سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
…سرانجام روز حادثه فرا رسید و مردم مسلمان تهران با هدایت علمای شیعه و فتوای میرزا مسیح مجتهد در روز ششم شعبان 1244 ق . در مسجد جامع شهر اجتماع كردند و از این كانون توحید و تقوا به سوی لانه فساد گریبایدوف روانه شدند تا حكم اسلام و فتوای میرزا مسیح را مبنی
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

میرزامسیح مجتهد(٢)

میرزا مسیح مجتهد(2)
سرانجام روز حادثه فرا رسید و مردم مسلمان تهران با هدایت علمای شیعه و فتوای میرزا مسیح مجتهد در روز ششم شعبان 1244 ق . در مسجد جامع شهر اجتماع كردند و از این كانون توحید و تقوا به سوی لانه فساد گریبایدوف روانه شدند تا حكم اسلام و فتوای میرزا مسیح را مبنی بر آزاد نمودن زنان مومن از دست سفیر شقی و بدرفتار، به اجرا درآوردند.

قیام مردم تهران به رهبری میرزا مسیح (1)

در روزگاری كه میرزا مسیح مشغول آگاهی بخشیدن به مردم در امور شرعی و اجتماعی بود به موجب بی كفایتی و سستی دربار و اختلاف شاهزادگان و عیاشی فتحعلی شاه قاجار و نیز به سبب ویژگیهای جغرافیایی و اقتصاد، ایران به پهنه ریاست بازی جهانی كشیده شد و آلت دست توسعه طلبی ، غارت ، تجاوز و تهاجم بیگانگان گردید. میرزا مسیح كه نیرنگها و دسیسه های قوای سلطه طلب واقف بود، با بیانات افشاگرانه خویش مردم را نسبت به سیاستهای حیله گرانه متجاوزان آگاه می ساخت و از اینكه سیاستمداران قاجار در غفلت و بی خبری و عیاشی به سر می بردند بسیار نگران بود. روسها از ضعف و نابسامانی و اختلاف شاهزادگان ایران سوءاستفاده كرده ، در تجاوزات پی در پی خود بخشهایی از ایران را به قلمرو خود افزودند و معاهده های ننگینی را به كشور ایران تحمیل كردند. از جمله آنها معاهده ننگین تركمانچای است كه در پنجم شعبان 1243 بین ایران و روس بسته شد و چون زنجیر گرانی برای مدت تقریبا یك قرن سیاست و اقتصاد ایران را خدشه دار كرد و آثار نكبت بار فرهنگی و نظامی فراوانی به بار آورد. در تحمیل غرامت سنگین ناشی از جنگ با ایران ، الكساندر گریبایدوف نقش موثری داشت . او با رفتار سراسر نخوت و پرتكبری كه داشت ماموریت یافت كه به عنوان وزیر مختار به ایران آمده ، ماده سیزدهم عهدنامه تركمنچای را كه با اصرار خود در آن گنجانیده بود، عملی سازد. یادآور می شود كه بر طبق این برنامه باید همه كسانی كه از دو سو در جنگ اسیر شده اند - خواه از نبرد اخیر و جنگهای سابق - به فاصله چهار ماه باز پس گردانده شوند. گریبایدوف كه در تاریخ یكشنبه 5 رجب 1244 ق . برای استرداد اسراء و دریافت غرامت به ایران آمد می خواست به ضرب و زور و از سر غرور و جاه طلبی هر چه سریع تر كار خود را انجام دهد به همین بهانه به تحقیر و توهین مردم پرداخت و نسبت به شیعیان و علمای دینی رفتار بدی از خود بروز داد. او بدون اینكه لحظه ای در فرجام كار خویش اندیشه كند با گستاخی تمام به بهانه جستجوی گرجیان و روسهای پناهنده ، به حریم خانه های مسلمین تجاوز كرد و در پی تعقیب زنان گرجی برآمد، غافل از آنكه بسیاری از این زنان در زمان آغا محمد خان قاجار به ایران آورده شده و در پی حقانیت اسلام و تشیع و موقعیت مذهبی جامعه ایران مسلمان شده و ازدواج كرده و صاحب چندین فرزند شده بودند حاج میرزا حسن حسینی فسایی می نویسد:... (گریبایدوف ) اسرای گرجستان و ارمنستان را كه از زمان قدیم در حرمسرای دولت ارباب شوكت صاحب اولاد بودند از فرط غرور مطالبه می نمود.

 

جهانگیر میرزا هم در تاریخ خود آورده است كه گریبایدوف زنان اهل اسلام را به زور و با حالتی توام با ضرب و جرح به خانه خود برده ، شبها نگهداری می كرد، كه این اعمال او در نظر اهل اسلام ناپسند آمد.

 

از این بدتر آنكه زنان را در داخل سفارت وادار كردند تا از مذهب خود دست برداشته ، اسلام را ترك كنند ولی آنان كه از روی انگیزه های دینی و علاقه درونی ، مذهب تشیع را برای خود برگزیده بودند با این تقاضا بشدت مخالفت ورزیدند و به وسیله ذكر دعا و خواندن قرآن آن هم با صدای بلند و به صورت جمعی تنفر خویش را از سفیر و همراهان اعلام داشته ، كوشیدند فریاد استغاثه خود را به گوش علمای شهر برسانند.

 

حوادث اسفناكی كه از سوی گریبایدوف و همكاران وی روی داد و ضمن آن اهالی مومن تهرانی تحت فشارهای سخت قرار گرفتند از نظر علمای ایران خصوصا مجتهد ژرف اندیش و فقیه وارسته ، میرزا مسیح تهرانی دور نبود و سكوت كارگزاران دربار قاجار نسبت به این وقایع اسف انگیز او را بشدت عصبانی نمود و به موجب بیانات افشاگرانه او و دیگر علمای مقیم تهران ، شهر یكپارچه جوش و خروش گردید و حمیت مذهبی و تعصب دینی زمینه های اقتدار شایان تحسینی را به وجود آورد. مردم و روحانیان با همبستگی بی نظیر، برای سوزانیدن ریشه این تجاوز آماده شدند و علما وظیفه خود دیدند كه از شرف دینی در مقابل آن شقاوت پیشگان دفاع كنند. طبیعی بود كه مردم به سراغ مجتهدی می روند كه پیشتر با سخنان خردمندانه خود مخالفت خویش را با تجاوز و سلطه اعلام كرده بود و او كسی غیر از میرزا مسیح نبود. وی كه نمونه كاملی از مراجع عامل ، عالیقدر و زاهد بود موفق شد شكوه مذهب تشیع را به استكبار نشان دهد و غبار شرم و درماندگی از رخسار مردم شكست خورده ایران بزداید.

 

حامد الگار می نویسد: مقابله ای كه بین مردم به رهبری میرزا مسیح و سفارت روس به وقوع پیوست حالتی از جنگ و ستیز با دربار قاجار را به همراه داشت زیرا حكومت بیش از پیش در معرض اتهام ، خیانت و همكاری با قدرتهای بیگانه بود.

 

سرانجام روز حادثه فرا رسید و مردم مسلمان تهران با هدایت علمای شیعه و فتوای میرزا مسیح مجتهد در روز ششم شعبان 1244 ق . در مسجد جامع شهر اجتماع كردند و از این كانون توحید و تقوا به سوی لانه فساد گریبایدوف روانه شدند تا حكم اسلام و فتوای میرزا مسیح را مبنی بر آزاد نمودن زنان مومن از دست سفیر شقی و بدرفتار، به اجرا درآوردند. هدف میرزا مسیح در این ماجرای شكوهمند تنها موضوع چند زن گرجی و مشابه آن نبود بلكه مساله اصلی بقای اسلام بود و نفی هر گونه سلطه و تجاوز. هنگامی كه گروهی از شیعیان در منزل خویش آسایش ندارند و كارگزاران قاجار هم ذلیلانه به چنین آشفتگی تن داده اند برای روحانی برجسته ای چون میرزا مسیح تكلیفی بالاتر از این قیام وجود ندارد.


منبع: پایگاه اطلاع رسانی حوزه

تهیه و تنظیم: سید صدرالدین مرتجی-گروه حوزه علمیه تبیان

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین