هیچ ایرادی به اصل ازدواج موقت وارد نیست اگر اشکال و ایرادی هست به نحوه رفتار و تعامل دیگران با این برنامه الهی است. راهکاری که خالق و هادی بشر برای رفع نیاز غریزی انسان و سامان دادن به زندگی اجتماعی او در دین یا همان برنامه سعادت بشری قرار داده است تا او
عکس نویسنده
عکس نویسنده
نویسنده : امید پیشگر
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

پاسخ به ایرادهایی که بر ازدواج موقت می‌گیرند!!

موقت

 


در این نوشته برآنیم تا با طرح مشهورترین ایرادها و انتقادهایی که به ازدواج موقت گرفته می شود به نقد بررسی آنها بپردازیم و در مواردی هم که نیاز بود جوابی داده شود ، پاسخ مناسبی را ارائه نماییم.

 

ازدواج موقت نوعى فحشا است!!

برخى بر ازدواج موقت ایراد گرفته، مى‏گویند: ازدواج موقت نوعى فحشا است كه زن در برابر دریافت مقدارى پول، خود را مى ‏فروشد و این با كرامت انسانى منافات دارد.

پاسخ: از بزرگترین اشتباهاتی که افراد در این موضوع دچار آن می‌شوند یکی دانستن این نوع ازدواج با رابطه نامشروع است. باید دانست که این دو گرچه در مورد یا مواردی شبیه به هم هستند اما فرقهای اساسی بین این دو وجود دارد: لزوم نگه داشتن عده بعد از جدایی از مرد اول و قبل از ارتباط با مرد دوم؛ احکام محرم و نامحرمی که با ازدواج موقت پدید می‌آید؛ لزوم اجرای صیغه عقد با ذکر مدت و مقدار مهریه با قصد انشاء از فرق‌های جدی بین ازدواج موقت و فحشا است.[1]

نکته ای که باید همه به آن توجه کنند این است که در مرزبندی بین ازدواج (دائم) و فحشا، ازدواج موقت، در طرف و ردیف ازدواج دائم است؛ نه در مقابل آن و یا به تصور برخی در کنار فحشا. اگر این تصور اصلاح شود ما به جای اینکه ازدواج موقت و فحشا را در کنار هم ببینیم و دم از شباهت یا یکی بودن این دو بزنیم؛ آن را در کنار و چسبیده به ازدواج دائم می بینیم و آن دو را با هم مقایسه می کنیم که اگر این شد دیگر نگاههای غلط و مسموم به این نوع ازدواج بر طرف می شود.

 

افزایش فرزندان بی سرپرست

برخی مى‏گویند: این نوع ازدواج موجب مى شود افراد بى سرپرست هم چون فرزندان نامشروع در جامعه افزایش یابند.

پاسخ: ازدواج موقت در بسیاری از موارد احکامش همانند ازدواج دائم است. یکی از این موارد سرپرستی فرزند یا فرزندانی است که محصول این ازدواج پاک و مشروعند. فرزندی که با ازدواج موقت به دنیا می آید از نظر سرپرستی و حق ارث و سایر حقوق هیچ فرقی با فرزند ازدواج دائم ندارد.

اگر دیده می شود پدر یا مادری نسبت به فرزندشان از خود سلب مسئولیت می کنند و در حق او ظلم روا می دارند این ربطی به موقت بودن ازدواج ندارد چه اینکه این وضع در ازدواج دائم هم وجود دارد.

برای همین دلیلی ندارد تا این بحث مطرح می شود خانمی شوهرش را پشت سرش مخفی کند و با فریاد بگوید: « زندگی ما را به هم نزنید!» یا «شوهرم را از من نگیرید!» همان گونه که به هر کس و در هر شرایطی توصیه نمی شود ازدواج دائم کند به هر کسی هم توصیه نمی شود این کار را انجام دهد

سوء استفاده افراد هوسباز از این قانون

ایراد دیگر این است كه ازدواج موقت سبب مى ‏شود بسیارى افراد هوسباز از این قانون، سوء استفاده كرده، مرتكب فحشا و كار حرام شوند.

در پاسخ گفته مى‏شود: از كدام قانون سوء استفاده نشده؟ آیا اگر كسى در زیارت خانه خدا مرتكب كارى حرام، مانند فروش مواد مخدر شد باید جلوى حج گرفته شود؟ [2]

هیچ جمع عاقلی به دلیل سوء استفاده عده ای از یک قانون مفید و کمک حالِ جامعه، آن قانون را تعطیل نمی کنند؛ بلکه به دنبال راه حلی می گردند تا جلوی سوء استفاده آن عده را بگیرند؛ البته تا آنجا که ممکن است.

این را هم تکرار می کنیم که ازدواج موقت غیر از فحشاست. این تهمت بزرگی است که زن و مردی ازدواج موقت انجام دهند و به آنها گفته شود شما مرتکب فحشا شده اید. اگر یکی از طرفین به قوانین این ازدواج پایبند باشد و با دقت تمام، رعایت آنها را از طرف مقابل خود بخواهند امکان ندارد کسی بتواند از این قانون سوء استفاده کند و ازدواج را به فحشا تبدیل نماید.

 

کمک به هوسرانی مردان         

عده اى مى‏گویند: تجویز ازدواج موقت براى تأمین هوسرانى مردان است.

در پاسخ باید گفت: هدف از تجویز ازدواج موقت هوسرانى نیست. از دیدگاه اسلام و همه ادیان آسمانى هوسرانى مذموم و مردود است؛ ازاین رو در روایات اسلامى مرد «ذوّاق» یعنى كسى كه زنان را براى كامجویى گرفته، سپس طلاق مى‏دهد، لعن و نفرین شده است [3] ؛ بلكه هدف، رفع نیاز غریزى بشر و جلوگیرى از گرفتار شدن انسانها در دام فحشا و حرام است. [4]

جایز بودن یک حکم و حضور قانونمند آن در جامعه به معنای ضرورت انجام آن برای همه نیست. وقتی گفته می شود ازدواج موقت حلال است و باید در جامعه وجود داشته باشد معنایش این نیست که بر همه مردان (چه مجرد، چه متاهل؛ چه نیازمند و چه بی نیاز) واجب است ازدواج موقت داشته باشند!

آسیب دیدن کیان خانواده

عده ای تا سخن از ازدواج موقت به میان می آید بلافاصله در سوگ ازدواج اول مرثیه سرایی می کنند و ازدواج موقت را بسان شعله ای می دانند که در خرمن خانواده می افتد و ادامه سوگواری.

این عده به چند مطلب باید توجه کنند:

1. جایز بودن یک حکم و حضور قانونمند آن در جامعه به معنای ضرورت انجام آن برای همه نیست. وقتی گفته می شود ازدواج موقت حلال است و باید در جامعه وجود داشته باشد معنایش این نیست که بر همه مردان (چه مجرد، چه متاهل؛ چه نیازمند و چه بی نیاز) واجب است ازدواج موقت داشته باشند!

برای همین دلیلی ندارد تا این بحث مطرح می شود خانمی شوهرش را پشت سرش مخفی کند و با فریاد بگوید: « زندگی ما را به هم نزنید!» یا «شوهرم را از من نگیرید!» همان گونه که به هر کس و در هر شرایطی توصیه نمی شود ازدواج دائم کند به هر کسی هم توصیه نمی شود این کار را انجام دهد.

ازدواج موقت

2. ورود زن دوم به یک زندگی چه دائم و چه موقت، به خودی خود آسیب زا نیست. زندگی های متعددی وجود داشته و دارد که یک مرد با چند همسر خود زندگی می کند و همگی از زندگی خود کمال رضایت را دارند. پس نباید آسیب های به وجود آمده را به گردن این نوع ازدواج انداخت. اگر خود ازدواج دوم مشکل ساز بود هر ازدواج دومی باید چنین می شد در حالیکه اینگونه نیست.

آسیب ها و مشکلاتی که با ورود زن دوم به وجود می آید غالبا (اگر نگوییم همه) یا به دلیل نوع رفتار و مدیریت ضعیف و غلط مرد و در مقابل عکس العملهای نسنجیده زن است یا این مشکلات جدید، شدت یافته مشکلات قبلی آنهاست که هم زمینه ساز ورود زن دوم شده و هم با ورود او این مشکلات شدت یافته است. یعنی اینطور نبوده که یک زندگی در بهشت محض به سر می برده و ناگهان با ورود زن دوم به جهنم محض تبدیل شده باشد.

بنابراین هیچ اشکالی از این نظر به ازدواج موقت وارد نیست اگر اشکالی هست این اشکال متوجه رفتار هر دو یا یکی از طرفین است.

 

آسیب های روحی بعد از جدایی

دلتنگی های ایجاد شده بعد از هر ازدواج موقت و آثار باقیمانده از آن در روح طرفین به خصوص اگر تکرار هم بشود از ایراداتی است که به این نوع ازدواج گرفته اند.

در پاسخ به این سوال باید گفت: عوارض جانبی هر کاری جزء جدا نشدنی آن است که باید پذیرفت و با آن کنار آمد. کسی به دلیل وجود چنین عوارضی از اصل آن کار (با فرض جایز بودن و نیاز به آن) چشم پوشی نکرده و یا حکم به تعطیلی آن نمی کند.

در مرز بندی بین ازدواج (دائم) و فحشا، ازدواج موقت، در طرف و ردیف ازدواج دائم است؛ نه در مقابل آن و یا به تصور برخی در کنار فحشا. اگر این تصور اصلاح شود ما به جای اینکه ازدواج موقت و فحشا را در کنار هم ببینیم و دم از شباهت یا یکی بودن این دو بزنیم ؛ آن را در کنار و چسبیده به ازدواج دائم می بینیم و آن دو را با هم مقایسه می کنیم که اگر این شد دیگر نگاههای غلط و مسموم به این نوع ازدواج بر طرف می شود

در ازدواج دائم هم آسیبهای روحی وجود دارد که در زندگی مجردی وجود ندارد. چه بسیار بین دو طرف، اختلاف نظر، مشاجره، دلخوری، قهر و آشتی و مانند آن به وجود می آید آیا رواست ما به این دلیل، حکم به تعطیلی ازدواج دائم کنیم؟ اصلا کدام کار را می توان پیدا کرد که هیچ عارضه ای نداشته باشد؟ تنها در بهشت است که چون سراسر رحمت است کارها بی هیچ عارضه ناخوشایندی صورت می گیرد که چیزی که هست انسان در این دنیا باید تلاش کند این عوارض و پیامدها را به حداقل رسانده و با آنها کنار بیاید.

 

خلاصه اینکه

هیچ ایرادی به اصل ازدواج موقت وارد نیست اگر اشکال و ایرادی هست به نحوه رفتار و تعامل دیگران با این برنامه الهی است. راهکاری که خالق و هادی بشر برای رفع نیاز غریزی انسان و سامان دادن به زندگی اجتماعی او در دین یا همان برنامه سعادت بشری قرار داده است تا او را به سعادت دنیا و آخرت برساند. این برنامه هم به مانند دیگر برنامه ها، روش و شرایط اجرای خود را دارد.

اگر به نام این برنامه مشکلاتی ایجاد می شود مقصر آن، مجریان آنند؛ نه این برنامه. که برای رفع این مشکلات هم باید مجریان آن را اصلاح کرد نه آنکه جلوی اجرای آن را گرفت.

 

پی نوشت:

1.       در این باره به شکل مفصل در مقاله «فرق های ازدواج موقت با روابط نامشروع» به بحث پرداختیم.

2.       تفسیر نمونه، 3/344

3.       الكافى 6/54- 55؛ وسائل الشیعه 22/9

4.       در این باره به شکل مفصل در مقاله «چرا از دواج موقت؟» به بحث پرداختیم.

                                                                                                                                                      امید پیشگر             

بخش احکام اسلامی تبیان

مشاوره
مشاوره
در رابطه با این محتوا تجربیات خود را در پرسان به اشتراک بگذارید.