سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
مولتیپل اسکلروزیس (Multiple Sclerosis) یا بیماری ام اس (MS)، یک بیماری خودایمنی است که طی آن سیستم دفاعی بدن به سیستم عصبی مرکزی حمله می کند...
عکس نویسنده
عکس نویسنده
نویسنده : مریم سجادپور
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

مشکلات تنفسی و بلع غذا در بیماری ام‌‌اس


مولتیپل اسکلروزیس (Multiple Sclerosis) یا بیماری ام اس (MS)، یک بیماری خودایمنی است که طی آن سیستم دفاعی بدن به سیستم عصبی مرکزی حمله می کند و غلاف میلین (پوشش محافظ سلول عصبی) را از بین می برد.

بیماری ام‌‌اس

مشکل تنفسی در 20 درصد بیماران مبتلا به MS گزارش شده است. در یک تحقیق، 32 درصد از بیماران مبتلا به MS دارای تنگی نفس خفیف بودند.

 

مشکلات تنفسی در بیماران مبتلا به MS

- تنگی نفس

- به سختی تنفس عمیق را انجام دادن

- سکسکه

- سرفه

- مکرر آه کشیدن

- به اندازه کافی هوا نداشتن

- احساس سنگینی بر روی قفسه سینه

- اضطراب و دلشوره داشتن

 

علل مشکلات تنفسی در بیماران مبتلا به MS

برای مدت طولانی تصور می شد که مشکلات تنفسی در اواخر بیماری رخ می دهد. مطالعات جدید این موضوع را رد کرد.

مشکلات تنفسی به علل زیر در این بیماران ایجاد می شود:

- ضعف عضلات: بسیاری از افراد مبتلا به MS، دارای عضلات ضعیف تنفسی می باشند.

- عوارض جانبی داروها: برخی از داروهای تجویز شده باعث تنفس آهسته تر و کم عمق تر می شوند. این داروها شامل شل کننده عضلات، داروهای آرام بخش و داروهای ضد درد می باشند.

- پنومونی آسپیراسیون: به علت ناتوانی در رفع مخاط گلو و یا بینی، ذرات غذا، مایعات و یا مخاط وارد ریه ها می شوند و موجب مشکل تنفسی می گردند.

 

شدت مشکلات تنفسی

مشکلات تنفسی در بیمارن مبتلا به MS آنقدر شدید نیست که نیاز به لوله های تنفسی و یا مکمل اکسیژن داشته باشند و زندگی را تهدید نمی کند. با این حال، مشکلات تنفسی نسبتا خفیف می تواند باعث خستگی شدید، حملات وحشت و اضطراب شدید گردد.

خستگی باعث مشکلات بلع می شود. در آب و هوای گرم، بیرون غذا نخورید، زیرا گرما باعث شدت علائم MS می گردد

نکات لازم

- نفس نفس زدن: بیماران تمایل دارند که تند تند و عمیق تر از افراد عادی نفس بکشند.

- فشار دهان: اندازه گیری فشار دهان برای ارزیابی عملکرد و قدرت عضلات تنفسی می باشد. این آزمایش بر مبنای حداکثر فشار دم و حداکثر فشار بازدم می باشد.

- تنفس درمانی: تمرینات تنفسی برای جلوگیری از عوارض تنفسی و همچنین بهبود عملکرد تنفسی مفید می باشد.

 

مشکلات بلع در بیماران مبتلا به MS

بلع غذا، یک فرایند پیچیده و ناخودآگاه است که با هماهنگی انواع عضلات و از مسیرهای عصبی خاصی از مغز انجام می شود. بیماری MS می تواند باعث تخریب این اعصاب شود و همینطور به منطقه ای از مغز که مسئول هماهنگی بلع است (ساقه مغز) آسیب بزند.

در نتیجه باعث بروز مشکل بلع غذا یا دیسفاژی می شود.

 

مشکلات بلع در بیماران مبتلا به MS عبارتند از:

- مشکل در جویدن غذا

- بیمار هنگام غذاخوردن، سرفه می کند و یا بلافاصله بعد از غذاخوردن، سرفه می کند.

- بزاق بیش از حد و سرازیر شدن آب دهان

- خفگی

- چسبیدن غذا در گلو

- صدای نرم و ضعیف

- احساس سخت بلعیدن و یا سخت حرکت کردن غذا به طرف گلو

- آسپیراسیون (ورود غذا به داخل ریه ها)

- استفراغ کردن غذا

 

علل مشکلات بلع در بیماران مبتلا به MS

عوامل مختلفی باعث بروز این مشکلات می شوند، اما مهمترین علت دیسفاژی عبارت است از: آسیب قسمتی از مغز که بلع غذا را کنترل می کند و یا آسیب اعصابی که بازخورد مغز را فراهم می کنند.

دیسفاژی می تواند موجب کاهش بزاق و خشکی دهان گردد.

برخی داروهای MS موجب خشکی دهان می شوند، از جمله: داروهای لازم برای مشکلات مثانه و یا روده، ضدافسردگی ها، بازدارنده های جذب سروتونین و نوراپی نفرین.

 

شدت مشکلات بلع

دیسفاژی می تواند آنقدر شدید شود که موجب از دست دادن آب بدن و یا سوء تغذیه گردد.

غذا را به طور کامل بجوید و نوشیدنی های خود را غلیظ کنید تا مشکلات بلع را برطرف کنید، اما اگر با این راهکارها این مشکلات از بین نرفت، ممکن است نیاز به لوله برای غذاخوردن داشته باشید.

غذا و یا مایعات را اگر از حلق وارد بدنتان کنید، ممکن است باعث پنومونی آسپیراسیون گردد.

پنومونی آسپیراسیون در افرادی که حرکت نمی کنند باعث عفونت ریه و حتی مرگ می گردد.

بین هر لقمه غذا، جرعه های کوچک مایعات بنوشید. این کار باعث می شود که غذا مرطوب شود و به سمت مری حرکت کند

نکات لازم

- علائم می آیند و می روند. همانند دیگر علائم بیماری MS، دیسفاژی می تواند در زمان عود بیماری، بیاید و بعد کاملا ناپدید شود و یا بهبود یابد.

- آسپیراسیون خاموش : این اتفاق می تواند موقعی که متوجه نیستید رخ دهد و باعث عفونت دستگاه تنفسی و ریه ها گردد. اگر شما دارای عفونت های ریوی هستید، مراقب جویدن و بلعیدن خود باشید و به آرامی این اعمال را انجام دهید.

- پزشک متخصص اعصاب و یا پزشکی که شما را درمان می کند، می تواند شما را هنگام غذاخوردن ببیند و به شما بگوید چه مشکلاتی در حین غذاخوردن دارید که از آنها باید جلوگیری کنید.

- متخصص تغذیه نیز غذاهای مناسب را برای شما توصیه می کند تا مواد مغذی کافی به بدنتان برسد.

 

مقابله با مشکلات بلع

- صاف بنشینید: در هنگام غذاخوردن و 30 دقیقه بعد از غذاخوردن، صاف بنشینید.

- در هنگام غذاخوردن فکر کنید. غذا را با چنگال درون دهانتان بگذارید و بعد چنگال را پایین بیاورید و به طور کامل غذا را بجوید و سپس ببلعید. تا زمانی که غذا در دهانتان وجود دارد، چنگال را پر نکنید.

- وقتی غذا در دهانتان است، حرف نزنید.

- نوشیدنی را غلیظ کنید. در برخی افراد، مایعات رقیق، اشتباها به نای می رود و باعث خفگی می شود.

- غذاها را درست مصرف کنید. غذاهای خشک، سفت، خرده و ترد ممکن است تشدیدکننده دیسفاژی باشند. سس به این غذاها اضافه کنید و از خوردن این غذاها با هم خودداری کنید. باید غذاهای نرم و پوره را مصرف کنید.

- حجم غذا را کم کنید. این کار باعث می شود کندتر غذا بخورید و تمرکز بر روی هر وعده غذایی داشته باشید.

- علائم را ببینید. خستگی باعث مشکلات بلع می شود. در آب و هوای گرم، بیرون غذا نخورید، زیرا گرما باعث شدت علائم MS می گردد.

- بین هر لقمه غذا، جرعه های کوچک مایعات بنوشید. این کار باعث می شود که غذا مرطوب شود و به سمت مری حرکت کند. در آخر وعده غذایی نیز مقداری مایعات بنوشید.

- در حال بلع غذا، چانه خود را به سمت قفسه سینه  ببرید. این حرکت باعث بسته شدن راه هوایی (نای) می شود و از ورود آب و یا غذا به راه هوایی جلوگیری می کند.

مریم سجادپور

بخش سلامت تبیان


مطالب مرتبط:

بیماری ‌های خودایمنی را بهتر بشناسیم

علائم و علل بیماری MS

کنترل و سرکوب بیماری MS

زنان دو برابر مردان ام‌ اس می ‌گیرند

9 روش برای طول عمر بیشتر در MS

ام اس خبر نمی کند؟

4 عاملی که بیماری ام اس را بدتر می‌کنند

بارداری در زنان مبتلا به ام‌اس

روزه گرفتن عوارض بیماری ام. اس را کاهش می دهد

مشاوره
مشاوره
اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین