سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
همانطور كه در صدر اسلام حسن خلق رسول گرامی اسلام(ص) باعث جذب بسیاری از مردم به دین گردید، در سده های بعدی نیز خوشرفتاری علما دین با مردم، موجب تقویت ایمان دینی در جامعه شده و ارزش های دینی را در اجتماع زنده نگه داشت.
عکس نویسنده
عکس نویسنده
نویسنده : حسن رضائی
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

حسن معاشرت سید محسن امین

همانطور كه در صدر اسلام حسن خلق رسول گرامی اسلام(ص) باعث جذب بسیاری از مردم به دین گردید، در سده های بعدی نیز خوشرفتاری علما دین با مردم، موجب تقویت ایمان دینی در جامعه شده و ارزش های دینی را در اجتماع زنده نگه داشت.

فرهنگ اجتماعی اسلام، همواره مومنین را به نرمخویی و رفتار مناسب با دیگران دعوت نموده و از مسلمانان می خواهد در روابط اجتماعی خود، حسن معاشرت با مردم را پیشه خود سازند. قرآن كریم در توصیف اخلاق اجتماعی پیامبر(ص)، ایشان را دارای خلق عظیم می داند: « اِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظیمٍ ؛ ( قلم/4) بدرستى كه تو به اخلاق پسندیده و بزرگى آراسته شده اى»

 

گشاده رویی در برخورد با مردم، از مهمترین صفاتی است كه در ارتباطات اجتماعی باعث تاثیرگذاری منش و اخلاق فرد در دیگران می گردد، از همین رو نیز از ابتدایی ترین صفاتی كه انبیاء الهی از آن برخوردار بوده اند، عطوفت و نرمخویی با مردم بوده است. این مردان بزرگ براى تحقّق بخشیدن به اهداف الهى خود، بـا بـرخـوردارى از حُسن خُلق و شرح صدر، چنان با ملایمت و گشاده رویى با مردم روبه رو مـى شـدنـد كـه نـه تـنـهـا هـر انسان حقیقت جویى را به آسانى شیفته خود مى ساختند و او را از زلال هدایت سیراب مى كردند، بلكه گاهى دشمنان را نیز شرمنده و منقلب مى كردند.

 

همانطور كه گفته شد، قرآن كریم مصداق تام و اتم این فضیلت اخلاقی را رسول گرامی اسلام(ص) دانسته است كه با اخلاق ملایم و نرم خود، مردم بت پرست حجاز را شیفته خود نمود. خداوند متعال ایـن مزیّت گرانبهاى اخلاقى را عنایتى بزرگ از سوى ذات مقدس خداوند دانسته و مى فرماید: « فـَبـِمـا رَحـْمـَةٍ مـِنَ اللّهِ لِنـْتَ لَهـُمْ وَ لَوْ كـُنـْتَ فـَظـّاً غـَلیـظَ الْقـَلْبِ لاَ نـْفـَضُّوا مـِن حَوْلِكَ‌؛ ( آل عمران/159) در پـرتـو رحـمـت و لطـف خـدا بـا آنـان مـهـربـان و نـرمـخـو شـده اى و اگـر خـشـن و سنگدل بودى ، از گردت پراكنده مى شدند.»

 

نكته قابل ذكر در این رابطه این است كه از مجموع آیات و روایات و سیره معصومین (ع ) به دست مى آید، كه حـُسـن خـلق از نـظـر آیـیـن مقدّس اسلام ارزش ذاتى دارد، چه در برخورد با مۆ من باشد و چه در بـرخـورد بـا كافر، البته تا زمانى كه ملایمت در آنـان اثـرى سازنده داشته و در هدایت و نجات آنان مۆ ثر باشد و نرمى گفتار و رفتار ما سبب شـود از عـقـیـده بـاطـل یـا عـمـل نـاپـسـنـد خـود دسـت بـردارنـد و اصـلاح شـوند. اگر این نتیجه حـاصـل نـمـى شـود، حـدّاقـل مـوجـب تـقویت و جرات یافتن آنان بر مخالفت با دین و آزار و اذیت مسلمانان نگردد، و زشتى انحرافشان را كمرنگ نسازد و گناه و لغزش آنان كوچك شمرده نشود. خـداى مـتعال ، هنگام اعزام حضرت موسى و برادرش هارون به سوى فرعون به آنان دستور مى دهد: « اِذْهَبا اِلى فِرْعَوْنَ اِنَّهُ طَغى ، فَقوُلا لَهُ قَوْلاً لَیِّناً لَعَلَّهُ یَتَذَكَّرُ اَوْ یَخْشى؛ ( طه /43 ـ 44) بـه سـوى فـرعـون بـرویـد كـه سـركـشى كرده است . با او به آرامى و نرمى سخن بگویید، باشد كه پند گیرد یا بترسد.»

 

اخلاق خوب و حسن معاشرت با مردم دارای آثار فردی و اجتماعی بسیاری در ابعاد دنیوی و اخروی می باشد. حسن ارتباط با مردم، پیوندهاى دوستى را محكم و پایدار مى كند. پیامبر گرامى اسلام فرمود: « حُسْنُ الْخُلْقِ یُثْبِتُ الْمَوَدَّةَ؛ خوشخویى دوستى را پایدار مى كند.»(1) حسن معاشرت، همچنین موجب می شود كه موقعیت اجتماعى انسان بهبود یابد. رسول خدا (ص) مى فرماید: «كَمْ مِنْ وَضیعٍ رَفَعَهُ حُسْنُ خُلْقِهِ ؛ چه بسیار فرد بى مقدارى كه خوشرویى اش او را برترى بخشیده است»(2)

 

همانطور كه در صدر اسلام حسن خلق رسول گرامی اسلام(ص) باعث جذب بسیاری از مردم به دین گردید،  در سده های بعدی نیز خوشرفتاری علما دین با مردم، موجب تقویت ایمان دینی در جامعه شده و ارزش های دینی را در اجتماع زنده نگه داشت.

 

در احوالات سید محسن امین عاملى(ره) به نقل از یكى از بزرگان وارد شده است كه « روزی مرحوم سید محسن امین عاملى را در تشییع جنازه یكى از بزرگان علماء سنى در بازار جمعه حمیدیه شام دیدم، با سرعت به سویش شتافتم سلام كرده و دستش را بوسیدم و دنبال او حركت كردم تا آنكه به مسجد اموى رسیدیم،  مسجد مملو از جمعیت شد، سید بر آن جنازه نماز خواند، پس از نماز مردم مى خواستند دست سید را ببوسند، تا آنجائى كه گاهى یك نفر دست سید را مى بوسید و مى رفت و جهت بوسیدن دست سید دوباره بر مى گشت. ناقل مى گوید: من از این مقام سید تعجب كردم و با خود گفتم، چرا این همه سنى دست یك عالم شیعى را مى بوسند!! از سید از این همه احترام كه نسبت به او شده است، سوال كردم سید فرمودند: این نتیجه ده سال خوش رفتارى و معاشرت و سلوك با مردم است، بعدا فرمودند: من وقتى به شام آمدم، بعضى از نادانها سخت ترین دشمنان را بر من شوراندند و هر وقت در خیابان راه مى رفتم، فرزندان خود را دستور مى دادند كه به من سنگ بزنند و بعضى اوقات، عمامه ام را از عقب مى كشیدند و من بر همه آزارها صبر مى كردم و با آنها خوش رفتارى كرده و آنها را احترام نمودم و در تشییع جنازه آنها شركت مى كردم و به عیادت مریض هاى آنان مى رفتم، جویاى احوال آنها مى شدم و با آنها با خوش رفتارى و مهربانى صحبت مى كردم، تا آنكه دشمنى آنها مبدل به دوستى شد.»(3)


پی نوشت‏ها:

1.محمد باقر مجلسی، بحارالانوار ،تهران، اسلامیه، ج 71 ، ص 150

2.جمال الدین محمّد خوانساری، شرح غررالحكم ،تهران، انتشارات دانشگاه تهران، ج 4 ، ص 558

3.محمد حسینی شیرازی‌، پندهایى از رفتار علماء اسلام، قم، ایمان، ص 9

منابع:

پندهایى از رفتار علماء اسلام

تهیه و فراوری: فربود، گروه حوزه علمیه تبیان

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین