سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
اعیاد بهترین زمان و فرصت‌هایی مغتنم برای ایجاد صلح و صفا و آشتی میان انسان‌هاست. چرا که طبیعت عید، تغییر و تحول و زدودن کدورت‌ها و افزایش نشاط و شادابی و صلح و صفا است.
عکس نویسنده
عکس نویسنده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

نوروز ؛ بهترین فرصت برای صلح و آشتی


اعیاد بهترین زمان و فرصت‌هایی مغتنم برای ایجاد صلح و صفا و آشتی میان انسان‌هاست. چرا که طبیعت عید، تغییر و تحول و زدودن کدورت‌ها و افزایش نشاط و شادابی و صلح و صفا است.


صلح

سعی و کوشش برای اصلاح میان مردم، یکی دیگر از نکته‌های اخلاقی است که در قرآن اهمیت فوق العاده‌ای به آن داده شده است. قرآن می‌فرماید:

«إِنَّمَا الْمُۆْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَیْنَ أَخَوَیْكُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ»؛ «در حقیقت مۆمنان با هم برادرند، پس میان برادرانتان را سازش دهید و از خدا پروا بدارید، امید كه مورد رحمت قرار گیرید»

اعیاد بهترین زمان و فرصت‌هایی مغتنم برای ایجاد صلح و صفا و آشتی میان انسان‌هاست. چرا که طبیعت عید، تغییر و تحول و زدودن کدورت‌ها و افزایش نشاط و شادابی و صلح و صفا است.

 

مۆمنان برادر یكدیگرند

قرآن در اینجا به عنوان یك قانون كلى و عمومى براى همیشه و همه جا مى‏گوید: هر گاه دو گروه از مۆمنان با هم به نزاع و جنگ پردازند در میان آنها صلح بر قرار سازید:

«وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُۆْمِنینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَى الْأُخْرى‏ فَقاتِلُوا الَّتی‏ تَبْغی‏ حَتَّى تَفی‏ءَ إِلى‏ أَمْرِ اللَّهِ فَإِنْ فاءَتْ فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما بِالْعَدْلِ وَ أَقْسِطُوا إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطینَ* إِنَّمَا الْمُۆْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَیْنَ أَخَوَیْكُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ»؛ «و اگر دو طایفه از مۆمنان با هم بجنگند، میان آن دو را اصلاح دهید، و اگر [باز] یكى از آن دو بر دیگرى تعدّى كرد، با آن[طایفه‏اى‏] كه تعدّى مى‏كند بجنگید تا به فرمان خدا باز گردد. پس اگر بازگشت، میان آنها را دادگرانه سازش دهید و عدالت كنید، كه خدا دادگران را دوست مى‏دارد. * در حقیقت مۆمنان با هم برادرند، پس میان برادرانتان را سازش دهید و از خدا پروا بدارید، امید كه مورد رحمت قرار گیرید.» ( حجرات/9 و 10)

همان اندازه كه براى ایجاد صلح در میان دو برادر نسبى تلاش و كوشش مى‏كنید باید در میان مۆمنان متخاصم نیز براى برقرارى صلح به طور جدى و قاطع وارد عمل شوید

درست است كه «اقتتلوا» از ماده «قتال» به معنى جنگ است، ولى در اینجا قرائن گواهى مى‏دهد كه هر گونه نزاع و درگیرى را شامل مى‏شود، هر چند به مرحله جنگ و نبرد نیز نرسد، بعضى از شان نزولها كه براى آیه نقل شده بود نیز این معنى را تایید مى‏كند:

در شأن نزول این آیات آمده است كه میان دو قبیله اوس و خزرج اختلافى افتاد، و همان سبب شد كه گروهى از آن دو به جان هم بیفتند و با چوب و كفش یكدیگر را بزنند! (آیه فوق نازل شد و راه بر خود با چنین حوادثى را به مسلمانان آموخت)

بعضى دیگر گفته‏اند: دو نفر از انصار با هم خصومت و اختلافى پیدا كرده بودند، یكى از آنها به دیگرى گفت: من حقم را به زور از تو خواهم گرفت، زیرا جمعیت قبیله من زیاد است! و دیگرى گفت: براى داورى نزد رسول اللَّه (صلی الله علیه و آله و سلم) مى‏رویم. نفر اول نپذیرفت، و كار اختلاف بالا گرفت، و گروهى از دو قبیله با دست و كفش و حتى شمشیر به یكدیگر حمله كردند آیات فوق نازل شد و وظیفه مسلمانان را در برابر اینگونه اختلافات روشن ساخت.

در نتیجه مى‏توان گفت اگر زمینه‏هاى درگیرى و نزاع فراهم شود فى المثل مشاجرات لفظى و كشمكش‌هایى كه مقدمه نزاع‌هاى خونین است واقع گردد اقدام به اصلاح طبق این آیه لازم است، زیرا این معنى را از آیه فوق از طریق القاء خصوصیت مى‏توان استفاده كرد.

به هر حال، این یك وظیفه حتمى براى همه مسلمانان است كه از نزاع و درگیرى و خونریزى میان مسلمین جلوگیرى كنند، و براى خود در این زمینه مسئولیت قائل باشند، نه به صورت تماشاچى مانند بعضى بی‌خبران بى‌تفاوت از كنار این صحنه‏ها بگذرند. این نخستین وظیفه مۆمنان در برخورد با این صحنه‏ها است.

در آیه بعد براى تأكید این امر و بیان علت آن مى‏افزاید مۆمنان برادر یكدیگرند، بنابراین در میان دو برادر خود، صلح را برقرار كنید.

اگر زمینه‏هاى درگیرى و نزاع فراهم شود فى المثل مشاجرات لفظى و كشمكش‌هایى كه مقدمه نزاع‌هاى خونین است واقع گردد اقدام به اصلاح طبق این آیه لازم است، زیرا این معنى را از آیه فوق از طریق القاء خصوصیت مى‏توان استفاده كرد

همان اندازه كه براى ایجاد صلح در میان دو برادر نسبى تلاش و كوشش مى‏كنید باید در میان مۆمنان متخاصم نیز براى برقرارى صلح به طور جدى و قاطع وارد عمل شوید.

چه تعبیر جالب و گیرایى كه همه مۆمنان برادر یكدیگرند و نزاع و درگیرى میان آنها را درگیرى میان برادران نامیده كه باید به زودى جاى خود را به صلح و صفا بدهد.

و از آنجا كه در بسیارى از اوقات روابط در این گونه مسائل جانشین ضوابط مى‏شود، بار دیگر هشدار داده و در پایان آیه مى‏افزاید: تقواى الهى پیشه كنید تا مشمول رحمت او شوید.

و به این ترتیب یكى از مهمترین مسئله‌هاى اجتماعى مسلمانان در برابر یكدیگر و در اجراى عدالت اجتماعى با تمام ابعادش روشن مى‏شود.

در برخی موارد اتفاق می‌افتد که در بین اعضای خانواده به دلائل مختلف اختلاف و کدورت به وجود می‌آید. با فرارسیدن بهار طبیعت و نو شدن درختان، می‌توان به آبیاری درخت وجود و پاکسازی آن از کدورت‌ها پرداخت و نه تنها زنگار کینه و اختلاف را از جان خویشتن زدود، بلکه زمینه را فراهم ساخت تا صلح و آشتی میان دیگر اعضای خانواده و دوستان و نزدیکان نیز برقرار سازد تا از این طریق فرمان پروردگار یکتا را نیز لبیک گفته باشیم.

زینب مجلسی راد      

بخش قرآن تبیان       


منابع:

مقاله فرصت‌های طلایی نوروز، محمدمهدی فجری، ص 44 و 45.

تفسیر نمونه، ج‏22، ص167 تا 169.

 

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین