سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
نحوه چینش لوله‎ها در راکت‎اند‎از ‎ایرانی «رعد» مشابه راکت‎های ضدزیردریایی موجود در بیشتر شناورهای رزمی ‎است. به نظر می‎رسد مزیت عمده آن امکان پوشش ناحیه‎ای دایروی حول نقطه هدف باشد که برای انهدام اهداف زمینی که دارای نقطه تمرکز هستند، مفید است.
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

آرش و رعد؛ ناشناخته‌ترین راکت‌اندازهای ایرانی


نحوه چینش لوله‎ها در راکت‎اند‎از ‎ایرانی «رعد» مشابه راکت‎های ضدزیردریایی موجود در بیشتر شناورهای رزمی ‎است. به نظر می‎رسد مزیت عمده آن امکان پوشش ناحیه‎ای دایروی حول نقطه هدف باشد که برای انهدام اهداف زمینی که دارای نقطه تمرکز هستند، مفید است.

آرش و رعد؛ ناشناخته‌ترین راکت‌اندازهای ایرانی

::راکت انداز آرش::

یک وسیله هوایی تعداد محدودی راکت را به دلیل محدودیت‎های وزن در هر پرواز می‎تواند حمل کند، برای شلیک آن باید هدف را در دید مستقیم(LOS)  قرار دهد و به تنهایی نمی‎تواند در مدت کوتاهی منطقه وسیعی را پوشش دهد. در حالی که یک راکت‎اند‎از زمینی به طور معمول محوطه‎های چند ده تا چند صد هزار متر مربعی را پوشش می‎دهد. شلیک حجم انبوهی راکت در یک مدت کوتاه به یک منطقه تخریب فیزیکی و روانی زیادی‎ ایجاد کرده و با تحت فشار گذاشتن دشمن مقدمات یک حمله زمینی مۆثر را‎ ایجاد می‎کند.

در کشورمان راکت‎های فجر-1 تا 5 با بردهای 8.5 تا 75 کیلومتر و فجر-5 دو مرحله‎ای با برد 190 کیلومتر ساخته شده‎اند‎ که یکی از پرکاربردترین نمونه‎های آنها با کالیبر 122 میلیمتر با نام‎های آرش-1 تا 4(و بعضاً فجر-2)شناخته می‎شوند.

آرش و رعد؛ ناشناخته‌ترین راکت‌اندازهای ایرانی

در سال‎های اخیر چند نمونه راکت‎اند‎از جدید سطح به سطح در کشور به نمایش گذاشته شده که یکی از آنها بر مبنای همین راکت 122 میلیمتری و دو نمونه بر مبنای راکت‎های 70 میلیمتری(2.75‎اینچی) است که از قضا ‎این دو نمونه نیز آرش نام دارند.‎ این راکت 70 میلیمتری در نقش هوا به سطح توسط بالگردهای کبرا و جنگنده‎های اف-4 فانتوم و اف-5 تایگر کشورمان نیز مورد استفاده قرار می‎گیرد و مۆثر بودن خود را در برابر تجهیزات زمینی به خوبی در جنگ 8 ساله تحمیلی نشان داده است.

با کمک ‎این دو نوع راکت‎اند‎از جدید ضمن ‎ایجاد قابلیت‎های تهاجمی ‎سطح به سطح بیشتر، امکان درگیری سریع واحدهای زمینی برای دفاع از خود در برابر هجوم بالگردهای دشمن فراهم می‎شود

سابقه کاربرد‎این راکت که در ابتدا در دهه 1940 برای عملیات هوا به هوا طراحی شده و بعدها در نقش هوا به سطح به شهرت رسید در عملیات سطح به سطح به چند دهه پیش باز می‎گردد.‎این راکت که با بالک‎های مدور باز شونده از دور بدنه پایدار می‎شود به برد 7هزار تا 12هزار متر رسیده و دارای سرجنگی‎های مختلف 4.5 تا 7.7 کیلوگرمی‎با جرم نهایی 14.6 کیلوگرم برای کل راکت است. امروزه با افزودن یک سامانه هدفگیری و هدایت و بالک باز شونده در نزدیکی دماغه‎این راکت‎ها با هزینه‎اند‎کی در هر دو مأموریت هوا به سطح و سطح به سطح به موشک تبدیل می‎شوند.

آرش و رعد؛ ناشناخته‌ترین راکت‌اندازهای ایرانی

به دلیل قطر کم ‎این راکت‎ها و نیز طول آنها که بین 1.7 تا 2 متر در نمونه‎های مختلف است، پرتابگرهای آن نیز نسبتاً کوچک بوده و کاربری آن را توسعه می‎دهند. در تصویر زیر نمونه‎ای از پرتابگرهای خارجی که‎این راکت را شلیک می‎کنند نشان داده شده که می‎تواند محوطه‎ای به وسعت 200هزار متر مربع را در زمان کمتر از 12 ثانیه با 36 راکت خود پوشش دهد.

در ‎ایران نیز چند سالی است یک پرتابگر مستقر روی نفربر سبک صیاد برای کاربرد‎این راکت در نقش سطح به سطح توسعه یافته است.‎ این سامانه در واقع ترکیب دو پرتابگر با شکل مکعب مستطیل است که هر یک حاوی 23 فروند راکت و در مجموع 46 راکت است.

آرش و رعد؛ ناشناخته‌ترین راکت‌اندازهای ایرانی

::راکت‎انداز آرش مستقر بر نفربر صیاد::

 

در سال گذشته نیز نمونه‎ای از آن که روی کامیون نصب شده و تفاوت‎هایی با نمونه قبلی داشت، به معرض نمایش درآمد. این سامانه نیز دارای دو پرتابگر 23 فروندی بوده اما دارای یک دوربین هم محور با راستای طولی است که قاعدتاً برای هدفگیری اهداف هوایی استفاده می‎شود.

راکت‎اند‎از رعد که برای اولین بار در بازدید فرماندهی کل قوا از نمایشگاه دستاوردهای دفاعی در سال 1390 مشاهده شد و سال گذشته برای اولین بار در رژه نیروهای مسلح در معرض دید عموم قرار گرفت نیز دیگر دستاورد جدید متخصصان دفاعی کشورمان است. این سامانه متشکل از 8 پرتابگر تک لوله‎ای 122 میلیمتری است که به صورت دایروی چیده شده‎اند. در واقع می‎توان اصلی‎ترین تفاوت آن را با پرتابگرهای قبلی در همین آرایش جدید لوله‎های پرتاب که آن را اولین راکت‎اند‎از بومی ‎با چینش مدور لوله‎ها کرده و البته عدم استقرار‎ این سلاح روی یک خودرو و استفاده به صورت کششی دانست.

آرش و رعد؛ ناشناخته‌ترین راکت‌اندازهای ایرانی

::نمونه جدید راکت‎انداز آرش مستقر روی کامیون::

 

راکت‎های 122 میلیمتری ساخت ‎ایران دارای جرم‎هایی از 45 تا 67 کیلوگرم، بردهای 18 تا 21.5 کیلومتر و سرعت‎هایی از 710 تا 1050 متر بر ثانیه هستند. بررسی اطلاعات نمونه‎های مشابه ساخت خارج نشان می‎دهد که‎ این راکت قابلیت اوجگیری تا ارتفاع 7500 متر را نیز دارد که در‎این زمان سرعت پرتابه در حدود 200 متر بر ثانیه است.

نمونه مذکور پیشران خود را در زمان کمتر از 1.7 ثانیه به اتمام می‎رساند که تا تنها 400 متر(با زاویه شلیک 50 درجه) اوج گرفته است بنا بر‎این در بخش عمده مسیر خود اثری از دود ناشی از پیشران نخواهد داشت. این راکت‎ها نیز با بالک‎های مدور باز شونده از دور بدنه و البته چرخش راکت حول محور طولی خود پایدار می‎شوند.

 شلیک حجم انبوهی راکت در یک مدت کوتاه به یک منطقه تخریب فیزیکی و روانی زیادی‎ ایجاد کرده و با تحت فشار گذاشتن دشمن مقدمات یک حمله زمینی مۆثر را‎ ایجاد می‎کند

نحوه چینش لوله‎ها در راکت‎اند‎از ‎ایرانی «رعد» مشابه راکت‎های ضدزیردریایی موجود در بیشتر شناورهای رزمی ‎است. به نظر می‎رسد مزیت عمده آن امکان پوشش ناحیه‎ای دایروی حول نقطه هدف باشد که برای انهدام اهداف زمینی که دارای نقطه تمرکز هستند مفید باشد. همچنین برای درگیری با اهداف هوایی کم سرعت نیز شلیک راکت‎ها به نحوی که پیرامون هدف را کاملاً پوشش دهد احتمال فرار را برای آن کاهش می‎دهد.

یادآوری این نکته خالی از لطف نیست که چندین سال پیش هم یک سامانه ضد بالگرد با نام رعد که از ترکیب دو پرتابگر 4 لوله‎ای تشکیل شده بود معرفی و در یکی از رزمایش‎ها نمایش داده شد که سلاح شلیک شده از‎ این سامانه و لوله‎های پرتاب آن نیز مشابه راکت‎های 122 میلیمتری بود.

پس از آن دیگر اطلاعاتی از سامانه فوق منتشر نشد اما با رونمایی از سامانه رعد و اعلام قابلیت آن در درگیری با بالگردها به نظر می‎رسد‎این سامانه نسل جدیدی از نمونه مذکور باشد که بر مبنای پژوهش‎های بیشتر و طراحی نوین شکل گرفته است.

آرش و رعد؛ ناشناخته‌ترین راکت‌اندازهای ایرانی

 ::راکت‎انداز کششی رعد::

 

وجود‎این دو سلاح در ساختار نیروهای زمینی و گسترش آن در خطوط مقدم رزمی‎ایجاد پوشش دفاع هوایی برای ‎این نیروها را بیشتر کرده و باید توجه داشت ‎این راکت‎ها دارای قیمت تمام شده بسیار پائینی هستند که حتی شلیک 10 فروند از آنها نیز با قیمت یک موشک دوش پرتاب سطح به هوا برابری نمی‎کند. از ‎این رو با توجه به برد و سرعت مناسب‎این راکت‎ها که با کمک سامانه کنترل آتش و هدفگیری دقیق بر مبنای پیش‎بینی دینامیک هدف و حجم آتش بالا سلاحی مناسب و مۆثر برای درگیری با اهدافی مانند بالگرد که سرعت بیشینه آنها در حدود کمتر از 120 متر بر ثانیه است ‎ایجاد می‎شود.

بنابر ‎این با کمک ‎این دو نوع راکت‎اند‎از جدید ضمن ‎ایجاد قابلیت‎های تهاجمی ‎سطح به سطح بیشتر، امکان درگیری سریع واحدهای زمینی برای دفاع از خود در برابر هجوم بالگردهای دشمن فراهم می‎شود و در عین حال، اثر تخریبی فراوانی نیز بر ادوات و روحیه متجاوزان احتمالی دارد.

 

بخش دانش و زندگی تبیان


منبع: مشرق

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین