع می شود؟

یک درس بزرگ عاشورایی برای بهشتی شدن

شکرگزاری در هفت سکانس عاشورا 

چرا در مجالس عزا گریه‌مان نمی‌گیرد؟

ثواب شگفت عزای حسینی

فوائد بی نظیر زیارت کربلا در دنیا و آخرت

راهی برای قرار گرفتن در صف حسینیان عاشورا

علت عزیز بودن امام حسین (علیه السلام)

اقامه عزای حسین‌بن‌علی(علیه السلام) عبادت است

توصیه‌ میرزا جوادآقا ملکی برای دهه اول‌محرم

بصیرت نیاز اصلی کربلای امروز 

یک درس از عاشورا 

عاشورایی دوباره در شرف وقوع

 

مشاوره
مشاوره
در رابطه با این محتوا تجربیات خود را در پرسان به اشتراک بگذارید.