سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
دو راننده با هم تصادف می كنند و فرد خسارت دیده بدون آن كه مقصر باشد، ضرر مالی و جانی می بیند؛ فردی پول های فرد دیگری را به سرقت می برد و علاوه بر دزدیدن پول ها، سرمایه گذاری او در یك پروژه عمرانی را هم به تعویق می اندازد؛ شخصی كارگر شاغلی را به طور غیرقان
عکس نویسنده
عکس نویسنده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

آنها كه از جرم خسارت می بینند


دو راننده با هم تصادف می كنند و فرد خسارت دیده بدون آن كه مقصر باشد، ضرر مالی و جانی می بیند؛ فردی پول های فرد دیگری را به سرقت می برد و علاوه بر دزدیدن پول ها، سرمایه گذاری او در یك پروژه عمرانی را هم به تعویق می اندازد؛ شخصی كارگر شاغلی را به طور غیرقانونی توقیف می كند و مانع كار كردن و دریافت دستمزدش می شود، اگر توقیف صورت نمی گرفت كارگر می توانست با پیمانكار دیگری قرارداد بنویسد و دستمزد بیشتری بگیرد.
حقوق

او حتی می توانست با پول حاصل از این قرارداد مقداری ارز بخرد و با توجه به نوسان بازار، سود قابل توجهی ببرد اما حالاهیچ كدام از این اتفاقات رخ نداده است. وقتی روابط انسان ها به این شكل درمی آید یعنی یك طرف فردی است كه خسارت زده و طرف دیگر فردی كه خسارت دیده بحث جبران خسارت های ناشی از جرم به میان می آید، همین طور جنبه های عمومی و خصوصی جرم و شیوه طرح دعوی خصوصی همان مسایل كه می كوشد خسارات وارده به فرد خسارت دیده را تا حد امكان جبران كند. جرم، فعل یا ترك فعلی است كه قانون برایش مجازات تعیین كرده و از آنجایی كه این فعل یا ترك فعل برخلاف هنجارهای جامعه است و نظم عمومی را بر هم می زند دارای جنبه عمومی نیز هست. در این میان پاره ای از جرایم علاوه بر جنبه عمومی، جنبه خصوصی نیز دارند یعنی از ارتكاب آنها شخص یا اشخاص معینی متضرر می شوند مثل كلاهبرداری و سرقت كه علاوه بر برهم زدن نظم عمومی و داشتن جنبه عمومی به اموال شخص دیگری ضرر می رساند. به همین دلیل این گونه جرایم جنبه خصوصی هم پیدا می كنند و اقامه دعوی خصوصی برایشان میسر می شود چرا كه هدف دعوی خصوصی جبران خسارت های مادی یا معنوی وارد شده به فرد زیان دیده از جرم است.

شروع تعقیب دعوای خصوصی فقط با شكایت شاكی و مدعی خصوصی است. شخصی كه از وقوع جرم متضرر شده مادام كه دادخواست ضرر و زیان تسلیم نكرده ولی در مقام شكایت درآید شاكی و پس از تسلیم دادخواست ضرر و زیان، عنوان مدعی خصوصی را دارد. مدعی خصوصی ممكن است مجنی علیه یا وارث او باشد.

شاکی برای طرح و بیان شکایت خود به چه مقامی باید رجوع کند؟ 

دادسراها و کلانتری ها وظیفه دارند همه وقت(در وقت اداری یا غیراداری و ایام تعطیل)شکایت کتبی و یا حتی شفاهی مردم را بپذیرند.

شاکی برای بیان شکایت خود باید به چه نکاتی توجه داشته باشد؟ 

شاکی خودش یا توسط وکیل دادگستری حق شکایت دارد. در شکوائیه باید مشخصات و نشانی کامل و دقیق خود و کسی را که از او شکایت كرده است بیاورد.

اصل بر این است که برای طرح ادعای خصوصی، متضرر از جرم باید مهلت‌ها و تشریفاتی را رعایت کند و هزینه‌هایی را بپردازد. البته گاهی اوقات متضرر از جرم از این امر معاف است و آن هنگامی است که قانون صریحا او را از این امر معاف کرده باشد؛ برای مثال، در جرایم سرقت و کلاهبرداری، قانون دادگاه را مکلف کرده تا در حکم خود، علاوه بر تعیین مجازات برای مرتکب، وضعیت خسارت‌ها و ضررهای ناشی از ارتکاب جرم را که به مالباخته وارد آمده نیز روشن کند

در شکوائیه موضوع شکایت و تاریخ و محل وقوع جرم و دلایل ادعا و نیز در صورت استناد به شهادت گواهان نام و نشانی گواهان آورده شود. ضرر و زیان مالی به صورت تقریبی یا دقیق آورده شود. امضا و یا اثر انگشت ذیل شکوائیه درج شود. 

مهلت طرح دعوی خصوصی ناشی از جرم

اصل بر این است که برای طرح ادعای خصوصی، متضرر از جرم باید مهلت‌ها و تشریفاتی را رعایت کند و هزینه‌هایی را بپردازد. البته گاهی اوقات متضرر از جرم از این امر معاف است و آن هنگامی است که قانون صریحا او را از این امر معاف کرده باشد؛ برای مثال، در جرایم سرقت و کلاهبرداری، قانون دادگاه را مکلف کرده تا در حکم خود، علاوه بر تعیین مجازات برای مرتکب، وضعیت خسارت‌ها و ضررهای ناشی از ارتکاب جرم را که به مالباخته وارد آمده نیز روشن کند. در اینگونه جرایم متضرر از جرم، نیاز به تقدیم دادخواست و پرداخت هزینه ندارد. در حال حاضر در کشور ما متضرر از جرم تا قبل از اینکه دادگاه پایان دادرسی را اعلام کند، مهلت دارد تا دادخواست ضرر و زیان خود را تقدیم کند

نفقه

شرایط اقامه دعوی خصوصی

برای اینکه متضرر از جرم بتواند دعوای ضرر و زیان خود را در مقابل دادگاه اقامه کند، باید علاوه بر دارا بودن اهلیت، در طرح دعوا نیز ذی‌نفع باشد. مقصود از اهلیت آن است که متضرر از جرم به طور قانونی شایستگی و صلاحیت داراشدن حق و اعمال آن را داشته باشد. چه بسا اشخاصی دارای اهلیت برای داراشدن حق باشند ولی به طور قانونی قادر به اعمال آن نباشند؛ مثلا اشخاص دیوانه یا کودکان از حیث قانون می‌توانند مانند سایر اشخاص از حقوق بهره‌مند شوند ولی برای اعمال حق خود نیاز به سرپرست و قیم دارند. بنابراین برای طرح دعوی خصوصی، شخص باید دارای اهلیت باشد و اگر صغار و مجانین (کودکان و دیوانه‌ها) یا سایر اشخاصی که در تصرف در اموال خود ممنوع هستند (مانند تجار ورشکسته) بخواهند دعوی خصوصی ناشی از جرم را اقامه کنند، این عمل باید توسط ولی یا قیم یا نماینده قانونی آنها صورت گیرد. علاوه بر اهلیت، متضرر از جرم باید دارای منفعت نیز باشد و از اقامه دعوی ذی‌نفع شود.

فرآوری: طاهره رشیدی

بخش حقوق تبیان


منابع : 1- جام جم / 2- همشهری / 3- روزنامه ایران

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین