سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
گناه، مخالفت با خالق و مدبّر عالم و پشت کردن به او است؛ لذا پس از هر گناه باید توبه کرد که توبه به معنای بازگشت و رو کردن به خداست؛ ولی خود گناه، مانع این بازگشت به خداست و لذا پیش از توبه، استغفار لازم است. طبق آیات قرآن، استغفار و آمرزش خواستن، غیر از
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

آثار مخرب گناه در زندگی !


 چه عواملی سبب انجام گناه و چه عواملی باعث پیشگیری از گناه می‌شوند؟

گناه

پاسخ:

ابتدا به عواملی که باعث انجام گناه می‌شوند می‌پردازیم، این عوامل را می‌توان به سه بخش کلّی تقسیم کرد:

 

الف : عوامل اعتقادی:

گاهی عدم اعتقاد صحیح، باعث بروز گناه می شود؛ مثلاً کسی که حسابرسی قیامت را اعتقاد ندارد و یا آن را به خوبی باور ندارد، طبیعاً در انجام گناه جسورتر است. همچنین کسی که سمیع و بصیر بودن خدا را به درستی باور نکرده است. قرآن کریم در این باره این چنین نهیب می‌زند که: «أَلَمْ یَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ یَرَى » علق/14 ؛ مگر ندانسته كه خدا مى‏بیند؟

 

 ب : عوامل اخلاقی:

رذایل اخلاقی نیز در انجام گناه، سهمی بسزا دارند. از نگاه قرآن کریم، کبر شیطان، سبب عصیان او در سجده برآدم شد و نیز حسد باعث شد برادران یوسف که خود پیغمبرزاده بودند، برادر بی گناه خود را به چاه بیندازند و به پدر دروغ بگویند.

 

ج : عوامل رفتاری:

رفتار ناشایست علاوه بر اینکه خود، گناه و ناپسند است، معمولاً زمینه گناهان و خطاهای بعدی هم می‌شود؛ مثلاً خوردن غذای حرام علاوه بر اینکه خود گناه است، زمینه گناهان دیگر را هم فراهم می‌کند. در نمونه‌ای دیگر، قرآن برای حفظ خود از آلودگی جنسی، کنترل چشم را دستور می‌دهد: «قُل لِّلْمُۆْمِنِینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَیَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ... قُل لِّلْمُۆْمِنَاتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَیَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ  ...» سوره نور آیه 21-22؛

و به  مردان مۆمن بگو که چشمان خویش را ببندند و شرمگاه خود را نگه دارند و به زنان مۆمن بگو که چشمان خویش را ببندند و شرمگاه خود را نگه ، دارند.

در میان عوامل رفتاری، مصاحبت‌های ناپسند بسیار مۆثرند. علاوه بر آن، آلودگی فکری و رها بودن قوه خیال هم در گناه کردن بسیار مۆثرند که توضیح و تشریح آن، مجالی دیگر می‌طلبد.

گناه، مخالفت با خالق و مدبّر عالم و پشت کردن به او است؛ لذا پس از هر گناه باید توبه کرد که توبه به معنای بازگشت و رو کردن به خداست؛ ولی خود گناه، مانع این بازگشت به خداست و لذا پیش از توبه، استغفار لازم است. طبق آیات قرآن، استغفار و آمرزش خواستن، غیر از توبه، و مقدم بر ‌آن است

در بخش دوم پاسخ، به راه‌های پیشگیری از گناه می‌پردازیم:

برای پیشگیری، علاوه بر اصلاح و خودسازی در سه مرحله فوق – یعنی اعتقاد، اخلاق و رفتار – امور زیر توصیه می‌شود:

- اهتمام به روزه (در حد توان جسمی) که در تقویت اراده و تهذیب بسیار مۆثر است.

- اختصاص دادن اوقاتی از شبانه روز به خلوت و عبادت و انس با خدا و قرائت کلام او.

- توسّل به اهل ‌بیت‌ عصمت  و طهارت علیهم‌السلام.

- محاسبه روزانه درباره اعمال خوب و بدی که انجام داده‌ایم.

- پرهیز و دوری از زمینه‌های گناه؛ مثلا ترک مکانی که احتمال می‌دهیم در  آن مکان به گناه می‌افتیم.

ناراحت گناه دریا

2- آثار مخرّب گناه در زندگی چیست؟

گناه، مخالف با خالق و مدیر عالم هستی است و از این رو دارای آثار منفی بسیاری است. برخی از این آثار که با بررسی آیات کریمه قرآن و نیز روایات اهل‌ بیت ‌علیهم‌السلام و ادعیه‌ای مانند دعای کمیل به دست آمده‌اند، عبارتند از:

- معیشت سخت: «وَ مَنْ أَعْرَضَ عَن ذِكْرِی فَإِنَّ لَهُ مَعِیشَةً ضَنكًا »طه/124 ؛

و هر کس که از یاد من اعراض کند ، زندگیش تنگ شود

- خود فراموشی: انسان، یک «خودِ» حقیقی و با ارزش دارد که در ارتباط با خدا و مراعات دستورات او تعریف و فهیمده می‌شود و گناه باعث می‌شود این خودِ حقیقی مورد فراموشی گناهکار واقع شود.

از نظر قرآن، کسب ایمان و معرفت فقط به گفت و شنود و آموزش متداول نیست، بلکه نیازمند ضمیری سالم و نورانی و بدور از تیرگی گناه است:« اتقواللّه و یعلّمکم اللّه»

«اللهم اغفرلی الذنوب التی تغیر النعم»

- قساوت قلب: ‌«وجعلنا قلوبهم قاسیهً»

- عدم قبولی اعمال:«انّما یتقبّل اللّه من المتقین»

- عدم استجابت دعا: «اللهم اغفرلی الذنوب التی تحبس الدعا»

- نزول بلاء: «اللهم اغفرلی الذنوب التی تنزل البلاء»

- سلب ایمان و معرفت: از نظر قرآن، کسب ایمان و معرفت فقط به گفت و شنود و آموزش متداول نیست، بلکه نیازمند ضمیری سالم و نورانی و بدور از تیرگی گناه است:« اتقواللّه و یعلّمکم اللّه»

- و ...

3. راهکارهای رفع آثار گناه و کدورت آن چیست؟

گناه، مخالفت با خالق و مدبّر عالم و پشت کردن به او است؛ لذا پس از هر گناه باید توبه کرد که توبه به معنای بازگشت و رو کردن به خداست؛ ولی خود گناه، مانع این بازگشت به خداست و لذا پیش از توبه، استغفار لازم است. طبق آیات قرآن، استغفار و آمرزش خواستن، غیر از توبه، و مقدم بر ‌آن است:

«و أن استغفروا ربّکم ثمّ توبوا الیه یرسل السماء علیکم مدراراً و ...»

پس از استغفار و توبه، و بازگشت به سوی خدا و راه او، باید با ایمان و عمل صالح، گذشته را جبران نمود.

بهترین اعمال صالحی که در این رابطه به ما کمک می‌کنند عبارتند از:

- توجه و توسّل به ثقلین (قرآن و عترت)؛ به ویژه تلاوت قرآن در نیمه شب و گریه بر مصائب سیدالشهدا علیه‌السلام.

- عبادت همراه با خضوع و خشوع و شکستگی درونی.

بخش اخلاق و عرفان اسلامی تبیان


منبع : سایت جامع اخلاق

مشاوره
مشاوره
اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین