سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
و سرانجام به مرحله پنجم و سالخوردگی مى‏رسد که در این مرحله به فكر افزایش مال و نفرات و جمع ثروت مى‏افتد.
عکس نویسنده
عکس نویسنده
نویسنده : فاطمه خالکی
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

پنج خصلت زندگی دنیا !

تجمل


مثل زندگى دنیا در خوشی و فریبندگیش و سپس در از دست رفتنش، مانند بارانى است كه به موقع مى‏بارد، و باعث روییدن گیاهان و زراعت‏ها مى‏شود و زراعت‏كاران از روییدن آنها خوشحال مى‏شوند، و آن زراعت و گیاه هم چنان رشد مى‏كند تا به حد نهایى برسد. رفته رفته رو به زردى بگذارد، و سپس گیاهى خشكیده و شكسته شود، و بادها از هر سو به سوى دیگرش ببرند
.


زندگی دنیا ویژگی هایی دارد که انسان ها را درگیر خود می کند و آنان را مشغول خود می سازد.

یکی از آیات سوره حدید به بیانی بسیار جالب ، این خصلت ها را بیان می کند: " اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَیَاةُ الدُّنْیَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَزِینَةٌ وَتَفَاخُرٌ بَیْنَكُمْ وَتَكَاثُرٌ فِی الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ كَمَثَلِ غَیْثٍ أَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَبَاتُهُ ثُمَّ یَهِیجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ یَكُونُ حُطَامًا وَفِی الْآخِرَةِ عَذَابٌ شَدِیدٌ وَمَغْفِرَةٌ مِّنَ اللَّهِ وَرِضْوَانٌ وَمَا الْحَیَاةُ الدُّنْیَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ "( بدانید كه زندگى دنیا، در حقیقت، بازى و سرگرمى و آرایش و فخرفروشىِ شما به یكدیگر و فزون‏جویى در اموال و فرزندان است. [مَثَل آنها] چون مثل بارانى است كه كشاورزان را رُستنى آن [باران‏] به شگفتى اندازد، سپس [آن كشت‏] خشك شود و آن را زرد بینى، آن گاه خاشاك شود. و در آخرت [دنیا پرستان را] عذابى سخت است و [مۆمنان را] از جانب خدا آمرزش و خشنودى است، و زندگانى دنیا جز كالاى فریبنده نیست.)(20 حدید)

كلمه" لعب" به معناى بازى قانونمند است (كه دو طرف بازى به نظام آن آشنایى دارند) كه کودکان برای اهداف خیالى آن را انجام مى‏دهند. و كلمه" لهو" به معناى هر عمل سرگرم كننده‏اى است كه انسان را از كارى مهم و حیاتى و وظیفه‏اى واجب باز بدارد.

كلمه" زینت" این مفهوم را می دهد که فرد به شکل مخصوصی خود را بیاراید، و شاید منظور از آن وسیله آرایش باشد.

" آرایش" آن است كه چیز مرغوبى را ضمیمه چیز دیگرى كنى تا مردم به خاطر زیبایی حاصل از این ضمیمه مجذوب آن شوند، (مثلا آرایش زنان، كه زن با طلا و جواهرات و یا رنگ هاى سرخ و سفیدى خود را جلوه دهد، و از ضمیمه كردن آنها به خود ایجاد زیبایی می کند، به طورى كه بیننده مجذوب جمال او شود.)

" تفاخر" به معناى مباهات كردن به حسب و نسب است.

" تكاثر در اموال و اولاد" به این معنا است كه شخصى به دیگرى فخر بفروشد كه من مال و فرزند بیشترى دارم.

دنیا برای کسی که از در راستی با آن درآید سرای راستی است و برای کسی که آن را نیک بفهمد سرای عافیت و سعادت است و برای کسی که از آن توشه بردارد سرای توانگری و بی نیازی است

از شیخ بهایى (رحمة اللَّه) نقل شده كه گفته است: این پنج خصلتى كه در آیه شریفه سوره حدید ذكر شده، از نظر سنین عمر آدمى و مراحل حیاتش مترتب بر یكدیگرند، چون تا كودك است حریص در لعب و بازى است، و همین كه به حد بلوغ مى‏رسد و استخوان‏بندیش محكم مى‏شود علاقه‏مند به لهو و سرگرمى‏ها مى‏شود، و پس از آنكه بلوغش به حد نهایت رسید، به آرایش خود و زندگیش مى‏پردازد و همواره به فكر این است كه لباس فاخرى تهیه كند، مركب جالب توجهى سوار شود، منزل زیبایى بسازد، و همواره به زیبایى و آرایش خود بپردازد، و بعد از این سنین به حد كهولت مى‏رسد. آن وقت است كه (دیگر به اینگونه امور توجهى نمى‏كند، و برایش قانع كننده نیست، بلكه) بیشتر به فكر تفاخر به حسب و نسب مى‏افتد، و چون سالخورده شد همه كوشش و تلاشش در بیشتر كردن مال و اولاد صرف مى‏شود.

بنابراین" غفلت" ،" سرگرمى" ،" تجمل"، " تفاخر" و " تكاثر" دوران هاى پنجگانه عمر آدمى را تشكیل مى‏دهند.

نخست" دوران كودكى" است كه زندگى در هاله‏اى از غفلت و بی خبرى و لعب و بازى فرو مى‏رود.

سپس مرحله" نوجوانى" فرا مى‏رسد، و سرگرمى جاى بازى را مى‏گیرد، و در این مرحله انسان به دنبال مسائلى است كه او را به خود سرگرم سازد و از مسائل جدى دور دارد.

مرحله سوم مرحله" جوانى" و شور و عشق و تجمل پرستى است.                       

از این مرحله كه بگذرد مرحله چهارم فرا مى‏رسد و احساسات" كسب مقام و فخر" در انسان زنده مى‏شود.

و سرانجام به مرحله پنجم و سالخوردگی مى‏رسد که در این مرحله به فكر افزایش مال و نفرات و جمع ثروت مى‏افتد.

مراحل نخستین تقریباً بر حسب سنین عمر مشخص است ولى مراحل بعد در افراد كاملاً متفاوت مى‏باشد، و بعضى از آنها، مانند مرحله تكاثر اموال، تا پایان عمر ادامه دارد، هر چند بعضى معتقدند كه هر دوره‏اى از این دوره‏هاى پنجگانه هشت سال از عمر انسان را مى‏گیرد، و مجموعاً به چهل سال بالغ مى‏گردد، و هنگامى كه به این سن رسید شخصیت انسان تثبیت مى‏گردد.

" تفاخر" به معناى مباهات كردن به حسب و نسب است. و" تكاثر در اموال و اولاد" به این معنا است كه شخصى به دیگرى فخر بفروشد كه من مال و فرزند بیشترى دارم

در ادامه آیه می فرماید : مثل زندگى دنیا در خوشی و فریبندگیش و سپس در از دست رفتنش، مانند بارانى است كه به موقع مى‏بارد، و باعث روییدن گیاهان و زراعت‏ها مى‏شود و زراعت‏كاران از روییدن آنها خوشحال مى‏شوند، و آن زراعت و گیاه هم چنان رشد مى‏كند تا به حد نهایى نموش برسد، و رفته رفته رو به زردى بگذارد، و سپس گیاهى خشكیده و شكسته شود، و بادها از هر سو به سوى دیگرش ببرند.

در واقع دوران حیات انسان ها که ممکن است چندین سال طول بکشد، مانند دوران کوتاه زندگی یک گیاه از زمان رویش تا خشک شدن آن است. اما  آنچه حاصل واقعی عمر ماست در آن دنیا بدست می آید که یا عذاب شدید است و یا مغفرت و خشنودى پروردگار. که آنها باقی و جاودانه می مانند و زندگى دنیا چیزى جز متاع غرور نیست .

" متاع" به معنى هر گونه وسیله بهره‏گیرى است، بنابر این جمله" دنیا متاع غرور است" مفهومش این است كه وسیله و ابزارى است براى فریبكارى، فریب خویشتن، و دیگران.

نکته قابل توجه اینکه این بیان در مورد كسانى است كه دنیا را هدف نهایى قرار مى‏دهند و به آن دل مى‏بندند، و بر آن تكیه مى‏كنند و آخرین آرزویشان وصول به آن است.

امام علی(علیه السلام) می فرمایند: "ای کسی که دنیا را نکوهش می کنی، اما فریفته پوچی ها و اباطیل آن هستی! فریفته ی دنیایی و نکوهشش می کنی؟ آیا تو او را مجرم و گناهکار میدانی یا او تو را چنان می داند؟ دنیا کی شیفته ات کرد و یا کی فریبت داد؟...

دنیا برای کسی که از در راستی با آن درآید سرای راستی است و برای کسی که آن را نیک بفهمد سرای عافیت و سعادت است و برای کسی که از آن توشه بردارد سرای توانگری و بی نیازی است.

فاطمه خالکی  

بخش قرآن تبیان

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین