بخشی از محور گیاه که معمولاً ماهیت هوایی دارد و به طرف بالا در خلاف جهت ریشه، رشد می کند و همچون حامل برگ ها، ساختارهای زایشی است ساقه نامیده می شود....
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

ساقه

دستگاه رویشی (ساقه)

بخشی از محور گیاه که معمولاً ماهیت هوایی دارد و به طرف بالا در خلاف جهت ریشه، رشد می کند و هم چون حامل برگ ها، ساختارهای زایشی است ساقه نامیده می شود.

 

دستگاه رویشی (ساقه)

ویژگی موجود در ساقه ها، وجود گره ها، میان گره ها، و اندام جانبی یعنی برگ ها و جوانه های جانبی با منشإ برون زا هسند که در محل گره ها قرار گرفته اند.

 

محل اتصال برگ به ساقه را گره و فاصله بین دو گره متوالی را میان گره می نامند. در انتهای ساقه، جوانه انتهایی وجود دراد که موجب نمو طولی ساقه می گردد.

 

جوانه های جانبی در محل گره ها مسئول ایجاد شاخه های جانبی هستند. منشاء ساقه از نمو جوانه اولیه ( ژمول ) است که پس از پیدایش ریشه اولیه شروع به رشد می کند.

 

انواع ساقه ها

ساقه ها در هر محیطی که رشد کنند دارای گره و میان گره هستند. ساقه ها از نظر زیستگاه به ساقه های آبی، هوایی و زیرزمینی تقسیم می شوند.

 

ساقه های هوایی، به چند شکل متفاوت در بین گونه های مختلف گیاهی دیده می شوند.

 

الف) ساقه های هوایی ایستاده:

ساقه های سخت، قوی و مستقیم هستند. در این ساقه ها استوانه ای شکل ( مانند خرما ) و یا مخروطی شکل ( مانند چنار ) هستند. در گیاهانی مانند بامبو و گندم ساقه های هوایی، ماشوره ای ( تو خالی ) هستند.

دستگاه رویشی (ساقه)
ب) ساقه های هوایی بالا رونده:

بافت استحکامی در این ساقه ها کمتر از ساقه های ایستاده می باشد. ساقه های بالارونده در گیاهانی مانند عشقه و مو از طریق ساختارهای ویژه، ریشه های کوچک و یا پیچک ها به تکیه گاه متصل شده و بالا می روند.

دستگاه رویشی (ساقه)
ج): پیچک ها ( ساقه های هوایی پیچنده ):

این ساقه ها دراز و باریک هستند و بافت استحکامی اندکی دارند، لذا با پیچیدن به دور تکیه گاه بالا می روند، مانند پیچک ها.

دستگاه رویشی (ساقه)
د) ساقه های هوایی خزنده ( رونده):

در این ساقه ها نسبت به ساقه های پیچنده بافت استحکامی کمتری وجود دارد لذا این ساقه ها، مانند ساقه های توت فرنگی روی سطح زمین به صورت افقی رشد می کنند.

دستگاه رویشی (ساقه)

انواع جوانه ها

براساس محل قرار گرفتن جوانه ها به سه دسته تقسیم می شوند:

1- جوانه های انتهایی:

که همیشه در نوک ساقه های اصلی، شاخه ها، ریشه های اصلی و فرعی قرار دارد.

2- جوانه های جانبی:

در پای برگ ها به صورت جوانه رویشی مسئول تشکیل شاخه و به صورت حوانه زایشی مسئول تشکیل گل است.

3- جوانه نابجا:

جوانه هایی هستند که بر روی ساقه بین دو گره، بر روی برگ و حتی بر روی ریشه تشکیل می شوند.

جوانه ها به صورت منفرد، دو تایی و یا خوشه ای در هر گره قرار دارند.


مرکز یادگیری سایت تبیان

تنظیم: یگانه داودی