سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
نوبل همیشه همین است و بارها شده که نویسندگان بزرگ از آن محروم شده‌اند.
عکس نویسنده
عکس نویسنده
نویسنده : زهره سمیعی
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

انتخاب‌های نوبل همیشه عجیب است


اسدالله امرایی می گوید: نوبل همیشه همین است و بارها شده که نویسندگان بزرگ از آن محروم شده‌اند.

اسدالله امرایی

اسدالله امرایی که ترجمه آثار برخی از برندگان جوایز معتبر ادبی را در کارنامه دارد، درباره انتخاب یک نویسنده چینیِ کمتر معروف به این عنوان گفت: نوبل همیشه همین است و بارها شده که نویسندگان بزرگ از آن محروم شده‌اند.

اسدالله امرایی، مترجم آثار ادبی نظرش را درباره انتخاب امسال کمیته نوبل ادبیات اینگونه بیان کرد: آثار «مو یان» (نویسنده چینی برنده جایزه امسال نوبل) به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی و سوئدی ترجمه شده، ولی در کشور ما نویسنده ناشناخته‌ای است و تا جایی که من اطلاع دارم، تقریباً هیچ اثری از او به فارسی ترجمه نشده است.

وی افزود: البته در مجموع بازار ایران چندان به ادبیات شرق دور و آسیای جنوب شرقی اقبال نشان نداده و حتی آثاری که از نویسندگانی مطرحی مانند ایشی گورو به فارسی ترجمه شده، در سطح محدودی ارائه شده و معمولاً به چاپ‌های زیاد نرسیده‌اند.

مترجم کتاب‌هایی مانند «لائورا دیاس» و «اینس» اضافه کرد: حتی دیگر نویسنده چینی «گائو شینگ جیان» (تبعه فرانسه) هم که سال 2000 جایزه نوبل را از آن خود کرد، برای ما چندان شناخته شده نیست با این حال می‌بینیم که آثار نویسنده‌ای مانند ارنست همینگوی بعد از حدود 40 سال از اعطای نوبل به او، در ایران تجدید چاپ می‌شوند و مخاطب دارند.

امرایی در پاسخ به این سوال که «آیا از این انتخاب تعجب کردید؟» با بیان این نکته که «نوبل همیشه همین است» گفت: جایزه نوبل به نویسندگان در قید حیات داده می‌شود ولی بارها شده که نویسندگان بزرگی در قید حیات بوده‌اند و نوبل به آنها روی خوشی نشان نداده است؛ از جمله آنها می‌توان به لئو تولستوی، کارلوس فوئنتس و خورخه لوئیس بورخس اشاره کرد.

وی که از آشنایی نسبی خود با «مو یان» از طریق مطالعه چند اثر داستانی او سخن می‌گفت، در پاسخ به این سئوال که «با توجه به این شناخت نسبی، فکر می‌کنید چه چیزی در آثار این نویسنده چینی توجه اعضای کمیته نوبل را به خود جلب کرده است؟» گفت: با این یکی دو کتاب نمی‌توان درباره یک نویسنده قضاوت کرد اما در زمان اعلام نام او به عنوان برنده جایزه ادبی نوبل، از یک کتابش به نام «ترانه‌های پیاز» سخن رفته، اما نمی‌توان نظر قطعی درباره انتخاب‌های کمیته نوبل داد.

این مترجم اضافه کرد: به هر حال اعضای کمیته نوبل استدلال‌های خودشان را دارند و باید منتظر بود و دید اقبال خوانندگان ایرانی به این برنده چینی نوبل ادبیات چگونه است؟

«ون یونچائو»، فعال رسانه‌یی هنگ‌کنگی، درباره‌ی مو یان گفت: جایزه‌ی نوبل ادبیات نماد انسانیت و آزادی بیان است‌، اما متأسفانه ما چنین خصوصیاتی را در مو یان نمی‌بینیم. در یک کلام، مو یان شایستگی این افتخار بزرگ را ندارد.

همه‌ی چینی‌ها از کسب نوبل ادبیات خوشحال نیستند!

پیش‌تر، نویسنده‌ی چینی‌ دیگری نیز نوبل ادبیات را از آن خود کرده بود، که به دلیل مخالفت با سیاست‌های دولت چین مجبور به ترک وطن شده بود. «ژائو زینگ جیان» که دوران تبعید خود را در فرانسه می‌گذراند، نویسنده‌ای است که به عنوان برنده‌ی نوبل معرفی شده بود.

اما این‌بار با معرفی یان از سوی آکادمی سوئدی جایزه‌ی نوبل، دولت چین دست از پا نمی‌شناسد و کسب این افتخار را با صدایی بلند جشن می‌گیرد. پس از اعلام این خبر مهم، خبرگزاری دولتی «شینهوا» تاپ ویژه‌ی وب‌سایتش را به برنده‌ی نوبل ادبیات 2012 اختصاص داد. مو یان همچنین در مایکروبلاگ «سینا ویبو»ی کشورش نیز مورد توجه ویژه‌ای قرار گرفت.

شبکه دولتی «سی.سی.تی‌وی» هم به طور خاص خبر برنده شدن این ر‌مان‌نویس چینی را در پربیننده‌ترین ساعات روز پوشش داد. این شبکه‌ی خبری از مو یان به عنوان «اولین نویسنده‌ی شهروند چین که جایزه‌ی نوبل ادبیات را به دست آورده»، یاد کرد.

با اعلام خبر برنده شدن یان، چینی‌های بسیاری نظرات شعف‌انگیز خود را در وب‌سایت‌های خبری منتشر و خرسندی خود را از کسب این افتخار ابزار کردند.

انتخاب‌های نوبل همیشه عجیب است

«تانگ شیااوبینگ»، استاد ادبیات تطبیقی دانشگاه میشیگان، مو یان را یکی از بزرگ‌ترین و خلاق‌ترین نویسندگان امروز چین خواند و سبک او را با قلم «ویلیام فاکنر» مقایسه کرد.

«یان لیانکه»، یکی دیگر از رمان‌نویسان مهم چینی، درباره‌ی یان گفت: آثار او بی‌همتا هستند. از زمان انتشار «ذرت قرمز» او به مدت 30 سال مداوم قله‌ی خلاقیت را به نام خود کرده است. این کار آسان نیست؛ خیلی از نویسندگان پستی‌ها و بلندی‌هایی را سپری کرده‌اند،‌اما او همیشه خود را در اوج حرفه‌ی نویسندگی نگه داشته است.

«برندان اوکین»، مترجم آثار ادبی چینی، نیز این جایزه را متعلق به ادبیات کشور چین دانست و گفت: نویسندگان چینی احساس می‌کنند ادبیات‌شان در باقی کشورهای جهان قابل درک نیست و اعطای این جایزه به مو یان به رشد اعتماد به نفس آن‌ها کمک شایانی می‌کند.

اما همه‌ی چینی‌ها از کسب این جایزه‌ی معتبر ادبی توسط هم‌وطنشان خوشحال نیستند. برخی از اعضای حزب لیبرال پیش‌تر رمان‌نویس 57ساله‌ی برنده‌ی نوبل را به نداشتن صلاحیت برای کسب مقام معاون مدیریت «انجمن نویسندگان دولتی چین» متهم کرده و او را به خاطر کناره‌گیری از نمایشگاه کتاب فرانکفورت 2009 به دلیل حضور نویسندگان تبعیدی کشورش مورد انتقاد شدید قرار داده‌اند.

«ون یونچائو»، فعال رسانه‌یی هنگ‌کنگی، یکی از همین افراد است که درباره‌ی مو یان گفت: جایزه‌ی نوبل ادبیات نماد انسانیت و آزادی بیان است‌، اما متأسفانه ما چنین خصوصیاتی را در مو یان نمی‌بینیم. در یک کلام، مو یان شایستگی این افتخار بزرگ را ندارد.

«آی وی‌وی»، هنرمند معترض چینی، درباره‌ی مو یان گفته است: مو دستاوردهای ادبی قابل توجهی دارد، اما به عنوان یک فرد فرهیخته من او را شخص آگاهی نمی‌دانم. او به روشنی خط‌ مشی حزب را دنبال می‌کند و در بسیاری موارد برای استقلال شخصیت‌های فرهنگی احترامی قائل نیست.

بسیاری از منتقدان برنده‌ی نوبل 2012 معتقدند او تحت سلطه‌ی کامل دولت چین است و آن‌چه را به نگارش درمی‌آورد که به او دیکته شود.

فرآوری: مهسا رضایی

بخش ادبیات تبیان


منابع: مهر، ایسنا

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین