سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
چه بسیار زنان و مردانی که بیرون از محیط خانه بشّاش، اهل انصاف و مدارا، خوش گفتار و خوش رفتار، اما در محیط خانه نسبت به اعضای خانواده همیشه عبوس، طلب‌کار، بدرفتار و بد گفتارند.
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

معیار خوبی و بدی یا محک زدن اخلاق


چه بسیار زنان و مردانی که بیرون از محیط خانه بشّاش، اهل انصاف و مدارا، خوش گفتار و خوش رفتار، اما در محیط خانه نسبت به اعضای خانواده همیشه عبوس، طلب‌کار، بدرفتار و بد گفتارند.


اخلاق

«اخلاق خانوادگی»

خداوند متعال می فرماید: با زنان در خانواده به انصاف و خوشی رفتار کنید. پس اگر دلپسند شما نباشند، (اظهار کراهت نکنید) چه بسیار چیزهایی که ناپسند شماست و حال آن‌که خداوند در آن خیر بسیاری قرار داده است. 1

در باب اخلاق خانوادگی و جایگاه مکارم اخلاقی در خانواده روایات زیادی از حضرات معصومین (علیهم السلام) نقل شده که از آن جمله بیان حضرت رسول اکرم (صلوات الله علیه و آله) در توصیف رفتار با خانواده است که فرمودند: همانا بهترین شما کسی است که با خانواده‌اش رفتار بهتری داشته باشد و من بهترین شما نسبت به خانواده‌ام هستم.2

امیرمۆمنان علی (علیه السلام) نیز در اهمیّت این امر می فرمایند: اهل و عیالت را به کسب مکارم و فضایل اخلاقی امر نما!3

یکی از محورها و بنیان‌های اساسی در «فرآیند تربیت مهدوی»، «اخلاق‌گرایی» است و یکی از مهم‌ترین و خطیرترین عرصه‌ها در حوزة «اخلاق‌گرایی»، رعایت «اخلاق خانوادگی» است.

 

تعریف «اخلاق خانوادگی»

«اخلاق خانوادگی» به معنای شناخت حقوق اعضای خانواده و رعایت کردن این حقوق است.

«اخلاق خانوادگی» به معنای همکاری و همیاری برای ایجاد کانونی سرشار از ادب و اخلاق اسلامی و دستیابی به خانواده‌ای الهی و مهدوی است.

در محضر پیامبر از عبادت‌های زنی بسیار تعریف کردند که روزها را روزه می گیرد و شب ها را به قیام و شب زنده‌داری می‌گذارند. در انتها گفتند: «البته او بد اخلاق است و اطرافیان و همسایگانش را با زبانش می‌آزارد»، پیامبر بی‌درنگ فرمودند: هیچ خوبی و خیری در او نیست، او اهل آتش است

«اخلاق خانوادگی» در «فرآیند تربیت مهدوی» به معنای تکاپو برای تشکیل خانواده‌ای با اهداف آرمانی مهدوی است که بر مبنای رعایت حقوق تمام اعضای خانواده و شکوفاسازی تمام استعدادهای ایشان استوار گشته باشد.

محبوب‌ترین کانون در نزد خداوند، کانون خانواده است و استواری بنیان‌های این کانون وابسته به رعایت «اخلاق خانوادگی» است.

 

اخلاق خانوادگی، معیار خیر و خوبی

میزان خوبی یا بدی هر فرد در عرصه «اخلاق خانوادگی» و در چگونگی گفتار و رفتار او با خانواده‌اش محک می‌خورد؛ چنانچه پیامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله) معیار سنجش خوبی هر فرد را خوش‌اخلاقی و خوش رفتاری او با خانواده‌اش معرفی فرموده‌اند:

آگاه باشید بهترین شما کسی است که نسبت به خانواده‌اش اخلاق بهتری داشته باشد.4

اگر می‌خواهید بدانید هر انسانی تا چه حد خوب و شایسته است به منش او با خانواده‌اش بنگرید و اخلاق خانوادگی او را محک بزنید. چه بسیار زنان و مردانی که بیرون از محیط خانه بشّاش، اهل انصاف و مدارا، خوش گفتار و خوش رفتار، اما در محیط خانه نسبت به اعضای خانواده همیشه عبوس، طلب‌کار، بدرفتار و بد گفتارند.

شبی 30 زن خدمت پیامبر آمدند که جملگی از همسرانشان شکایت داشتند. پیامبر فرمودند: «اینان مردان خوبی نیستند».5

در باب اخلاق خانوادگی و جایگاه مکارم اخلاقی در خانواده روایات زیادی از حضرات معصومین (علیهم السلام) نقل شده که از آن جمله بیان حضرت رسول اکرم (صلوات الله علیه و آله) در توصیف رفتار با خانواده است که فرمودند: همانا بهترین شما کسی است که با خانواده‌اش رفتار بهتری داشته باشد و من بهترین شما نسبت به خانواده‌ام هستم

بداخلاقی در خانه و خانواده نه‌تنها نشانه شایستگی و اقتدار نیست، بلکه نشانه‌ای از حقارت و خباثت و خودخواهی روح آدمی است که او را از دایره خیر و خوبی به طور مطلق خارج می‌گرداند.

در محضر پیامبر از عبادت‌های زنی بسیار تعریف کردند که روزها را روزه می گیرد و شب ها را به قیام و شب زنده‌داری می‌گذارند. در انتها گفتند: «البته او بد اخلاق است و اطرافیان و همسایگانش را با زبانش می‌آزارد»، پیامبر بی‌درنگ فرمودند:

هیچ خوبی و خیری در او نیست، او اهل آتش است.6

بد اخلاقی در محیط خانه، زندگانی را در کام دیگر اعضای خانواده تلخ و ناگوار می‌گرداند7، باعث دوری و فرار اهل خانه از محیط گرم خانواده می‌گردد8 و راه موفقیت‌های مادی و معنوی خانواده را مسدود می‌کند.9

 

پی نوشت ها:

1. (وَ عاشِرُوهُنَّ بِالمَعروفِ فَإِن کَرهتُمُوهُنَّ فَعَسی أن تُکرَهُوا شَیئاً وَ یَجعَلَ اللهُ فِیهِ خَیراً کَثیراً) نساء (4)، 19.

2. پیامبر اکرم (صلوات الله علیه و آله): «ألا خَیرُکُم خَیرُکُم لِنِسائِهِ وَ أنا خَیرُکُم لِنِسائی» شیخ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ج20، ص171، ح25340.

3. امام علی (علیه السلام): «یا کمیل، مُر أهلَکَ أن یَروُحُوا فی کَسبِ المَکارِمِ» سید رضی، نهج البلاغه، حکمت 257.

4. رسول الله(صلّی الله علیه و آله):«ألا خَیرُکُم خَیرُکُم لِنِسائِهِ» شیخ حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ج20، ص171، ح25340.

5. رسول الله(صلّی الله علیه و آله): «أما إنَّ اولئِکَ لَیسُوا مِن خِیارِکُم» نوری، میرزا حسین، مستدرک الوسائل، ج14، ص248، ح16611.

6. رسول‌الله(صلّی الله علیه و آله): «لا خَیرَ فیها هِیَ مِن أهلِ النّارِ» علامه مجلسی، بحارالانوار، ج71، ص394، ح63.

7.  امام علی (علیه السلام): «السَّیِّیءُ الخُلقِ کَثیرُ الطَّیشِ مُنَغَّصُ العَیشِ» آمدی، غررالحکم، ح1604.

8. امام علی(علیه السلام): «مَن ساءَ خُلقُهُ ملّهُ أهلَهُ» كلینی، الكافی، ج8، ص22.

9. امام علی(علیه السلام): «مَن ساءَ خُلقُهُ ضاقَ رِزقُهُ» آمدی، غررالحكم، ص264، ح5711.

بخش اخلاق و عرفان اسلامی تبیان


منبع :

پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام دکتر مرتضی آقا تهرانی

مشاوره
مشاوره
اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین