سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
اصلا فکر نکنید اگر این روزها خبرهای زیادی از سیاره های فراخورشیدی به گوشتان می رسد و یا فاصله میان اعلام چنین خبرهایی کاهش یافته است پس ارزش خبرهای مربوط به این کشفیات اهمیت خود را از دست داده اند...
عکس نویسنده
عکس نویسنده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

فراخورشیدی ها، گمشدگانی در فضا


اصلا فکر نکنید اگر این روزها خبرهای زیادی از سیاره های فراخورشیدی به گوشتان می رسد و یا فاصله میان اعلام چنین خبرهایی کاهش یافته است پس ارزش خبرهای مربوط به این کشفیات اهمیت خود را از دست داده اند، سیارات فراخورشیدی یکی از داغ ترین موضوعات ستاره شناسی معاصر است و تا زمانی که سیاره زیست پذیری در این باغ وحش کیهانی پیدا نکرده باشیم و حتی بعد از آن، چیزی از اهمیت این داستان‌ها کم نمی شود.

فراخورشیدی ها، گمشدگانی در فضا

سیارات فراخورشیدی فقط به این دلیل که می تواند ما را با دنیایی متنوع تر آشنا کرده و شاید نمونه هایی از زمین های فراخورشیدی را آشکار کنند، مهم نیستند. آنها می توانند دیگاه ما را درباره آغاز، تحول و پایان منظومه سیاره ای خودمان دگرگون کنند.

به همین دلیل خبر های مربوط به سیاره های فراخورشیدی همیشه جالب توجه و مهم است و البته وقتی اعلام شود دانشمندان توانسته اند در همسایگی کیهانی ما سیاره ای فراخورشیدی و از خانواده ابرزمین ها پیدا کنند که اتفاقا در فاصله مناسبی از ستاره مرکزی خودش قرار دارد و ممکن است بتواند آب مایع بر سطح خود و شرایط جوی مشابه سیاره ما داشته باشد هیجان داستان بیشتر می شود.

در همین راستا سیاره جدیدی در فاصله 42 سال نوری از ما کشف شده که در اطراف ستاره ای خورشید مانند در حال گردش است.

گوئلم آنجلا اسکود یکی از محققان دانشگاه گوتینگن آلمان در این باره می گوید: «ستاره مادر این سیاره ستاره ای به نام HD 40307 یک ستاره کوتوله بسیار قدیمی است و دلیلی وجود ندارد که سیاره ای که در فاصله مناسبی از آن قرار دارد نتواند محیطی مشابه زمین داشته باشد.»

 اخترشناسان با استفاده از تلسکوپ بسیار بزرگ ‌(VLT) رصدخانه‌ی جنوبی اروپا

 (ESO) و تلسکوپ کانادایی- فرانسوی هاوایی جرمی را شناسایی کردند که احتمالاً سیاره‌ای سرگردان در فضاست و ستاره‌ی همدمی ندارد

پیش از این دانشمندان از وجود 3 سیاره دیگر در اطراف این ستاره مطلع بودند اما این سه سیاره به ستاره مادر نزدیک تر از آن بودند که بتوانند شرایط آشنا و لازم برای شکل گیری حیات را فراهم کنند. اما بررسی داده های طیفی که از مجموعه رصدخانه های جنوبی اروپا و ابزار HARPS رصدخانه لاسیلا در شیلی به دست آمد، وجود سه سیاره دیگر را در این منظومه آشکار کرد. برای تفکیک این سیارات جدید محققان روش تحلیل داده جدیدی را به کار گرفتند که در نهایت موجب افزایش حساسیت و دقت آنها شد و نتیجه خود را با آشکار کردن سه سیاره که هر سه از خانواده ابر زمین ها هستند نشان داد.

فراخورشیدی ها، گمشدگانی در فضا

در همین راستا و درگامی دیگر اخترشناسان با استفاده از تلسکوپ بسیار بزرگ ‌(VLT) رصدخانه‌ی جنوبی اروپا (ESO) و تلسکوپ کانادایی- فرانسوی هاوایی جرمی را شناسایی کردند که احتمالاً سیاره‌ای سرگردان در فضاست و ستاره‌ی همدمی ندارد. این جرم هیجان‌انگیزترین جرم دوردست و در عین حال نزدیک‌ترین جرم به منظومه‌ی شمسی است که در فاصله‌ی حدود 100 سال نوری قرار دارد.

نزدیکی نسبی و حضور ستاره‌ درخشانی در نزدیکی این جرم به این گروه اجازه داد تا بتوانند جزئیات جوّ آن‌ را مطالعه کنند. همچنین بررسی این جرم به اخترشناسان این امکان را می‌دهد تا پیش‌‌تصویری از سیارات فراخورشیدی دیگر که هدف بعدی ابراز‌های نسل آینده پیرامون ستاره‌های دیگر منظومه‌ی شمسی هستند، داشته باشد. در واقع این سیارات معلّق، سیارات فراخورشیدی هستند که در فضا سرگردانند و گرانشی به هیچ ستاره‌ای ندارند. نمونه‌های احتمالی از این دست اجرام قبلاً هم کشف شده بود ولی چون اخترشناسان سنّ آن‌ها را نمی‌دانستند، نمی‌توانستند تشخیص دهند که آن‌ها واقعاً سیاره هستند یا کوتوله‌ی قهوه‌ای.

سیارات فراخورشیدی فقط به این دلیل که می تواند ما را با دنیایی متنوع تر آشنا کرده و شاید نمونه هایی از زمین های فراخورشیدی را آشکار کنند، مهم نیستند. آنها می توانند دیگاه ما را درباره آغاز، تحول و پایان منظومه سیاره ای خودمان دگرگون کنند

به نظر می‌رسد این جرم سرگردان که CFBDSIR2149 نام دارد، بخشی از یک گروه ستاره‌های جوان باشد. این گروه متحرک نزدیک‌ترین گروه‌ ستاره‌ای به منظومه‌ی ‌شمسی است که اعضایش در فضا در کنار هم جمع شده‌اند و تصور‌ می‌شود این ستاره‌ها در یک زمان به‌وجود آمده باشند. اگر این جرم به این گروه مربوط باشند می‌بایست جرم جوانی باشد و احتمالاً می‌توان اطلاعاتی شامل دما، جرم و مواد تشکیل‌دهنده‌ی جوّ آن‌ را تخمین زد. احتمال اندکی هم هست که ارتباط آن با این گروه تصادفی باشد. ارتباط بین جرم تازه‌یافته و این گروه مدرک مهمی است که به اخترشناسان در دانستند سنّ این جرم کمک می‌کند.

فیلیپ دِلورم، یکی از محققان این پروژه دراین‌باره می‌گوید:« این گونه ‌اجرام مهم هستند، چرا که به ما کمک می‌کنند تا بدانیم سیارات چگونه از منظومه‌های فراخورشیدی خارج می‌شوند و چگونه اجرام خیلی سبک از فرایند شکل‌گیری ستاره‌ها به وجود می‌آیند». اگر CFBDSIR2149 به این گروه ستاره‌ای متعلق نباشد سخت‌تر می‌توانیم به ماهیت‌ این جرم پی ببریم‌. در این‌ صورت احتمالاً یک کوتوله‌ی قهوه‌ای کوچک است. البته هر دو احتمال پرسش‌های مهمی را درباره‌ی چگونگی شکل‌گیری سیارات و ستاره‌ها و رفتار آن‌ها مطرح می‌کنند.

دانشمندان معتقدند اگر این جرم به گروه ستاره‌ای ذکر شده مربوط باشد، که تحلیل‌ها این احتمال را 87% اعلام می‌کنند، احتمالاً چهار تا هفت بار پرجرم‌تر از مشتری است و دمایی حدود 430 درجه‌‌ی سانتی‌گراد دارد و در نهایت می‌بایست هم‌سنّ اعضا این گروه یعنی بین 50 تا 120 میلیون ساله باشد!

 

 

فرآوری: م.ح.اربابی فر

بخش دانش و زندگی تبیان


برگرفته از: وبلاگ پوریا ناظمی – کانوت

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین