سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
اگر شما به سراغ تقوا بروید ما نیز رحمت خود را به شما نازل مى‏كنیم و یوسف در واقع پاداش پاکدامنی و تقوای خود را گرفت و البته سنّت خداوند، رحمت و عزّت بخشى به افراد پاكدامن و باتقواست.
عکس نویسنده
عکس نویسنده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

رحمت الهی در مقابل پاکدامنی یوسف نبی

حضرت یوسفاگر شما به سراغ تقوا بروید ما نیز رحمت خود را به شما نازل مى‏كنیم و یوسف در واقع پاداش پاکدامنی و تقوای خود را گرفت و البته سنّت خداوند، رحمت و عزّت بخشى به افراد پاكدامن و باتقواست.


در قرآن داستان هایی از انبیاء و پیامبران ذکر شده که نشان می دهد آنها از درگاه الهی طلب رحمت می کردند و این رحمت واسعه شامل حال آنها شده است.

در این نوشتار به بررسی مواردی می پردازیم:

 

نتیجه دورى از شرك و مشركان‏، رحمت الهی است

فَلَمَّا اعْتَزَلَهُمْ وَ ما یَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَهَبْنا لَهُ إِسْحاقَ وَ یَعْقُوبَ وَ كُلاًّ جَعَلْنا نَبِیًّا (مریم ـ 49) وَ وَهَبْنا لَهُمْ مِنْ رَحْمَتِنا وَ جَعَلْنا لَهُمْ لِسانَ صِدْقٍ عَلِیًّا (مریم ـ 50)

چون ابراهیم از مشركان و از آنچه به جاى خدا مى‏پرستیدند كناره گرفت، ما اسحاق و (فرزندش) یعقوب را به او عطا كردیم و همه را پیامبر قرار دادیم. و از رحمت خویش به آنها عطا كردیم و براى آنان (در میان مردم) نام بلند و نیكو قرار دادیم.

قرآن مى‏گوید:" هنگامى كه ابراهیم از آن بت‏پرستان و از آنچه غیر از اللَّه مى‏پرستیدند كناره‏گیرى كرد، گرچه مدت زیادى طول كشید كه خداوند اسحاق و سپس یعقوب (فرزند اسحاق) را به ابراهیم داد ولى به هر حال این موهبت بزرگ، فرزندى همچون اسحاق و نوه‏اى همچون یعقوب كه هر یك پیامبرى عالی مقام بودند، نتیجه آن استقامتى بود كه ابراهیم علیه السلام در راه مبارزه با بت ها و كناره‏گیرى از آن آئین باطل از خود نشان داد.

علاوه بر این،" ما به آنها از رحمت خود بخشیدیم" رحمت خاصى كه ویژه خالصین و مخلصین و مردان مجاهد و مبارز راه خدا است.

ابراهیم علیه السلام از ستاره و ماه و خورشید دل برید، به خدا رسید. عموى منحرف را رها كرد، خود براى همه‏ى مردم پدر شد. عمو با او قهر كرد امّا خدا به او لطف كرد. براى خدا كناره‏گیرى كرد، شهره آفاق شد. از خانه بتها فرار كرد، سازنده خانه توحید شد. جانش را در راه خدا تسلیم كرد، آتش بر او گلستان شد. فرزند را براى ذبح آماده كرد، جان به سلامت برد و سنّت قربانى در جایگاهش واجب شد. تا اواخر عمر بى‏فرزند، ولى راضى بود، در پایان عمر، نبوّت در دودمانش قرار گرفت. در خلوت‏ترین مكان‏ها كعبه را ساخت، پرجاذبه‏ترین مناطق زمین شد.

خدا در آیه 56 سوره یوسف بر این نکته تاکید دارد که اگر شما به سراغ تقوا بروید ما نیز رحمت خود را به شما نازل مى‏كنیم و یوسف در واقع پاداش پاکدامنی و تقوای خود را گرفت و البته سنّت خداوند، رحمت و عزّت بخشى به افراد پاكدامن و باتقواست

در بیابان، تنهاى تنها فریاد زد، از تمام زمین، لبّیك‏گو رسید. كودك تشنه‏ى خود را رها كرد، آب زمزم، براى همیشه جارى شد. در برابر تهدید عموى بت‏پرستش سلام كرد، خداوند به او سلام‏ فرستاد. همه با او دشمنى كردند، خدا او را خلیل خود دانست.  

او یك نفر بود، اما امروز همه مكتب‏هاى آسمانى، خود را ابراهیمى مى‏دانند و این جاودانگی نام نیک اوست.

در روایتى از امیر مۆمنان على (علیه السلام) مى‏خوانیم: " خاطره خوب و نام نیكى كه خداوند براى كسى در میان مردم قرار دهد ، از ثروت فراوانى كه هم خودش بهره مى‏گیرد و هم به ارث مى‏گذارد بهتر و برتر است" (اصول كافى (طبق نقل تفسیر نور الثقلین جلد 3 صفحه 339)

اینها برخی از مصادیق رحمت الهی بر ابراهیم بود که خلاصه وار برشمردیم.

و می توانیم از آنها نتیجه بگیریم که:

**اگر غیر خدا را رها كنیم، امدادهاى الهى مى‏رسد.

**هم از گناهكار جدا شویم و هم از گناه، زیرا كناره‏گیرى از منحرفان، زمانى مۆثر است كه با كناره‏گیرى از انحراف همراه باشد.

**یك حركت الهى از یك پدر بزرگ، نسلى را در رحمت الهى غرق مى‏كند.

** هر كس، هر چه دارد از خداست.

** رحمت خداوند به قدرى وسیع است كه انبیاء هر چه دریافت مى‏كنند، تنها گوشه‏اى از آن است.

**محبوبیّت و خوش نامى، از الطاف الهى است. (مقام ابراهیم به جایى رسید كه همه‏ى مشركان و یهودیان و مسیحیان مى‏گفتند: ابراهیم از ماست.)

رحمت

 

سنّت خداوند، رحمت و عزّت بخشى به افراد پاكدامن و باتقوا

وَكَذَ لِكَ مَكَّنَّا لِیُوسُفَ فِى الْأَرْضِ یَتَبَوَّأُ مِنْهَا حَیْثُ یَشَآءُ نُصِیبُ بِرَحْمَتِنَا مَن نَّشَآءُ وَلَا نُضِیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِینَ‏ (یوسف ـ 56)

و ما اینگونه به یوسف در آن سرزمین مكنت و قدرت دادیم كه در آن هر جا كه خواهد قرار گیرد (و تصرف كند) ما رحمت خود را بر هر كس كه بخواهیم مى‏رسانیم و پاداش نیكوكاران را ضایع نمى‏گردانیم.

وَ لَأَجْرُ الْأَخِرَةِ خَیْرٌ لِّلَّذِینَ ءَامَنُواْ وَكَانُواْ یَتَّقُونَ‏ (یوسف ـ 57)

 و قطعاً براى كسانى كه ایمان آورده و همواره تقوى پیشه كرده‏اند پاداش آخرت بهتر است

در این دو آیه حضرت یوسف به عنوان «محسن»، «مۆمن» و «متّقى» ستایش شده است.

در سراسر این سوره، اراده خداوند را مى‏توان با اراده و خواست مردم مقایسه كرد؛ برادرانِ یوسف اراده كردند با انداختن او در چاه و برده ساختن یوسف، او را خوار سازند، امّا عزیز مصر درباره او گفت: او را گرامى بدارید.

همسر عزیز قصد نمود دامن او را آلوده سازد، امّا خداوند او را پاك نگهداشت.

بعضى خواستند با زندانى ساختن یوسف مقاومت او را در هم شكنند و تحقیرش كنند؛ امّا در مقابل خداوند اراده كرد که او را عزیز بدارد و حكومت مصر را به او بخشید.

امام صادق‏ علیه السلام فرمودند: یوسف انسان حرّ و آزاده‏اى بود كه حسادت برادران، اسارت در چاه، شهوت زنان، زندان، تهمت، ریاست و قدرت در او اثر نگذاشت. (تفسیر نورالثقلین)

یک نکته این آیه این است که بدانیم با آنكه همه چیز در گرو مشیّت الهى است، امّا خداوند حكیم است و بدون دلیل به كسى قدرت نمى‏دهد. و البته قدرت اگر در دست اهلش باشد رحمت است و گرنه زیانبخش خواهد بود.

خدا در آیه 56 سوره یوسف بر این نکته تاکید دارد که اگر شما به سراغ تقوا بروید ، ما نیز رحمت خود را به شما نازل مى‏كنیم و یوسف در واقع پاداش پاکدامنی و تقوای خود را گرفت و البته سنّت خداوند، رحمت و عزّت بخشى به افراد پاكدامن و باتقواست.

و از رحمت خویش به آنها عطا كردیم و براى آنان (در میان مردم) نام بلند و نیكو قرار دادیم

به عنوان حسن ختام این نوشتار می‌خواهیم برخی از نکات داستان حضرت یوسف علیه السلام را که می تواند برای ما الگو باشد بازگو کنیم:

توجه کامل به خدا: (رَبِّ قَدْ آتَیْتَنی) زمانی هم که به زندان میرفت، گفت: (رَبِّ السِّجْنُ) یوسف (33) در زندان و حکومت می‌گوید: (رَبِّ)

رها کردن همه خطوط و انحراف ها: (إِنِّی تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لا یُۆْمِنُونَ بِاللَّه) یوسف (37) سر سازش با انسانها بی دین نداشته باشیم.

صبر در مقابل حوادث: او را به چاه انداخته و صبر کرد

پاکدامنی و تقوا و ترجیح بر رفاه: (زندانی برای او بهتر از سلیم در مقابل خواهش گناه از طرف زن شاه بود، پس تنگناهای مادی ارزشش بر رفاه با گناه بیشتر است و این علامت مسلمانی است)

علم و افر: عَلَّمْتَنی‏ مِنْ تَأْویلِ الْأَحادیثِ

اخلاص: (مِنْ عِبادِنَا الْمُخْلَصینَ) یوسف (24)

مدارا با مخالفین فکری

استفاده از فرصتها و سوز و علاقه

تواضع و فروتنی

عفو و اغماض: (لا تَثْریبَ عَلَیْكُمُ الْیَوْمَ) یوسف (92) زمانی که برادرها از او عذرخواهی کردند فوری آنها را بخشید.

فتوت و جوانمردی: زمانی که پدرش یعقوب از گذشته او پرسید، نگفت: برادرها مرا به چاه انداختند، گفت: (نَزَغَ الشَّیْطانُ بَیْنی‏ وَ بَیْنَ إِخْوَتی) یوسف (100) شیطان بین من و برادران وسوسه‌ای کرد.

 

 آمنه اسفندیاری       

بخش قرآن تبیان      


منابع:

تفسیر نور

تفسیر نمونه

سایت قرائتی

تفسیر نورالثقلین

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین