وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
هر كس عهده‏دار ولایت و سرپرستى هفت نفر از مسلمانان بعد از من گردد، و آنگاه در میان آنان به عدالت رفتار ننماید، خداوند را در حالى ملاقات مى‏كند، كه‏ مورد خشم و غضب الهى خواهد بود
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

نامه تاریخی سلمان به خلیفه دوم

نامه
سلمان فارسى، در مقام «استاندارى مداین‏» بدون اینكه تحت تاثیر نامه‏هاى این و آن قرار گیرد و تغییر روش دهد، با متابعت از آموزشهاى رسول‏ خدا صلی الله علیه وآله و راهنمایى‏هاى امام على علیه السلام تا حیات داشت، مسؤولیت ‏خویش را عملى كرد، و با توجه با شیوه زاهدانه و معتدلانه او، خلیفه هم نتوانست‏ براى عزل یا اقدام دیگرى علیه او تصمیم بگیرد.

نویسنده کتاب «سلمان فارسى استاندار مداین» می گوید:

از متن نامه خلیفه به سلمان، طبق تحقیقى كه انجام شد، چیزى به دست‏ نیاوردیم، اما مضمون هاى آن از جواب سلمان روشن مى‏گردد، اكنون جواب سلمان‏ را به نامه خلیفه مورد مطالعه قرار مى‏دهیم:

بسم الله الرحمن الرحیم

از سلمان، آزاد كرده رسول خدا ، به عمر بن خطاب.

اما بعد، اى عمر! نامه تو به دست من رسید، در آن مرا مورد ملامت و سرزنش ‏قرار داده و یادآور شده‏اى: تو مرا امیر مداین قرار داده ‏اى، و دستور داده‏اى درباره ‏حاكم پیشین «حذیفه‏» تحقیق كنم، و مسایل دوران امارت او را خوب یابد، به تو گزارش دهم.

هر كس عهده‏دار ولایت و سرپرستى هفت نفر از مسلمانان بعد از من گردد، و آنگاه در میان آنان به عدالت رفتار ننماید، خداوند را در حالى ملاقات مى‏كند، كه‏ مورد خشم و غضب الهى خواهد بود

اما باید بدانى، این كار صحیحى نیست، خداوند متعال هم در كتاب خویش، مرا از این كار منع كرده و فرموده:

«اى اهل ایمان! از بسیارى از سوء ظن‏ها پرهیز داشته ‏باشید، زیرا بعضى از بدگمانى‏ها اثم و گناه است، تجسس هم نكنید، عقب سر یك‏ دیگر هم ناروا نگویید، آیا كسى از شما دوست مى‏دارد، گوشت مرده برادر مؤمن ‏خویش را بخورد؟ این را نمى‏پسندید، پس خدا را در نظر داشته باشید و توبه كنید، زیرا خداوند آمرزشگر مهربان است.(حجرات/12)

بنابراین، من كسى نیستم كه به خاطر اطاعت تو، درباره تفتیش از وضع «حذیفه‏» گناه و معصیت‏ خداوند را انجام دهم.

اما اینكه درباره «زنبیل بافى‏» و خوردن نان «جو» مرا مورد ملامت قرار داده‏اى، اینها براى یك شخص مؤمن عیبى محسوب نمى‏شود، به خدا سوگند، اى عمر! نان‏ جو خوردن و زنبیل بافى از برگ درختان، كه همراه با بى نیازى و خوردنِ حقِ ‏اهل ایمان، به ناحق باشد، نزد خداوند متعال بهتر و محبوبتر است، و به تقواى الهى ‏هم نزدیك‏تر خواهد بود، زیرا من به چشم خویش مى‏دیدم، كه رسول خدا هرگاه نان جو به دست مى‏آورد، آن را مى‏خورد و شادمان هم مى‏گردید، و هیچ گونه‏ خشم و ناراحتى هم نداشت.

اما اینكه ایراد گرفته‏اى، چرا من حقوق خود را به دیگران بذل و بخشش ‏مى‏كنم! باید بدانى آن را براى روز نیازمندى و تهیدستى خویش پیش مى‏فرستم، این هم براى من مهم نیست كه غذایى كه از گلویم پایین مى‏رود، مغز گندم و مغز قلم ‏گوسفند باشد، یا نان سبوس دار جوین.

اما اینكه تذكر داده‏اى، من حكومت الهى را تضعیف و خویشتن را (با ساده‏زیستى) ذلیل كرده‏ام، تا جایى كه مردم مداین به مقام امارت من بى توجهى ‏مى‏كنند، و مرا پل عبور (به خواسته‏هاى) خود قرار داده‏اند، و حتى بار سنگین خود را بر دوش من مى‏گذارند، و بالاخره این شیوه را موجب سست‏ شدن حكومت دین‏ خدا، و تضعیف مقام خلافت پنداشته‏اى، باید بدانى، ذلیل بودن در راه اطاعت ‏خداوند، نزد من از عزت و عظمت در راه گناه و معصیت، محبوبتر مى‏باشد.

مگر تو خود نمى‏دیدى رسول خدا ، با مردم انس و الفت ‏برقرار مى‏كرد، با آنان نزدیك و محشور بود و آنان هم با آن حضرت الفت‏ برقرار مى‏كردند و با او نزدیك و مرتبط بودند؟ و از مقام نبوت و حكومت او هیچ گونه كاسته نمى‏شد؟ و بلكه آنان را با الفت و ارتباط خویش، امیدوار و خرسند مى‏گردانید؟

آیا تو خود نمى‏دیدى رسول خدا، نان خشك و بدون خورشت مى‏خورد، لباس زبر و خشن مى‏پوشید؟ و مردم هم اعمّ از قریشى و غیر قریشى، عرب و غیرعرب، و سفید پوست و سیاه پوست، از نظر وى در دیندارى مساوى و برابر بودند؟

آرى، اى عمر! از این بالاتر، من با دو گوش خود شنیدم و شهادت مى‏دهم كه‏ رسول خدا مى‏فرمود:

«هر كس عهده‏دار ولایت و سرپرستى هفت نفر از مسلمانان بعد از من گردد، و آنگاه در میان آنان به عدالت رفتار ننماید، خداوند را در حالى ملاقات مى‏كند، كه‏ مورد خشم و غضب الهى خواهد بود».

اگر خداوند براى این امت، راه خیر و صلاح، و رشد و تعالى‏ آنان را اراده فرموده بود، اعلم و افضل آنان، ولایت و حكومت را عهده‏دار مى‏گردید. هم چنین اگر این امت ‏خداترس بود، از كلام پیامبر اطاعت مى‏كرد، و در راه حق قدم بر مى‏داشت، تو را امیرمؤمنین نمى‏نامید. اكنون هر كارى‏ مى‏خواهى انجام بده، زیرا حكم تو در امور دنیا جریان دارد، و خیلى هم‏ نمى‏توانى به دامنه عفو خداوند، و تمدید مهلت ‏براى عقوبت، مغرور باشى

بنابراین، اى عمر! من امیدوارم از ولایت و امارت بر «مداین‏» جان و دین سالم بدر بَرم، با وجود اینكه تو خود گفته‏اى: من با ذلت و زبونى (ساده زیستى و ارتزاق از دست رنج‏ خویش) زندگانى را مى‏گذرانم.

بارى، اى عمر! من براى این مقام محدود و پر مسؤولیت ‏بیمناكم، آنوقت وضع ‏كسى كه پس از رسول خدا، پیشوایى امت مسلمان را به عهده گرفته چگونه ‏خواهد بود؟ در حالى كه وقتى به كلام خداوند گوش فرا مى‏دهیم، مى‏فرماید:

«خانه‏ جاویدان آخرت را، فقط براى كسانى قرار مى‏دهیم، كه تصمیم سركشى و فساد آفرینى ‏در زمین (جامعه بشرى) نداشته باشند، و عاقبت (خیر) از آن پرهیزگاران است.(قصص/83)»

آرى، من به این سرزمین آمده‏ام، كه سیاستى پیش گیرم، كه آن را پیشواى بزرگ ‏من (على علیه السلام) به من آموخته، و با ارشاد و پیروى از سیره آن حضرت، احكام و حدود الهى را استوار مى‏گردانم. بنابراین، من بر اساس راهنمایى هاى آن پیشواى بزرگ ‏عمل مى‏كنم و حكم مى‏رانم.

این را هم بدان، كه اگر خداوند براى این امت، راه خیر و صلاح، و رشد و تعالى‏ آنان را اراده فرموده بود، اعلم و افضل آنان، ولایت و حكومت را عهده‏دار مى‏گردید. هم چنین اگر این امت ‏خداترس بود، از كلام پیامبر اطاعت مى‏كرد، و در راه حق قدم بر مى‏داشت، تو را امیر مؤمنین نمى‏نامید. اكنون هر كارى‏ مى‏خواهى انجام بده، زیرا حكم تو در امور دنیا جریان دارد، و خیلى هم‏ نمى‏توانى به دامنه عفو خداوند، و تمدید مهلت ‏براى عقوبت، مغرور باشى.

به هر حال، این را بدان، كه به زودى پاداش رفتار نارواى خویش را، در دنیا و آخرت خواهى دید، و از آنچه پیش فرستاده‏اى، و بعد همراه خواهى برد، مؤاخذه‏خواهى شد. و الحمدلله وحده.

بخش تاریخ و سیره معصومین تبیان


منبع: نفس الرحمن، ص 528؛ بحار الانوار، ج 22، ص 360؛ فتاوى صحابى كبیر سلمان، ص‏83؛ الاحتجاج،ج‏1، ص 185؛ نقل از  «سلمان فارسى، استاندار مداین».

مشاوره
مشاوره
اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین