سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
ادم (edema) یا خیز یا ورم در اثر تجمع مایعات در بافت‌های بدن و بیشتر از همه در پنجه پاها، قوزک پاها و ساق پاها رخ می‌دهد...
عکس نویسنده
عکس نویسنده
نویسنده : نیره ولدخانی
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

چرا گاهی ورم می کنم؟


ادم (edema) یا خیز یا ورم در اثر تجمع مایعات در بافت‌های بدن و بیشتر از همه در پنجه پاها، قوزک پاها و ساق پاها رخ می‌دهد.


ورم دست ها

ادم که به زبان فارسی ‌خیز و بین مردم به عنوان ورم شناخته می‌شود، به مفهوم تجمع مایع اضافی در بافت‌های زیر پوست است. بیشترین قسمت‌های بدن که دچار خیز می‌شوند، پاها هستند که به خاطر جاذبه زمین، تمایل بیشتری برای ایجاد ورم دارند.

 

گاهی ادم ممکن است در یک ارگان و اندام خاص در بدن ظاهر شود. از مهم ترین این ادم ها می توان به ادم مغزی، ادم ریوی، ادم چشمی حاصل از گلوکوم (آب سیاه)، پف چشم و تجمع مایع در لنف ها اشاره نمود.

 

علل شایع ادم یا خیز این ها هستند:

مصرف بیش از حد نمک

آفتاب سوختگی

دچار بودن به بیماری‌های مانند نارسایی کبد (سیروز)، بیماری کلیوی یا نارسایی قلب

باردار بودن

اختلالات مربوط به گره‌های لنفاوی و مجاری لنفاوی

واکنش نابه‌جا به برخی از داروها

برای مدت طولانی ایستادن به خصوص در هوای گرم

 

گاهی در حالت عادی یعنی بدون وجود بیماری، ادم ایجاد می‌شود، مثلا وقتی شخص خیلی طولانی سرپا بایستد و حرکت نکند، پاها اندکی دچار خیز می‌شوند که با دراز کشیدن برطرف می‌شود.

در خانم‌های باردار هم اواخر حاملگی به خاطر فشار جنین روی وریدهای شکم، در پاها اندکی خیز ایجاد می‌شود که طبیعی است

هر وقت مانعی در سر راه سیاهرگ‌های (ورید) بدن باشد، فشار داخل این سیاهرگ‌ها بالا رفته و مایع زیادی در بافت‌ها تجمع می‌کند.

 

شایع‌ترین علت ادم، بیماری نارسایی قلبی است که به دلیل ناتوانی قلب در پمپاژ خون، خون داخل سیاهرگ‌ها نمی‌تواند به درون قلب تخلیه شود و فشار داخل این سیاهرگ‌ها بالا رفته و مایع زیادی در بافت‌ها تجمع می‌کند.

 

گاهی دلیل بالا رفتن فشار وریدها، انسداد بر سر راه وریدهاست، مثلا وجود یک لخته خون در سیاهرگ‌ها که به آن ترومبوز وریدی می‌گویند. در این حالت معمولا یکی از پاها ورم می‌کند، در حالی که در بیماری قلبی هر دو پا دچار ورم می‌شوند.

 

همان طور که گفته شد، وجود یک توده بر سر راه سیاهرگ‌ها نیز باعث فشار روی آنها و ایجاد ادم می‌شود. بارداری یک دلیل فیزیولوژیک (غیر بیماری) ادم است. وجود توده‌های بزرگ داخل شکم نیز با همین مکانیسم ادم ایجاد می‌کنند.

 

به جز فشار وریدها عامل دیگری که باعث ایجاد ادم می‌شود، کم شدن پروتئین‌های خون است. آلبومین که نوعی پروتئین است، مهم‌ترین نقش را در بین پروتئین‌های بدن برای تنظیم مایعات داخل بدن دارد.

وجود این پروتئین در خون باعث می‌شود که مایعات داخل رگ بماند و کم شدن آن باعث خروج مایعات از رگ‌ها و ایجاد ادم می‌شود.

 

محل ساخته شدن آلبومین کبد است. سیروز که به مفهوم به هم خوردن ساختمان و عملکرد کبد است، باعث کم شدن تولید آلبومین و خیز سراسری در پاها و جمع شدن مایع در شکم می‌شود.

اگر بر روی پوست بیمار مبتلا به ادم، با انگشت فشار وارد کنیم تا چند ثانیه اثر این فشار باقی می ماند

دلیل دیگر کم شدن آلبومین، دفع آن از کلیه‌هاست. در حالت عادی، کلیه‌ها آلبومین را دفع نمی‌کنند، ولی در برخی بیماری‌های کلیوی آلبومین زیادی هر روز از طریق ادرار دفع می‌شود که باعث ایجاد ادم در سراسر بدن بخصوص صورت می‌گردد.

ورم پاها

کم کاری تیروئید هم باعث ادم می‌شود، ولی بر خلاف مواردی که گفته شد، این نوع ادم به دلیل تجمع مایع زیادی نیست، بلکه به خاطر جمع شدن موادی دیگر زیر پوست است.

 

یک روش راحت برای تشخیص وجود خیز یا ادم این است که وقتی روی ساق پا در قسمت داخلی، یعنی جایی که پوست کاملا روی استخوان کشیده شده است و عضله نازکی وجود دارد، با یک انگشت فشار وارد کنیم یک گودی ایجاد می‌شود و به اصطلاح ادم گوده‌گذار است.

 

در بین بیماری‌هایی که برشمردیم همه بجز کم کاری تیروئید ادم گوده‌گذار ایجاد می‌کنند.

فرآوری: نیره ولدخانی

بخش سلامت تبیان


منابع :

جام جم - دکتر رضا کریمی، متخصص بیماری‌های داخلی

ویکی پدیا

همشهری آنلاین

مشاوره
مشاوره
اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین