وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
خداوند در خواست كننده لجوج را دوست دارد
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

تنها جایی که لجاجت و پافشاری مذموم نیست


لجاجت باعث تباهی و تیرگی عقل می شود و نه تنها ضرر و زیان بر شخص وارد می كند، بلكه دشمنان او را فروزانترمی كند، البته لجاجت و پافشاری در دستیابی به خواسته های خوب و خدایی به هنگام راز و نیاز با پروردگار مهربان نه تنها نكوهش نشده، بلكه صفتی ستودنی است.


دعا

یكی از جلوه های منفی و ناشایست افراط در كسب مقام و موقعیت اجتماعی لجاجت است كه به صورت اصرار بر حقانیت خود و پافشاری بر بطلان گفتار و رفتار دیگران خود را نشان می دهد كه دارای دو چهره باطنی است: حق بودن ما و باطل بودن طرف مقابل. در واقع و حقیقت ماجرا باطل بودن ما و حق بودن طرف مقابل در حقیقت و واقعیت موضوع.

آغاز ورود ما به جامعه، شروعی شیرین برای اثبات شخصیت خود و در پی آن باعث "شهرت" و گاه "محبت و محبوبیت" در بین بستگان و همسایگان و حتی همكاران و همشهریان می شود، به گونه ای كه حاضریم برای این موقعیت ممتاز یعنی ارائه شخصیتی مستقل و پایدار، فرصت های بسیار و ثروت های فراوان صرف كنیم تا در هر كوی و برزن، ناحیه و محله و یا شهر و دیار ما را به بزرگی و عظمت بنگرند و با احترام خاصی از ما یاد كنند.

این ویژگی ذاتی و همگانی كه از آن به "حب بقا " یا عشق به جاودانگی در زندگی" نام می برند گاه با اعتدال همراه است و در بسیاری از مواقع با افراط عجین می شود و راه انسان را به بیراهه ها و حتی پرتگاه ها می رساند.

اعتدال آن با حفظ اصول و بنیان های تعریف شده در ارتباط های فردی و اجتماعی است كه از آن میان حرمت نفس عزت نفس واعتماد به نفس است تا در پرتو هریك خردمندانه اعتباری ماندگار نصیب و در پایان حیات ، خشنودی و خرسندی فراهم می شود. و افراط آن یافتن موقعیت خانوادگی و اجتماعی با از دست دادن عزت نفس حرمت نفس و اعتماد به نفس است، همانند كسانی كه برای بدست آوردن دلها به انواع ذلت های شخصیتی همانند چاپلوسی و تملق تن می دهند تا لبخند اطرافیان را به سوی خود جلب كنند و آنان را راضی نگه دارند، غافل از آنكه واژه ها بار خاصی و بوی ویژه ای به همراه دارد و بسیاری از مخاطبان ما از درون پی به دروغ بودن كلمات و عبارات و رنگ و نیرنگ چاپلوسان می برند و با چشمان خود قضاوت دل و اندیشه خود را بازگو می كنند.

در نگاه شخصیت های قدسی تعریف و تمجید بستگان و اطرافیان هرگز به طور مستقل به دور از تاثیرگذاری خداوند در دلها و دیده ها فراهم نمی شود، زیرا پروردگار مهربان "مقلب القلوب" است و چون قلب ها به دست اوست، از مسیر خداجویی و خداخواهی در تمام عرصه های زندگی یعنی انجام تكالیف و عمل به وظیفه به این مهم می توان دست یافت و چونان قطره ای به اقیانوس جاودان رسید و ابدی شد.

پیامبر بزرگوار اسلام (صلی الله علیه وآله) می فرماید: هركس در حالی كه حق به جانب اوست از لجاجت صرف نظر كند، خانه ای درقسمت بالای بهشت برای او بنا می شود و هر كس در حالی كه بر باطل است از لجاجت چشم بپوشد خانه ای در وسط بهشت برای او بنا می شود

لجاجت؛ نتیجه خود برتر بینی

یکی از نتایج بارز خودبرتربینی این است که انسان از جاده حق و حقیقت دور شود و در برابر حق به لجاجت پردازد. کسی که برای دیگری ارزش انسانی و یا اجتماعی قائل نیست و دیگری را در حد و اندازه خود نمی یابد، چنین شخصی هرگز سخن دیگری را نمی پذیرد و با او از سر گفت و گو وارد نمی شود؛ زیرا باور ندارد که دیگری بر عقل و روش معقول باشد و یا بهتر از او بفهمد و درک کند. بنابر این، یافته های دیگری هرچه باشد امری غیر مقعول و باطل است و می بایست با آن مبارزه و مخالفت ورزید. همین روحیه استکباری موجب می شود تا با حقی که در نزد دیگری است، به لجاجت بپردازد و آن را نپذیرد. (بقره، 205؛ نساء، 115.)

 

اگر دوست داری خدا تو را دوست داشته باشد

حضرت پیامبر (صلی الله علیه وآله) می فرماید: اگر دوست داری خدا تو را دوست داشته باشد خوف از او داشته باش و در زندگی خویش پرهیزگاری را شیوه همیشه خود كن و اگر می خواهی نزد مردم محبوب و مقبول باشی نخست به آنان نیكی و خدمت كن، دوم هیچ امید و طمعی به دارایی های آنان نداشته باش تا همیشه عزیز و سربلند باشی. (بحارالانوار، ج 82، ص 164)

در نگاهی دیگر"لجاجت" نمادی از كوتاهی بینش و بصیرت، ریز شدن در اموركم اهمیت یا بی اهمیت، دل سپردن به تعرف و تمجید دیگران، فكر مشغولی نسبت به جلوه های زودگذر زندگی و نداشتن سعه صدر یا دریا دلی به هنگام رویا رویی با دیگران است.

آنان كه همانند نیلوفر همیشه با تلاش و كوشش بسیار، خود را به اوج می رسانند و از بلندای حوادث به صحنه های حیات و هستی می نگرند، هرگز سنگریزه ها را درشت نمی بینند و همیشه با آرامش از فراز گفتگوها و تنش های مختلف عبور می كنند و از درگیری های زیان آور، خود را دور می كنند. بذرهای كینه و دشمنی را در دل و دیده های اطرافیان نمی افشانند، پیش از گفتار، در رفتار عصبانیت خود را جلوه گر می سازند و بی آنكه زشت حركات مختلف در تنش های اجتناب نا پذیر سراغ آنان بیاید با صلابت و سعادت شخصیت از كنار تیرگی های اخلاقی و اجتماعی راه خود را طی می كنند و سربلند به مقصد می رسند.

حضرت پیامبر (صلی الله علیه وآله) می فرماید: اگر دوست داری خدا تو را دوست داشته باشد خوف از او داشته باش و در زندگی خویش پرهیزگاری را شیوه همیشه خود كن و اگر می خواهی نزد مردم محبوب و مقبول باشی نخست به آنان نیكی و خدمت كن، دوم هیچ امید و طمعی به دارایی های آنان نداشته باش تا همیشه عزیز و سربلند باشی

پیامبر بزرگوار اسلام (صلی الله علیه وآله) می فرماید: هركس در حالی كه حق به جانب اوست از لجاجت صرف نظر كند، خانه ای درقسمت بالای بهشت برای او بنا می شود و هر كس در حالی كه بر باطل است از لجاجت چشم بپوشد خانه ای در وسط بهشت برای او بنا می شود. (مستدرك الوسائل، ج 9، ص 76) هیچ بنده ای به طور كامل حقیقت ایمان را نمی یابد مگر آنكه دست از مجادله و لجاجت بردارد گرچه بر حق باشد. (بحارالانوار، ج 2، ص 148)

در نتیجه لجاجت باعث تباهی و تیرگی عقل می شود نه تنها ضرر و زیان برمن وارد می كند بلكه دشمنان ما را فروزانترمی كند.

گفتنی است لجاجت و پافشاری در دستیابی به خواسته های خوب و خدایی به هنگام راز ونیاز با پروردگار مهربان نه تنها نكوهش نشده، بلكه صفتی ستودنی است كه ازسوی پیشوایان ما ستایش بسیاری شده است كه فرموده اند: خداوند در خواست كننده لجوج را دوست دارد؛ (بحار الانوار ج 93، ص 300) كسی كه دست كم حاجت خود را سه بار تكرار كند و به دنبال اجابت آن باشد. (ترجمه المراقبات، ج1ص 242).

 

فرآوری: زهرا اجلال              

بخش اخلاق و عرفان اسلامی تبیان


منابع:

پرسمان

اسلام کوئیست

خبرگزاری مهر

 

مطالب مرتبط :

خدا بر دل چه کسانی مهر زده است ؟

بیماری ناشی از شهوت باطنی

صفت مشترک منافق و شیطان

 

مشاوره
مشاوره
اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین