سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
فرشته‏ها، ابتدا طریق سحر و سپس طریقه ابطال آن را مى‏آموختند و قبل از آموزش با شاگردان خود شرط مى‏كردند كه از آن سوء استفاده نكنند
عکس نویسنده
عکس نویسنده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

گاهى علم و دانش، وسیله آزمایش است!!


خداوند دو فرشته را به نام «هاروت» و «ماروت» به صورت انسان در شهر «بابل» (منطقه‏اى حدود نجف و كربلاى فعلى) در میان مردم قرار داد كه روش ابطال و خنثى سازى سحر را به آنان بیاموزند. امّا براى اینكار لازم بود ابتدا آنان را با سحر آشنا سازند. لذا فرشته‏ها، ابتدا طریق سحر و سپس طریقه ابطال آن را مى‏آموختند و قبل از آموزش با شاگردان خود شرط مى‏كردند كه از آن سوء استفاده نكنند و مى‏گفتند: این كار مایه‏ى فتنه و آزمایش است، مبادا در مسیر مبارزه و خنثى سازى، خودتان گرفتار شوید. امّا یهود از آن آموزش سوء استفاده نموده و از آن براى مقاصد ناشایست بهره بردند.


جادو

در ادامه تفسیر آیه 102 سوره مباركه بقره لازم دیدیم به خاطر اهمیت این آیه بحث راجع به نكته اساسی این آیه را ادامه دهیم.

 

ماجراى هاروت و ماروت‏

درباره این دو فرشته كه به سرزمین بابل (نام منطقه‏اى حدود نجف و كربلاى فعلى) آمدند، افسانه‏ها و اساطیر عجیبى به وسیله داستان‏پردازان ساخته شده و به این دو ملك بزرگ الهى بسته‏اند تا آنجا كه به آنها چهره خرافى داده‏اند، و حتى كار تحقیق و مطالعه پیرامون این حادثه تاریخى را بر دانشمندان مشكل ساخته‏اند، آنچه از میان همه اینها صحیح تر به نظر مى‏رسد و با موازین عقلى و تاریخى و منابع حدیث سازگار است همان است كه در ذیل مى‏خوانید:

" در سرزمین بابل سحر و جادوگرى به اوج خود رسید و باعث ناراحتى و ایذاء مردم گردیده بود، خداوند دو فرشته را به صورت انسان مامور ساخت كه عوامل سحر و طریق ابطال آن را به مردم بیاموزند، تا بتوانند خود را از شر ساحران بر كنار دارند.

ولى این تعلیمات بالاخره قابل سوء استفاده بود، چرا كه فرشتگان ناچار بودند براى ابطال سحر ساحران طرز آن را نیز تشریح كنند، تا مردم بتوانند از این راه به پیشگیرى پردازند، این موضوع سبب شد كه گروهى پس از آگاهى از طرز سحر، خود در ردیف ساحران قرار گرفتند و موجب مزاحمت تازه‏اى براى مردم شدند.

با اینكه آن دو فرشته به مردم هشدار دادند كه این یك نوع آزمایش الهى براى شما است و حتى گفتند: سوء استفاده از این تعلیمات یك نوع كفر است، اما آنها به كارهایى پرداختند كه موجب ضرر و زیان مردم شد" (مجمع البیان ذیل آیه 102 بقره ـ وسائل جلد 12 صفحه 107 و 106)

آنچه در بالا آوردیم چیزى است كه از بسیارى از احادیث و منابع اسلامى‏ استفاده مى‏شود و هماهنگى آن با عقل و منطق آشكار است، از جمله حدیثى كه از عیون اخبار الرضا (علیه السلام) نقل شده (كه در یك طریق از خود امام رضا علیه السلام و در طریق دیگرى از امام حسن عسكرى علیه السلام است) به روشنى این معنى را تایید مى‏كند. (وسائل الشیعه ج 12 ص 107 و 108)

با اینكه آن دو فرشته به مردم هشدار دادند كه این یك نوع آزمایش الهى براى شما است و حتى گفتند: سوء استفاده از این تعلیمات یك نوع كفر است، اما آنها به كارهایى پرداختند كه موجب ضرر و زیان مردم شد

اما متاسفانه بعضى از مورخان و نویسندگان دائرة المعارف‏ها و حتى بعضى از مفسران در این زمینه تحت تاثیر افسانه‏هاى مجعولى قرار گرفته‏اند و داستانى را كه در افواه بعضى از عوام مشهور است درباره این دو فرشته معصوم الهى ذكر كرده‏اند كه: " آنان دو فرشته بودند، خداوند آنها را براى این به زمین فرستاد تا بدانند اگر آنها نیز جاى انسانها بودند از گناه مصون نمى‏ماندند، و خدا را معصیت مى‏كردند، آنها هم پس از فرود آمدن به زمین مرتكب چندین گناه بزرگ شدند و به دنبال آن افسانه‏اى در باره ستاره زهره نیز ساختند، همه اینها بى اساس و جزء خرافات است و قرآن از این امور پاك مى‏باشد و اگر تنها در متن آیه 102 سوره مباركه بقره بیندیشیم خواهیم دید كه بیان قرآن هیچ ارتباطى با این مسائل ندارد.

 

چگونه فرشته معلم انسان مى‏شود؟

در اینجا سۆالى باقى مى‏ماند و آن اینكه طبق ظاهر آیه مورد نظر و روایات متعدد- چنان كه گفتیم- هاروت و ماروت دو فرشته الهى بودند كه براى مبارزه با اذیت و آزار ساحران به تعلیم مردم پرداختند، آیا به راستى فرشته مى‏تواند معلم انسان باشد؟

پاسخ این سۆال در همان احادیث ذكر شده است و آن این است كه خداوند آنها را به صورت انسانهایى در آورد تا بتوانند این رسالت خود را انجام دهند، این حقیقت را مى‏توان از آیه 9 سوره انعام نیز دریافت آنجا كه مى‏گوید: وَ لَوْ جَعَلْناهُ مَلَكاً لَجَعَلْناهُ رَجُلًا:" اگر او (پیامبر) را فرشته‏اى قرار مى‏دادیم حتما او را به صورت مردى جلوه‏گر مى‏ساختیم".

آمنه اسفندیاری

بخش قرآن تبیان


منابع:

1-  تفسیر نمونه ج 1

2-  تفسیر مجمع البیان ذیل آیه 102 سوره مباركه بقره

3-  وسائل الشیعه ج 12 ص 107 و 108

 

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین