وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
امر تربیت و تعلیم از حساس‌ترین و ظریف‌ترین كارهایى است كه یك مربى به عهده مى‌گیرد. مربى، پرورش موجودی با عظمت، پیچیده و داراى استعداد و خلاقیت‌هاى بى‌انتها را عهده‌دار مى‌شود.
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

6 ویژگی لازم و ضروری برای یک مربی


امر تربیت و تعلیم از حساس‌ترین و ظریف‌ترین كارهایى است كه یک مربى به عهده مى‌گیرد. مربى، پرورش موجودی با عظمت، پیچیده و داراى استعداد و خلاقیت‌هاى بى‌انتها را عهده‌دار مى‌شود.

معلم مجازی؛ تعلیم مجازی(مصاحبه)

مربى شایسته و برتر كسى است كه در پرتو الطاف خداوند متعال به ظرافت‌ها و رموز اعماق وجود انسان پى برده و در مسیر تربیت از اطلاعات و امكانات وجودى خویش در این زمینه بهره گیرد.

مربى كامل و شایسته باید شرایط و صفاتى را دارا باشد، تا بتواند نسل نو را در رسیدن به قله‌هاى رفیع افتخار و در مسیر شكوفایى و سعادت به پیش برده و به مقصد نهایى رسانده و به اهداف عالى تربیتى رهنمون شود. در این بخش برخى از صفات و ویژگى‌هاى والدین شایسته و مربیان برتر را با توجه به سیره و سخن امام مجتبى (علیه السلام) تقدیم مى‌كنیم:

 

1- نرمخو و مهربان 

از مهم‌ترین رازهاى توفیق در امر تعلیم و تربیت اخلاق نیكو و برخورد ملایم با متربیان است. تمام پیامبران و اولیاء الهى بدون استثناء در تربیت انسان‌ها از این خصیصه والا بهره‌مند بوده و در طریق هدایت شیوه ملایمت و خوش‌خلقى اولین حربه آنان بوده است. تاریخ و تجربه نیز گواهى مى‌دهد كه مربى موفق كسى است كه بتواند با رفتارى خوش و چهره‌اى گشاده دل متربیان را صید كرده و آنان را به سوى سجایاى پسندیده و مطلوب هدایت نموده و لغزش‌ها و خطاهاى آنان را اصلاح نماید.

یكى از برجسته‌ترین ویژگى‌هاى حضرت مجتبى (علیه السلام) به عنوان الگو و مربى جهان بشریت، اخلاق زیبا و برخورد خوب آن بزرگوار با مخاطبین خویش مى‌باشد. بارها اتفاق افتاده كه آن حضرت خشن‌ترین دشمنان خویش را به گرمى و ملاطفت نواخته و از آنان دوستانى ابدى ساخته است. آن بزرگوار در این مورد مى فرماید: «زیباترین زیبایى‌ها اخلاق زیبا و خوشرفتارى است».

 

2- رفتار مطابق گفتار 

والدین و مربیان گرامى براى تربیت شایسته نسل آینده، باید به رفتارهاى خود توجه دقیق داشته باشند. اگر آنان به گفته‌هاى خویش جامعه عمل بپوشانند، بهترین، موثرترین و پرثمرترین شیوه را در تربیت به كار گرفته و به طور غیرمستقیم و ناخودآگاه متربیان را تحت تاثیر قرار داده‌اند.

حضرت مجتبى (علیه السلام) در این رابطه یكى از دوستان خود را كه شایسته تمجید و ستایش آن بزرگوار بود، با صفات زیبایى ستوده و در ضمن شمارش خصلت هاى پسندیده او مى فرماید: «او آنچه را كه عمل نمى‌كرد نمى‌گفت، و كارهایى را كه نگفته بود، انجام مى‌داد».

در صورت مطابق نبودن گفتار با رفتار، سایر روش‌ها و تلاش‌هاى مربیان و والدین بى‌ثمر خواهد بود و نه تنها نتیجه تربیتى حاصل نخواهد شد، بلكه در ذهن متربى گفتارها، نصایح و سایر اهداف مطلوب تربیتى سست و بدون كارآیى و غیرقابل عمل، جلوه خواهد كرد.

در كار تربیت، یك مربى ممكن است با انواع مشكلات و موانع روبرو شود، ناسازگارى فرزندان، بیمارى‌هاى گوناگون، همسران ناموافق، مشكلات شغلى، و اختلالات روانى اعضاى خانواده و ده‌ها نمونه دیگر، ممكن است براى یك پدر یا مادر و یا سایر مربیان، به وجود آید، در این گونه موارد سزاوار است كه آنان با بردبارى، حوصله، استقامت و پشتكار این موانع را تحمل نموده و به اهداف والاى تربیت بیندیشند

3- خوش گفتارى 

سخن گفتن یكى از امتیازات بشر مى‌باشد و ارتباط كلامى یكى از نعمت‌هاى خداوندى است كه انسان اجتماعى را در ارتباط با همنوعان خود یارى مى‌كند. ارتباط گفتارى بهترین و راحت‌ترین و كم‌هزینه‌ترین وسیله تربیتى است كه اگر با موازین درست انجام شود بهره‌هاى خوبى را نصیب مربیان و والدین خواهد نمود.

به كار بردن كلمات احترام‌آمیز و عبارات مهر افزا و دلنشین در برخورد با متربیان و به طور كلى در ارتباط با هر مخاطبى تاثیر فوق العاده در جذب و انعطاف طرف مقابل دارد. پدران و مادران آگاه در گفت و گوهاى خود با فرزندان خویش به بهداشت روانى آنان توجه كرده و صمیمانه از گفتارى خوب و كلمات دلنشین بهره مى‌گیرند. یک مربى آگاه مى‌تواند متربیان خود را با گفتارهاى دلنشین شیفته خود نموده و از خود شخصیت قابل قبولى براى آنان بسازد. مربیان و والدین از به كار بردن الفاظ زشت و تحقیرآمیز، سركوفت زدن و سایر عبارات و كلماتى كه به نابودى شخصیت یک كودک و نوجوان مى‌انجامد، باید خوددارى نمایند.

امام مجتبى (علیه السلام) آنچنان زیبا سخن و خوش‌گفتار بود كه مخاطبین را به خود جذب نموده و تحت تاثیر قرار مى‌داد و علاوه بر اینكه از به كار بردن كلمات نامناسب پرهیز مى‌نمود مومنین را نیز از آن باز مى‌داشت، آن حضرت در جمله‌اى فرمود: «انسان‌هاى با ایمان طعنه نمى‌زنند و با لقب‌هاى زشت و كلمات ركیك دیگران را خطاب نمى‌كنند».

 

4-استقامت و پشتكار 

در كار تربیت، یک مربى ممكن است با انواع مشكلات و موانع روبرو شود، ناسازگارى فرزندان، بیمارى‌هاى گوناگون، همسران ناموافق، مشكلات شغلى، و اختلالات روانى اعضاى خانواده و ده‌ها نمونه دیگر، ممكن است براى یك پدر یا مادر و یا سایر مربیان، به وجود آید، در این گونه موارد سزاوار است كه آنان با بردبارى، حوصله، استقامت و پشتكار این موانع را تحمل نموده و به اهداف والاى تربیت بیندیشند.

تربیت

رسول گرامى اسلام تحمل سختى و مشكلات در راه تربیت و اصلاح فرزند را به منزله جهاد در راه خدا مى داند و مى فرماید: «اى مردم! همه شما نسبت به زیردستان خویش نگهبان و مسئول هستید، كسى كه به اصلاح خویش و دیگران مشغول است، همانند كسى نیست كه تنها به اصلاح خود مى‌پردازد. كسى كه آزار دیگران را تحمل مى‌كند، همانند كسى نیست كه در رفاه و آسایش به سر مى‌برد، تحمل سختى‌هاى خانواده و فرزند به منزله جهاد در راه خداست».

پدر و مادرى كه در برخورد با حوادث دردناك و مشكلات طاقت‌فرساى زندگى مقاومت كرده و بردبارى از خود نشان دهند و خود را در پیچ و خم‌ها و پستى و بلندى زندگى نبازند، فرزندان آنان نیز این چنین صبور و مقاوم خواهند بود.

 مربیان برتر شخصیتى متین و استوار دارند، آنان در تندبادهاى حوادث و ناملایمات، پناهگاهى امن و پایدار براى فرزندان و نوجوانان خویش ‍ محسوب مى‌شوند.

5- سعه صدر و عذرپذیرى 

 سعه صدر و روحیه عذرپذیرى در امر تربیت امرى لازم و ضرورى مى‌باشد. مربیان موفق مى‌دانند كه كودك از روى ناآگاهى اشتباهاتى انجام مى‌دهد، نوجوان در اثر غرور در رفتارهاى غلط خود پافشارى مى‌كند، در برخى كودكان و نوجوانان ناهنجارى‌هایى از قبیل شرارت، خشونت و عصبانیت دیده مى‌شود. اما بعد از مدت كوتاهى این حالت برطرف شده آنان متوجه خطاى خود مى‌شوند و با زبان حال یا زبان قال عذرخواهى مى‌كنند.

به كار بردن كلمات احترام‌آمیز و عبارات مهر افزا و دلنشین در برخورد با متربیان و به طور كلى در ارتباط با هر مخاطبى تاثیر فوق العاده در جذب و انعطاف طرف مقابل دارد. پدران و مادران آگاه در گفت و گوهاى خود با فرزندان خویش به بهداشت روانى آنان توجه كرده و صمیمانه از گفتارى خوب و كلمات دلنشین بهره مى‌گیرند

در این حالات مربیان آگاه، با سعه صدر خطاهاى آنان را نادیده گرفته و با روحیه عذرپذیرى كه دارند از اشتباه آنان چشم پوشى مى‌كنند. حضرت مجتبى (علیه السلام) در عبارت زیبایى مى‌فرماید: «اگر كسى در یک گوشم به من فحش دهد و در گوش دیگرم از من عذرخواهى كند، من از او قبول مى‌كنم».

 اگر ما خطاهاى فرزندان را نادیده نگیریم و اشتباهات آنان را كم اهمیت جلوه ندهیم، كمترین نتیجه آن، احساس كمبود شخصیت و از دست دادن اعتماد به نفس، در فرزندان خواهد شد.

 

6- سیماى پاكیزه و آراسته

رعایت نظافت و پاكیزگى ظاهر، ناخواسته در دیگران جاذبه ایجاد مى‌كند و این یكى از ویژگى‌هاى مربیان و والدین موفق مى‌باشد. پدران و مادرانى كه با رسیدگى به وضع ظاهرى خویش و مرتب كردن لباس و پوشش مناسب و تمیز، خود را بیشتر در دل فرزندان دوست‌داشتنى‌تر مى‌كنند، در حقیقت پاكیزگى و آراستگى ظاهر را هماهنگ با پرورش جمال باطنى به فرزندانشان مى‌آموزند. در روایات اهل بیت (علیهم السلام) به پوشیدن لباس تمیز زیبا و رسیدگى به وضع ظاهرى بارها تاكید شده است. امام مجتبى (علیه السلام) مى‌فرماید: «یكى از ویژگى‌هاى مومنین این است كه در عین فقر و ندارى ظاهرى آراسته و پاكیزه دارند».

بدیهى است كه آراستگى ظاهرى با تجمل‌گرایى و تشریفات كاملا متفاوت است، چرا كه اولى امرى مثبت، مفید، پسندیده و داراى ارزش مى‌باشد، اما تجمل‌گرایى صفتى منفى، ناپسند، و ضد تربیت، تلقى مى‌شود. طبق تعلیمات اسلامى، مربیان برتر در عین اینكه ظاهرى پاكیزه و آراسته دارند، از تجمل گرایى شدیدا متنفر بوده و آن را از آفات تربیت مى‌دانند.

فرآوری: زینب مجلسی راد        

بخش اخلاق و عرفان اسلامی تبیان


منبع: تربیت در سیره و سخن امام حسن مجتبى علیه السلام، عبدالكریم پاک نیا

 

مطالب مرتبط:

تضمینی برای استحکام خانواده

بهترین دعای والدین در حق فرزندان

اگر خواهان فرزند شایسته‌اید بخوانید!

3وظیفه مهم پدران در قبال فرزندان

 

مشاوره
مشاوره
اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین