سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
یکی از عوامل مهمی که به کمبود دریافت مواد غذایی یا اختلال در روند هضم و جذب مواد غذایی دریافتی و در واقع سوءتغذیه در کودکان منجر می‌شود، آلرژی یا حساسیت غذایی است.
عکس نویسنده
عکس نویسنده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

حساسیت غذایی، مانع رشد کودکان


یکی از عوامل مهمی که به کمبود دریافت مواد غذایی یا اختلال در روند هضم و جذب مواد غذایی دریافتی و در واقع سوءتغذیه در کودکان منجر می‌شود، آلرژی یا حساسیت غذایی است.

کودک

اختلال رشد و سوءتغذیه از مشکلات شایع میان کودکان است، اما از آنجا که به صورت تدریجی و به نوعی خاموش بروز می‌کند، دیر تشخیص داده می‌شود. به این ترتیب، والدین با تأخیر متوجه این موضوع و مشکل می‌شوند، به گونه‌ای که آثار سوء آن به خصوص در سال‌های اول، رشد کودک را تحت تأثیر قرار داده و این مشکل ماندگار می‌شود. بنابراین متخصصان تاکید می‌کنند سوءتغذیه و آثار ناشی از آن بر رشد کودک هرچه زودتر باید تشخیص داده شود تا اقدامات درمانی لازم برای مقابله با آن صورت بگیرد. اما نکته مهم اینجاست یکی از عوامل مهمی که به کمبود دریافت مواد غذایی یا اختلال در روند هضم و جذب مواد غذایی دریافتی و در واقع سوءتغذیه در کودکان منجر می‌شود، آلرژی یا حساسیت غذایی است.

دکتر علی‌اکبر سیاری، متخصص کودکان و فوق تخصص گوارش می‌گوید: محدودیت ایجادشده در رژیم غذایی کودک به دلیل ابتلا به آلرژی غذایی می‌تواند موجب تأخیر رشد یا کمبود دریافت ویتامین‌ها و مواد معدنی و نیز پروتئین، چربی و کربوهیدرات شود. در واقع، بر اساس مطالعات صورت گرفته کودکانی که دچار حساسیت غذایی هستند، در مقایسه با کودکانی که آلرژی غذایی ندارند، مواد غذایی ضروری بدن را به میزان کمتری دریافت می‌کنند. به بیان دیگر، کودک مبتلا به آلرژی غذایی در معرض خطر دریافت ناکافی انرژی به دلیل حذف مواد غذایی آلرژی‌زاست، همچنین مشکلات تغذیه‌ای مانند تنفر از غذا و محدودیت پذیرش انواع گوناگون غذا ممکن است در چنین کودکی روی داده و به دریافت کم انرژی و مواد مغذی منجر شود.

 

نشانه‌های پنهان و آشکار سوءتغذیه در کودک

در پی سوءتغذیه، ابتدا کودک دچار کمبود وزن می‌شود، ولی با گذشت زمان مراحل رشد قدی او هم دچار مشکل شده که به آن سوءتغذیه مزمن گفته می‌شود و چنانچه وزن کاهش یابد و افزایش قد متوقف شود، سوءتغذیه حاد و مزمن اتفاق می‌افتد.

به گفته دکتر سیاری، وقتی کودک مبتلا به حساسیت غذایی است برخی موارد آلرژی‌زای غذایی، او را با بی‌اشتهایی و سیری زودهنگام مواجه می‌کند و همین امر سبب کاهش دریافت انرژی در کودک می‌شود.

این متخصص گوارش کودکان تاکید می‌کند: در کودکانی که دچار حساسیت‌های غذایی هستند با ارزیابی تغذیه‌ای و توصیه‌های تغییر رژیم غذایی باید از دریافت و توزیع مناسب کربوهیدرات‌ها، پروتئین‌ها و چربی‌ها اطمینان حاصل کرد.

به بیان دیگر، بسیاری از منابع خوب پروتئین شامل شیر، تخم‌مرغ، سویا، ماهی، بادام‌زمینی و بادام درختی از مواد غذایی حساسیت‌زای شایع است. زمانی که این منابع پروتئینی باکیفیت از رژیم غذایی حذف می‌شود، باید رژیم غذایی به دقت برنامه‌ریزی شود. جالب است بدانید مواردی از کوتاهی قد به دنبال حذف پروتئین، بدون جایگزینی غذایی مناسب دیده شده است.

 

کودکان دچار آلرژی و فقر ویتامینی

به گفته متخصصان کودک، رشد کودکان بهترین شاخص دریافت کافی پروتئین و انرژی است. وزن، حساس‌ترین اندازه‌گیری برای دریافت کافی انرژی است و زودتر و بیشتر از قد، تحت تأثیر کمبود انرژی قرار می‌گیرد، اما کمبود پروتئین رژیم غذایی بر قد تأثیر می‌گذارد. پس نه تنها بررسی روند رشد کودک روی منحنی رشد حائز اهمیت است، بلکه باید توجه داشت کودکان دچار آلرژی غذایی بیشتر در معرض خطر اختلال رشد هستند.

بروز علائم حساسیت‌های غذایی در کودکی ممکن است پیش‌درآمد بروز

بیماری‌های تنفسی و به خصوص آسم در بزرگسالی باشد. پس آموزش والدین

برای توجه به نشانه‌های حساسیت‌های غذایی، تأثیرشان در بروز اختلال رشد

در کودکان و جایگزین کردن مواد غذایی تحت نظر متخصص بسیار ضروری است

دکتر سیاری نیز معتقد است: رژیم‌های غذایی جزو ضرورت‌های کنترلی برای کودکان دچار آلرژی غذایی است، اما این رژیم‌ها باید حتماً تحت نظارت دقیق انجام شود تا از تأمین تغذیه کافی برای کودک اطمینان حاصل شود، چرا که کمبود تغذیه بر رشد و تکامل کودکان به شدت تأثیر می‌گذارد. به گونه‌ای که کمبود ویتامین و مواد معدنی و تأخیر رشد از عوارض این رژیم‌هاست.

این متخصص اضافه می‌کند: شیر گاو، تخم‌مرغ، گندم، سویا و بادام‌زمینی مواد غذایی حساسیت‌زا در اوایل کودکی است، اما نکته مهم آن است که کودکان مبتلا به آلرژی به پروتئین شیر گاو در معرض خطر کمبود ویتامین D و کلسیم هستند، زیرا شیر منبع اصلی چربی، پروتئین، کلسیم و ویتامین D، ویتامین‌های B12، A و فسفر را تأمین می‌کند. پس ضروری است تأمین این ویتامین‌ها از روش‌های دیگر یعنی مصرف مکمل‌ها یا سایر مواد غذایی صورت بگیرد یا در مورد حساسیت به گندم باید دانست 20 درصد کودکانی که به گندم آلرژی دارند به سایر غلات نیز حساسیت نشان می‌دهند. بنابراین، جایگزینی این محصولات باید بر مبنای تحمل بیمار صورت بگیرد تا نیازهای غذایی ناشی از مصرف غلات نیز برای کودک تأمین شود.

 

جایگزینی تخم‌مرغ

به گفته دکتر سیاری، تخم‌مرغ دارای پروتئین، ویتامین B12 و سایر مواد مغذی است که بسیاری از غذاها از جمله شیر، سویا، گوشت، ماهی و طیور نیز می‌تواند این مواد مغذی و ویتامین‌ها را تأمین کند. بنابراین، پرهیز از آن در کودکانی که به تخم‌مرغ حساسیت دارند، تأثیر منفی در دریافت تغذیه‌ای ندارد.

این متخصص به حساسیت به سویا به عنوان یکی از موارد شایع در کودکان اشاره می‌کند و می‌گوید: سویا حاوی پروتئین، تیامین، اسیدفولیک، کلسیم، فسفر، منیزیم، آهن و روی است. با توجه به این که مقدار آن در رژیم غذایی کم است، حذف آن به جز مواردی از قبیل آلرژی همزمان به شیر به راحتی قابل جایگزینی است. بادام ‌زمینی، بادام درختی و ماهی نیز که از شایع‌ترین مواد غذایی حساسیت‌زاست به مقدار زیاد در رژیم غذایی کودکان و حتی بزرگسالان مصرف نمی‌شود.

 

آموزش والدین

متخصصان تاکید می‌کنند بروز علائم حساسیت‌های غذایی در کودکی ممکن است پیش‌درآمد بروز بیماری‌های تنفسی و به خصوص آسم در بزرگسالی باشد. پس آموزش والدین برای توجه به نشانه‌های حساسیت‌های غذایی، تأثیرشان در بروز اختلال رشد در کودکان و جایگزین کردن مواد غذایی تحت نظر متخصص بسیار ضروری است. بر این اساس، حتی به مادرانی که کودک شیرخوار دارند توصیه می‌شود مصرف مواد آلرژن را به حداقل برسانند، چرا که کاهش مصرف آلرژن‌ها توسط مادر بی‌شک به بهبود نشانه‌های مزمن و خفیف حساسیت‌های غذایی در کودکان منجر می‌شود.

 

تغذیه با شیر مادر احتمال ابتلا به آسم و آلرژی را در دوران بلوغ کاهش می‌دهد

احمدرضا فرسار، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گفت: کودکانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند در بزرگسالی خصوصاً در دوران بلوغ کمتر به آلرژی و آسم مبتلا می‌شوند و از آنجایی که شیر مادر دارای مواد ضد آلرژی است، تحریکات سیستم ایمنی شیرخوار نیز کاهش می‌یابد.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی افزود: مولکول‌هایی در شیر مادر وجود دارد که در جذب شیر به بدن شیرخوار هیچ‌گونه تحریکاتی را به وجود نمی‌آورد؛ از این رو توصیه می‌شود در 6 ماه نخست تولد، کودک تنها با شیر مادر تغذیه شود.

فرآوری: مریم مرادیان نیری

بخش تغذیه و آشپزی تبیان


منابع: جام جم - پونه شیرازی

خبرگزاری فارس

 

مطالب مرتبط:

نکاتی پیرامون حساسیت‌های غذایی

علل و علایم آلرژی غذایی

برای آن‌ها که آلرژی غذایی دارند

آلرژی کودکان ایرانی به 4 ماده غذایی

قبل از یک سالگی، نباید به کودک شیر گاو بدهید

مشاوره
مشاوره
اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین