البته این علوم نیز از علوم مثبتى است که مى‏تواند در بسیارى از شئون زندگى مورد بهره‏بردارى صحیح قرار گیرد، ولى ساحران از آن سوء استفاده مى‏کردند و براى اغفال و فریب مردم آنها را به کارى مى‏گرفتند . اگر امروز هم کسى از آنها چنین استفاده‏اى را در برابر مردم
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

حکم تله پاتی و هیپنوتیزم

هیبنوتیزم


استفاده از هیپنوتیزم براى مقاصد طبّى و مانند آن مشروع است، مشروط بر اینکه تجربه و آگاهى کافى داشته باشد، و آثار منفى و خلاف شرعى بر آن مترتب نگردد. ولى براى کشف امور پنهانى، یا اطّلاع از گذشته و آینده و حال جایز نیست. (مکارم شیرازى، ناصر، احکام پزشکى، ص 45، س 115)


در این مقاله دو پرسش و پاسخ در مورد هیپنوتیزم و تله پاتی را تقدیم شما عزیزان می کنیم:

سوال: نظر اسلام در مورد هیپنوتیزم چیست؟

هیپنوتیزم یک حالت روحی خاص، شبیه خواب آلودگی و القایی و ارادی است و در آن هشیاری و آگاهی سوژه (هیپنوتیزم شونده) فوق العاده افزایش می یابد. این آگاهی معمولاً بر روی مطالبی تمرکز می کند که توسط هیپنوتیزور به او ارائه می شود.

هیپنوتیزم از علومی است که مى ‏تواند در مواردی از زندگى مورد بهره ‏بردارى صحیح قرار گیرد، ولى ساحران از آن سوء استفاده مى ‏کردند و براى فریب دادن مردم، آنها را به کار مى ‏گرفتند، که در حکم سحر بوده و جایز نیست. و این جایز نبودن هم فلسفه ‏هاى متعددى را داراست، از جمله:

1ـ خارج ساختن مسیر زندگى از مجراى عادى و طبیعى؛

2ـ زمینه بسیارى از فریبکارى‏ ها و شیادى‏ ها چنان که هم اکنون از طریق هیپنوتیزم و اسپریتسم و در گذشته از طریق سحر و جادو و فالگیرى مرسوم بوده است.

3ـ احیاناً موجب کشف و افشاى اسرار دیگران شدن؛ زیرا یکى از کارهاى خواب واره‏گر خواندن ذهن شخص مورد نظر است.

4ـ تصرف غیر اختیارى در نفوس دیگران.

در هر حال، نظرات فقها در این موضوع مختلف است: برخی از فقها، هیپنوتیزم را به طور مطلق حرام می دانند و بعضی نیز با شروطی آن را جایز شمرده اند.

البته این علوم نیز از علوم مثبتى است که مى‏تواند در بسیارى از شئون زندگى مورد بهره‏بردارى صحیح قرار گیرد، ولى ساحران از آن سوء استفاده مى‏کردند و براى اغفال و فریب مردم آنها را به کارى مى‏گرفتند . اگر امروز هم کسى از آنها چنین استفاده‏اى را در برابر مردم بیخبر کند سحر محسوب خواهد شد

دیدگاه های مختلف فقها در این موضوع:

1ـ برخی هیپنوتیزم را به طور مطلق حرام می دانند؛ مانند این که امام خمینی(ره) در پاسخ به پرسشی می گوید: هیپنوتیزم جایز نیست. (پرسش این گونه است: «آیا هیپنوتیزم از نظر اسلام حرام است؟ اگر هیپنوتیزم در جهت انجام عمل خیر و نیکو انجام شود چه حکمى دارد؟»؛ خمینی، روح الله، استفتائات ، ج‏2، ص 22)

2ـ برخی دیگر نیز با شرایطی هیپنوتیزم را جایز شمرده اند، که در زیر چند نمونه بیان می شود:

آیة الله خامنه ای(دام ظله):

بطور کلى یادگیرى هیپنوتیزم و استفاده از آن به غرض عقلائى حلال و قابل ملاحظه، اشکال ندارد به شرط اینکه با رضایت و موافقت کسى باشد که مى‏خواهد به خواب مصنوعى برود و ضرر معتنابهى (قابل توجهی) هم براى او نداشته باشد.

آیة الله مکارم شیرازی (دام ظله):

استفاده از هیپنوتیزم براى مقاصد طبّى و مانند آن مشروع است، مشروط بر اینکه تجربه و آگاهى کافى داشته باشد، و آثار منفى و خلاف شرعى بر آن مترتب نگردد. ولى براى کشف امور پنهانى، یا اطّلاع از گذشته و آینده و حال جایز نیست. (مکارم شیرازى، ناصر، احکام پزشکى، ص 45، س 115)

آیة الله تبریزی (ره):

در هیپنوتیزم، چنانچه خوف ضرر بر کسى که این عمل با او انجام مى‌گیرد یا شخصى دیگر داده شود جایز نیست. (تبریزى، جواد، استفتائات جدید، ج‌2، ص 460)

آیة الله گلپایگانی(ره): 

هیپنوتیزم حرام است و براى معالجه بیمار، در صورتى که طریق معالجه منحصر به آن باشد و موجب کشف اسرار دیگران نشود اشکال ندارد. (گلپایگانى، سید محمد رضا، مجمع المسائل، ج‌5، ص 299،س 609)

سوال: دیدگاه اسلام نسبت به تله پاتی چیست؟

تله پاتی از دو کلمه یونانی "تله" بمعنای دور و "پاتوس" به معنای احساس گرفته شده است. تله پاتی به این معنا است که کسی احساس دیگری را بدون کمک گرفتن از حواس خویش بصورت مرموزی بخواند یا احساس کند. طرفداران تله پاتی می گویند: "برای انسان عادی هنگام مرگ دوست یا خویشاوندانش، حالت توهم پیش می آید در حالی که آنها صدها فرسنگ با یکدیگر فاصله دارند" نتیجه این که "روان شخص بیمار یا کسی که در حال مرگ است شاید بطور ناهشیار، پیامی می فرستد که از فضای واسطه می گذرد و روان شخص دیگر را تحت تاثیر قرار می دهد".

در مورد امکان تله پاتی باید گفت: شاخه‌ای از آنچه در گذشته سحر خوانده می‌شده است در واقع معلول عوامل تلقینی بوده که امروز، قدرت آن بر بشر آشکار گردیده است. اینها زیرکی های روان شناختی است که بشر با کشف رموز آن، خاصیت رمز گونگی را از آنها گرفته و به یک علم آموختنی و کاملاً طبیعی تبدیل کرده است.

مسائلی مانند خواب های مصنوعی، هیپنوتیزم، تله پاتی، مانیه تیزم و ... در این دسته قرار می‌گیرند. باید گفت تله‏پاتی بر خلاقیت روح دلالت دارد و گویا امواجی را از راه دور به سوی شخص دیگری از آشنایان متصاعد می‏کند. البته این امر مشروط به آن است که بین دو روح به وسیله احساسات، ارتباط برقرار شود. نمونه‏های فراوانی از آن در کتب ذکر شده است.

درباره ماهیت سحر در بین اندیشمندان و فقهاء، اختلاف است و این مسلم است که اگر چیزی در حال حاضر از مصادیق سحر محسوب گردد قطعا حرام است، اما درباره این علوم، گروه کثیری از فقها بر آنند که این ها فعلا از مصادیق سحر نیستند و بر این اساس، این علوم در صورتی که دارای آثار سوء، موجب اذیت و آزار و ورود در حریم خصوصی دیگران نباشد استفاده از آن اشکال ندارد و گرنه اشکال دارد و حرام است

اما درباره دیدگاه اسلام راجع به علومی مثل هیپنوتیزم، مانیه تیزم، تله پاتی و احضار ارواح، باید گفت: درباره ماهیت سحر در بین اندیشمندان و فقهاء، اختلاف است و این مسلم است که اگر چیزی در حال حاضر از مصادیق سحر محسوب گردد قطعا حرام است، اما درباره این علوم، گروه کثیری از فقها بر آنند که این ها فعلا از مصادیق سحر نیستند و بر این اساس، این علوم در صورتی که دارای آثار سوء، موجب اذیت و آزار و ورود در حریم خصوصی دیگران نباشد استفاده از آن اشکال ندارد و گرنه اشکال دارد و حرام است.

البته استفاده از خواص فیزیکى و شیمیایى اجسام هرگز ممنوع نیست، بلکه باید هر چه بیشتر از آنها آگاه شد و در زندگى از آن استفاده کرد، ولى اگر از خواص مرموز آنها براى اغفال و فریب مردم ناآگاه استفاده شود، و به راه هاى غلطى سوق داده شوند یکى از مصادیق سحر محسوب خواهد شد.

البته این علوم نیز از علوم مثبتى است که مى‏تواند در بسیارى از شئون زندگى مورد بهره‏بردارى صحیح قرار گیرد، ولى ساحران از آن سوء استفاده مى‏کردند و براى اغفال و فریب مردم آنها را به کارى مى‏گرفتند. اگر امروز هم کسى از آنها چنین استفاده‏اى را در برابر مردم بیخبر کند سحر محسوب خواهد شد.

کوتاه سخن اینکه سحر معنى وسیعى دارد که همه آنچه در اینجا گفتیم را نیز در بر مى‏گیرد.

فرآوری: آمنه اسفندیاری  

بخش احکام اسلامی تبیان


منابع:

سایت اسلام کوئیست

احکام پزشکى  ـ آیة الله مکارم شیرازی (دام ظله)

آیة الله تبریزى(ره)، استفتائات جدید، ج‌2

مشاوره
مشاوره
اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .