قرآن مى‏فرماید: فقرایى كه به خاطر خدا در محاصره و سختى قرار گرفته‏اند و توان تجارت و مسافرت ندارند و از بس عفیف و آبرو مندند، بى‏خبران آنان را غنى مى‏پندارند؛ ولى با وجود فقر، هرگز با اصرار از مردم چیزى نمى‏خواهند، در اولویت هستند.
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

انفاق كردن به چه کسانی مقدم است؟

انفاق


انفاق و بخشش در راه خدا و كمك مالى به افراد محروم و مخصوصا آبرومند توأم با خلوص نیت، از امورى است كه در آیات قرآن مجید مكرر بر مكرر روى آن تكیه شده و از نشانه هاى ایمان ذكر شده است. روایات اسلامى نیز مملو از تاكید در این باره است تا آنجا كه نشان مى دهد در فرهنگ اسلام انفاق مالى به شرط اینكه انگیزه اى جز رضاى پروردگار نداشته باشد و از هر گونه ریاكارى و منت و آزار خالى باشد از بهترین اعمال است.
در روایتى از امام باقر علیه السلام نقل شده که می فرماید: «ان احب الاعمال الى الله ادخال السرور على المۆمن ، شبعة مسلم او قضاء دینه؛ محبوبترین اعمال نزد خدا این است كه قلب مۆمن نیازمندى را مسرور كند، به اینكه او را سیر كرده، یا بدهى او را ادا كند».

آیا انفاق كردن، واجب و الزامى است؟

براى كسى كه از گرسنه‏اى مطلع و خبر دارد، انفاق الزامى است و اگر آنها را سیر نكند به دوزخ مى‏رود. چنانچه در قیامت دوزخیان در پاسخ بهشتیان مى‏گویند: یكى از دلایل دوزخى شدن ما آن است كه گرسنگان را اطعام نكردیم: «و لم نك نطعم المسكین» ) مدثر، 44( ؛ لذا شفاعت شفاعت كنندگان شامل حال ما نشد: «فما تنفعهم شفاعة الشّافعین» ) مدثر، 48(

در آیه‏ى 270 سوره‏ى بقره نیز مى‏خوانیم: كسانى‏كه انفاق نمى‏كنند، ظالمند و در قیامت هیچ یاورى نخواهند داشت: «و ما للظالمین من أنصار»

آرى؛ جرم با جریمه متناسب است. كسى‏كه در دنیا با انفاق یار دیگران نیست، در آخرت هم دیگران یاور او نخواهند بود.

امام باقر علیه السلام مى‏فرماید: زكات واجب را علنى پرداخت كنید؛ ولى زكات مستحب را مخفیانه!

كمك و انفاق را آشكارا انجام دهیم یا مخفیانه؟

اگر صدقات را آشكارا انجام دهید كار خوبى است: «إن تبدوا الصّدقات فنعّما هى» بقره، 271

انفاق علنى سبب تشویق دیگران و نوعى تبلیغ عملى است و سبب رفع تهمت بخل از انسان مى‏شود؛ ولى كمك كردن پنهانى از آفت ریا و خودنمایى دور و به اخلاص نزدیك است‏ و آبروى گیرنده محفوظ نگاه داشته مى‏شود: «و ان تخفوها ... فهو خیر لكم» بقره، 271

امام باقر علیه السلام مى‏فرماید: زكات واجب را علنى پرداخت كنید؛ ولى زكات مستحب را مخفیانه!

 

انفاق كردن به چه افرادى را مقدم بداریم؟

قرآن مى‏فرماید: فقرایى كه به خاطر خدا در محاصره و سختى قرار گرفته‏اند و توان تجارت و مسافرت ندارند و از بس عفیف و آبرو مندند، بى‏خبران آنان را غنى مى‏پندارند؛ ولى با وجود فقر، هرگز با اصرار از مردم چیزى نمى‏خواهند، در اولویت هستند.

این گروه كه به قول مفسران، اصحاب صفّه هستند و حدود چهار صد نفر بودند كه از مكه هجرت كردند و در مدینه خانه نداشتند و همیشه براى جهاد در راه خدا آماده بودند.

آیه‏ى 273 سوره‏ى بقره مى‏فرماید: انفاق باید به كسانى باشد كه در راه خدا محصور شده‏اند، به خاطر مبارزه با طاغوت به زندان افتاده‏اند، به خاطر یك موضع‏گیرى الهى، از سفر و تجارت باز مانده، یا بازداشت شده‏اند یا از شركت و اداره و مۆسسه‏اى اخراج شده‏اند. به خاطر ادامه تحصیل، از زندگى مادى عقب افتاده‏اند، به خاطر رسیدگى به دیگران، زندگى خودشان، فلج شده است و ... اینها همه مصداق: «احصروا فى سبیل اللّه» )بقره، 273(  است، یعنى این تنگناها به خاطر تن‏پرورى و كم‏كارى نیست؛ بلكه اهداف بلندشان براى آنها مسیرى معین‏ كرده كه در زندگى شخصى دچار كمبودهایى شده‏اند.

فرآوری: آمنه اسفندیاری 

بخش احکام اسلامی تبیان


کتابخانه طهور

پرسش و پاسخهای قرآنی ج2 ـ محسن قرائتی

مشاوره
مشاوره
در رابطه با این محتوا تجربیات خود را در پرسان به اشتراک بگذارید.