وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
در این طرح دانش آموزان با صفت و انواع آن از جمله صفت اشاره، صفت پرسشی، صفت تعجبی و دیگر اقسام آن آشنا می شوند....
عکس نویسنده
عکس نویسنده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

صفت (1)

صفت (1)

اهداف یادگیری:

صفت (1)آشنایی با صفت و انواع آن

صفت (1)تبیین ویژگی های هریک از صفات و تطبیق آنها در مثال ها

 

صفت چیست؟

صفت مقوله ی واژگانی است که هسته ی گروه صفتی واقع می شود. صفت کلمه یا عبارت و یا جمله ای است که با اسم یا جانشینان آن می آید تا ویژگی آن را بیان کندیا مطلبی به مفهوم آن بیفزاید.

صفت از نظر تقدم و تاخر نسبت به موصوف خود بر دو قسم است: صفت پیشین و صفت پسین.

صفت های پیشین عبارتند از: صفت اشاره، صفت پرسشی، صفت تعجبی، صفت مبهم ، صفت عالی.

صفت های پسین عبارتند از: صفت شمارشی ترتیبی و صفت بیانی.

صفت از نظر درجه بندی به سه دسته تقسیم می شود: صفت مطلق و صفت تفضیلی و صفت عالی.

صفت مطلق پایه ی صفت است که با اضافه کردن « تر » و « ترین » به پایان آن، می توان صفت های تفضیلی و عالی ساخت؛ مانند : زیباتر و زیباترین.

 

صفت اشاره

واژه های « این »، « آن »، « همین »،« همان»، « چنین » و « چنان » که پیش از هسته قرار می گیرند و برای اشاره به اسم به کار می روند، به اعتبار همراهی با موصوف ، صفت خوانده می شوند؛ مانند:

صفت (1)با ما گفته بودند

آن کلام مقدس را

          با شما خواهیم آموخت. ( شاملو، ص 124)

صفت اشاره با اسم ذکر می شود، بر خلاف ضمیر اشاره که جانشین اسم می شود. صفت اشاره به هر نوع اسم یا صفتی که جانشین اسم باشد، می پیوندد.

 

صفت پرسشی

واژه های : کدام، چه، چند، چطور، چگونه، چقدر و ... در صورتی که قبل از اسم قرار بگیرند و از چگونگی ، مقدار، جنس، زمان و تعداد موصوف پرسش کنند، صفت پرسشی اند.

صفت (1)به راستی

صلت کدام قصیده ای

                   ای غزل؟

ستاره باران جواب کدام سلامی

                   به آفتاب

از دریچه ی تاریک ( شاملو، ص 435)

 

صفت تعجبی

واژه های « عجب»، « چه»، « چقدر» و ... اگر با اسم بیایند و مفهوم تعجب، کثرت، شگفتی و شدت تعجب گوینده را در مورد خصوصیتی از موصوف با آهنگ تعجبی بیان دارند، صفت تعجبی اند؛ مانند: چه هوایی! چه گلی!

 

صفت تفضیلی ( برتر )

صفت برتر صفتی است که موصوف خود را در قیاس با موصوف دیگر توصیف می کند و نتیجه ی مقایسه را بیان می دارد. نشانه ی این صفت « تر » است که به صفت مطلق افزوده می شود. صفت برتر به متمم نیاز دارد و متمم صفت برتر با « از»، « که» و « تا » به صفت برتر افزوده می شود.

صفت (1)گل مریم خوشبوتر از گل بنفشه است.

گاهی متمم صفت تفضیلی ذکر نمی شود و آن را می توان به قرینه شناخت؛ مانند:

صفت (1)همیشه افراد کوشاتر ( از دیگران ) موفق تر ( از دیگران ) هستند.

صفت هایی که تغییر کم و بیشی می پذیرند ، می توانند با پسوند « تر » بیایند و دلالت بر مفهوم بیشتری، یا برتری و تفضیل کنند.

گاهی نمی توان برای صفت تفضیلی متممی را تصور نمود؛ مانند:

صفت (1)با صرف وقت بیشتر می توان موفق تر شد.

واژه های « به. بیش. کم. جلو.عقب. پیش. افزون » و امثال آن گاهی تنها با « از» و بدون « تر» به متمم خود افزوده می شوند. این در صورتی است که این واژه ها نقش مسند را ایفا نمایند؛ مانند: او کم از دوستش نیست.

 

صفت عالی ( برترین)

صفت عالی صفتی است که نتیجه ی مقایسه ی یک موصوف را با چند عنصر مشابه آن ها بیان می دارد. صفت عالی را در فارسی از صفت تفضیلی و پسوند « ین » می سازند. در متون کهن « ینه » نیز نشانه ی صفت عالی یا برترین است؛ مانند:  « بهین و بهینه »، « کمین و کمینه » و « مهین و مهینه ».

صفت عالی به صورت های زیر به کار می رود:

1)  صفت برای موصوف جمع:

در این حال صفت پیش از موصوف به کار می رود؛ مانند : بهترین اعمال  صفت (1)( یعنی ) بهترین از میان اعمال.

2)  صفت برای موصوف مفرد:

صفت پیش از موصوف می آید؛ مانند : بهترین شاعر صفت (1) ( یعنی ) شاعری که از همه ی شاعران بهتر است.

3) مضاف برای مضاف الیه جمع:

صفت (1)بهترین شاعران صفت (1) ( یعنی ) بهترین از میان شاعران.

4) با متمم جمع:

در این حالت ممکن است صفت عالی پیش از متمم یا پس از آن بیاید؛ مانند: بهترین از شاعران / از شاعران بهترین / بهترین از همه / از همه بهترین ، که همه معنی جمع دارد.


مرکز یادگیری سایت تبیان

تهیه: فاطمه شیرزاده - تنظیم: داودی

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین