سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
متاسفانه تجربه نشان داده است كه در برخیخانواده‌ها تفاوت گذاشتن بین فرزندان اتفاق می‌افتد. شاید والدین همه فرزندانشان را به یك اندازه دوست داشته باشند، اما ممكن است در كلام، رفتار و عمل به گونه‌ای برخورد كنند...
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

فرشته‌ها باهم فرقی ندارند


متاسفانه تجربه نشان داده است كه در برخی خانواده‌ها تفاوت گذاشتن بین فرزندان اتفاق می‌افتد. شاید والدین همه فرزندان شان را به یك اندازه دوست داشته باشند، اما ممكن است در كلام، رفتار و عمل به گونه‌ای برخورد كنند كه تلقی فرزندان از عملكرد آنها، فرق گذاشتن بین آنها محسوب شود.

فرق گذاشتن بین فرزندان

وقتی در گفت‌وگو با هنرمندان از آنها پرسیده می‌شود بهترین اثرشان چیست یا این كه كدام اثرشان را بیشتر دوست دارند، اغلب آنها پاسخ مشتركی دارند. آنها می‌گویند آثارشان مانند فرزندانشان است و نمی‌توانند بین آنها یكی را انتخاب كنند. این جمله نشان می‌دهد  باید برای والدین، همه فرزندان شان یكسان محسوب شوند و امكان ندارد پدر یا مادری بتواند بین فرزندانش تفاوت قائل شود، اما آیا در همه خانواده‌ها و برای همه والدین این مساله صادق است؟ آیا ممكن است برخی  خانواده‌ها به شكل ناخودآگاه بین فرزندان شان تفاوت قائل شوند؟ آیا پدر یا مادری اجازه دارد به اختیار خود فرزندی را بیشتر مورد توجه قرار دهد؟ آیا تفاوت قائل شدن از نگاه كارشناسان حوزه خانواده طبیعی یا مورد تایید است؟

متاسفانه تجربه نشان داده است كه در برخی خانواده‌ها تفاوت گذاشتن بین فرزندان اتفاق می‌افتد. شاید والدین همه فرزندان شان را به یك اندازه دوست داشته باشند، اما ممكن است در كلام، رفتار و عمل به گونه‌ای برخورد كنند كه تلقی فرزندان از عملكرد آنها، فرق گذاشتن بین آنها محسوب شود.

این در حالی است كه رفتاری یكسان نداشتن نسبت به فرزندان می‌تواند آثار بسیار سوئی داشته و آینده آنها را به شكلی منفی تحت‌الشعاع قرار دهد. والدینی كه بین فرزندان خود تفاوت قائل می‌شوند در واقع خودشان را زیر سوال می‌برند چرا كه فرزندان شان محصول رفتار و تربیت آنها هستند و اگر مشكلی در فرزندشان می‌بینند باید در ابتدا در رفتار خودشان تجدیدنظر كنند.

هیچ پدر یا مادر بدون نقصی وجود ندارد و به همین نسبت فرزندان آنها نیز مجموعه‌ای از رفتار و شخصیت خوب و بد را دارا هستند.

اگر یكی از فرزندان برخلاف بقیه رویه ناسازگاری را در پیش می‌گیرد، تفاوت قائل شدن، بدترین تنبیهی است كه والدین می‌توانند در پیش بگیرند خصوصا كه هرگز نمی‌تواند وسیله‌ای باشد تا فرزندشان به اشتباه خود پی ببرد. تفاوت قائل شدن در واقع سبب می‌شود بیشتر از رفتار فرزند، رفتار والدین مورد انتقاد باشد.

تفاوت‌ها را وسیله قرار ندهید

متاسفانه برخی والدین از تفاوت‌های فرزندان به شكل نابجا و نادرستی سوءاستفاده می‌كنند مثلا اگر یكی از فرزندان نمرات بهتری می‌گیرد و دانش‌آموز ممتازی محسوب می‌شود، از این مساله برای تخریب بقیه فرزندان شان استفاده می‌كنند. برای فرزندی كه شاگرد بهتری در مدرسه محسوب می‌شود، امتیازاتی را در نظر می‌گیرند و به شكل مشخص و آشكاری آن امتیازات را در اختیار او قرار می‌دهند تا مثلا فرزندان دیگر تحت تاثیر قرار گیرند، در حالی كه این مساله نمی‌تواند دلیلی برای تفاوت قائل شدن میان فرزندان باشد و استفاده از این روش نه‌تنها بقیه فرزندان را برای بیشتر درس خواندن ترغیب نمی‌كند بلكه آثار منفی و غیرقابل جبرانی نیز بر آنها می‌گذارد.

اگر یكی از فرزندان سجایای اخلاقی بیشتری دارد، مسلما قابل توجه است، اما این مساله نباید دلیلی برای تفاوت قائل شدن بین فرزندان باشد خصوصا كه توجه بیشتر به یكی از فرزندان نه‌تنها نمی‌تواند تاثیر مثبتی داشته باشد بلكه رفتارهای منفی را در فرزند دیگر تقویت می‌كند

بر این اساس كارشناسان حوزه تربیتی و خانواده توصیه می‌كنند كه والدین باید هر كدام از فرزندان را با همه خوبی‌ها و بدی‌هایشان بپذیرند و فراموش نكنند كه رفتارهای مثبت و نگاه یكسان آنها به فرزندانشان می‌تواند باعث بهبود رفتارهای منفی آنها شود و تفاوت قایل شدن، سرزنش كردن و ابزار قرار دادن رفتارها در امتیاز دادن به آنها هیچ نكته تربیتی مثبتی را در برنخواهد داشت.

تفاوت گذاشتن به صورت ناخودآگاه

در برخی موارد والدین به شكل ناخودآگاه و ناخواسته بین فرزندان تبعیض قائل می‌شوند. در واقع این نوع تفاوت قائل شدن بین فرزندان به شكلی ناخواسته اتفاق می‌افتد در حالی كه پدر یا مادر همه فرزندانشان را به یك میزان دوست دارند، اما در رفتار به گونه‌ای عمل می‌كنند كه عمل آنها می‌تواند تداعی‌كننده تبعض باشد.  در این موارد ممكن است وابستگی یكی از فرزندان نسبت به والدین بیشتر باشد و همین وابستگی سبب شود تا والدین نسبت به آن فرزند رفتار محبت‌آمیزتری داشته باشند و همین مساله فرزند یا فرزندان دیگر را دلخور و ناراحت كند.  در این‌گونه موارد اطرافیان و نزدیكان پدر و مادر كه می‌توانند متوجه موضوع شوند، بهتر است آنها را نسبت به رفتارشان آگاه كنند تا والدین با تجدیدنظر در رفتارشان موجب آزار فرزندانشان نشوند. تبعیض والدین میان فرزندان، مقایسه فرزندان با یكدیگر و با دوستان و آشنایان، تحقیر و سرزنش در حضور جمع و دوستان، به احساس ناامنى، پایین آمدن خودباورى، ایجاد حس حسادت میان فرزندان، نگرانى، ترس و گریز از خانواده در فرزند منجر می‌شود. این عوامل از نگاه جامعه شناسان، سبب گرایش فرزندان به ناسازگارى با محیط اجتماعى و خانواده و در نهایت، گرایش به رفتارهای نامناسب می‌شود.

بر این اساس، وجود تبعیض و بى‌عدالتى میان فرزندان، بذر كینه و دشمنى را در دل آنان مى‌كارد و به آنها روحیه‌اى ناسازگار مى‌دهد و درنتیجه، زمینه بزهكارى در آنان فراهم مى‌شود.

پسر یا دختر؛ مساله این نیست؟

یكی از بدترین تفاوت‌هایی كه می‌تواند از سوی والدین نسبت به فرزندان”‹شان اعمال شود، تفاوت‌های جنسیتی محسوب می‌شود.

دختر یا پسر؟

متاسفانه برخی از خانواده‌ها به خاطر نداشتن آگاهی برعكس توصیه‌های دین اسلام و همه كارشناسان امور خانواده، بین فرزندان پسر و دخترشان تفاوت قائل می‌شوند. در این گروه از خانواده‌ها، پسرها دارای ارزش بیشتر هستند و حتی از فرزندان دخترشان توقع دارند، نسبت به برادر یا برادرانشان حرف شنوی داشته و تابع نظرات آنها باشند.

تفاوت قائل شدن از این منظر بسیار نادرست و مورد انتقاد است چراكه فرزندان در جنسیت خود هیچ نقشی ندارند و نگاه تبعیض‌آمیز نسبت به فرزند دختر نه‌تنها از لحاظ تربیتی و روان‌شناسی تاثیرات منفی و غیرقابل جبرانی در دختران ایجاد می‌كند بلكه از لحاظ آموزه‌های دینی والدینی كه چنین نگاهی دارند، گناهكار محسوب می‌شوند. شاید تا چند دهه پیش كه جوامع بر محور كارهای كشاورزی و كارگری می‌چرخید و نقش دختران محدود در كارهای منزل بود، می‌شد ارجحیت داشتن فرزند پسر را توجیه كرد، اما در زندگی‌های امروز كه موفقیت و توانایی‌ها در جنسیت تعریف نمی‌شود، تفاوتی در فرزندان دختر یا پسر وجود ندارد و خانواده‌هایی كه هنوز چنین نگاهی دارند، باید در نگاه خود تجدیدنظر كنند.

متاسفانه چنین نگاهی می‌تواند به همان اندازه كه در دختران خانواده ضعف در اعتماد به نفس ایجاد كند، می‌تواند با بخشیدن اعتماد به نفس كاذب در فرزندان پسر، راه‌های رسیدن به موفقیت را برای آنها سد كند. فرزند خوب و مفید برای جامعه، فرزند بهتری محسوب می‌شود و جنسیت نمی‌تواند موفقیت فرزندان را تعیین كند. البته عكس این موضوع نیز دیده شده و در برخی از خانواده‌ها سعی می‌شود به فرزند دختر توجه بیشتری شود و این مساله نیز به همان اندازه مخرب و ناپسند است. كودكان باید معناى ارزشمندى و دوست داشتن را بفهمند و این وظیفه والدین است كه به فرزندانشان یاد بدهند كه یكدیگر را دوست داشته باشند و به هم احترام بگذارند.

والدین باید بگذارند فرزندان دختر و پسر خانواده كه در حال مشاجره هستند، اجازه پیدا كنند كه خود مشكلاتشان را حل كرده و والدین با مداخلات خود به این مشاجرات دامن نزنند. آنها براى حل مشاجرات بین خواهر و برادرها باید نقش یك مشاور و راهنما را بازى كنند و باید همیشه به رابطه ارزشمند خواهر و برادرى تاكید كنند. آنها فارغ از جنسیت فرزندان باید از فرزند كوچك‌تر بخواهند كه به خواهر یا برادر بزرگ‌ترش احترام بگذارد و به فرزند بزرگ‌تر نیز یاد بدهند كه چگونه مراقب خواهر یا برادر كوچك خود باشد.

روش‌های تربیتی یكسان

گاهی پدر سختگیر است و مادر آسان‌گیر، گاهی پدر زیادی مهربان است و مادر بداخلاق و عصبی. روش تربیتی پدر قهری است، اما مادر با خوشرویی از خطاهای فرزندان می‌گذرد.

اختلاف میان والدین در انتخاب شیوه یكسان تربیتی سبب می‌شود فرزندان دچار سرگردانی شده و شیوه سومی را كه براساس تعریف خودشان به دست آمده انتخاب كنند و مسلما نمی‌تواند درست و مورد تائید باشد

هر چند كه این روش‌های تربیتی ریشه در شخصیت والدین دارد، اما استفاده از روش‌های متفاوت و مختلف تربیتی سبب سردرگمی فرزندان می‌شود و بر همین اساس كارشناسان معتقدند كه والدین باید از روشی مشخص و شبیه به هم برای تربیت فرزندان بهره ببرند. سختگیری زیاد یا محبت بی‌اندازه برای تربیت فرزندان بی‌ثمر و حتی مضر است، بنابراین با اتخاذ رفتار و سبكی مشترك میان والدین، تربیت فرزندان نیز سمت و سوی مشخص و تعریف شده‌ای به خود می‌گیرد.

اختلاف میان والدین در انتخاب شیوه یكسان تربیتی سبب می‌شود فرزندان دچار سرگردانی شده و شیوه سومی را كه براساس تعریف خودشان به دست آمده انتخاب كنند و مسلما نمی‌تواند درست و مورد تائید باشد.

چرا تفاوت قائل شویم؟

حتی دو قلو‌ها هم از لحاظ شخصیتی با هم متفاوت هستند بنابراین هیچ كس نمی‌تواند انتظار داشته باشد كه فرزندانش رفتار و منش یکسانی داشته باشند، بلكه هر فرزندی شخصیت مخصوص به خودش را دارد. بر همین اساس ممكن است یكی از فرزندان آرام‌تر، مطیع‌تر و بیشتر به حرف‌های پدر و مادرش توجه كند و فرزند دیگر كاملا برعكس شلوغ، پرسر و صدا یا حتی لجباز باشد. شاید بر همین اساس نوع رفتار والدین با این دو فرزند متفاوت باشد كه كاملا طبیعی است. مثلا برای فرزندی كه لجباز است مسلما باید دقت بیشتری در رفتار به خرج دهند در حالی كه برای فرزند مطیع حتی نیازی نباشد، همه چیز توضیح داده شود، اما همه این تفاوت‌ها دلیل نمی‌شود كه والدین در میزان علاقه و توجه‌ای كه به آنها نشان می‌دهند، تفاوت قائل شوند. والدین باید به همه فرزندانشان به شكلی مناسب، شفاف و یكسان توجه، علاقه و دقت داشته باشند تا احساس فرق گذاشتن به هیچ كدام از آنها دست ندهد. خوبی‌ها و بدی‌های آنها می‌تواند مورد بررسی و تحلیل والدین قرار گیرد، اما نباید مورد سرزنش یا تحقیر قرار گیرد.

پدر و کودک

دختر بابا، پسر مامان!

در فرهنگ عامیانه گفته می‌شود دخترها «بابایی» هستند و پسرها «مامانی»، به این معنا كه دخترها بیشتر مورد توجه پدرشان هستند و پسرها نیز با مادرها ارتباط بهتری دارند. شاید از منظر روان‌شناسی و در برخی موارد این مساله صادق باشد، اما این كه همین موضوع پایه روابط خانواده را شكل دهد و بر همین اساس قرار باشد رابطه دخترها با مادران و پسرها با پدرها خوب نباشد، یك اشتباه محسوب می‌شود.

 

هیچ نسخه‌ای نمی‌توان برای روابط فرزندان و والدین از پیش پیچید، تنها نسخه قابل توجه در روابط خانوادگی كه مورد تائید همه كارشناسان است، می‌گوید روابط باید بر اساس احترام و مهربانی شكل بگیرد و هیچ تفاوت و استثنایی بین این روابط توجیه‌پذیر نیست. اگر در خانواده‌ای دختر یا پسری نمی‌تواند با مادر یا پدرش ارتباط درستی برقرار كند، جایی از رابطه دچار مشكل است و هیچ قانونی وجود ندارد كه تعیین كند روابط پدرها و دخترها و از آن سو، مادرها و پسرها باید خوب باشد یا این كه برعكس این موضوع درست است.

برای داشتن روابط خوب خانوادگی، سعی كنید نسبت به این پیش‌فرض‌ها كاملا بی‌تفاوت باشید و از همان ابتدای كودكی روابط درست و مثبتی را پایه‌گذاری كنید.

 

 

بخش خانواده ایرانی تبیان

منبع : چهاردیواری

 

مطالب مرتبط :

رازی بین همسران

ازدواج‌هایی که در دست‌انداز می‌افتند

سم خطرناک در زندگی مشترک

مشاوره
مشاوره
اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین