سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
در این مقاله به تحلیل زندگی، افکار و آثار یکی از مشهورترین نقاشان اکپرسیونیست، اسکار کوکوشکا، می پردازد..
عکس نویسنده
عکس نویسنده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

اسکار کوکوشکا


در این مقاله به تحلیل زندگی، افکار و آثار یکی از مشهورترین نقاشان اکپرسیونیست،  اسکار کوکوشکا، می پردازد..

اسکار کوکوشکا

اسکار کوکوشکا، نقاش، تصویرگر، شاعر و نویسنده اتریشی که در خلال سالهای  1886تا 1980 زندگی کرد. وی یکی از نمایندگان برجسته اکسپرسیونیسم بشمار می آید. شاید بتوان گفت کوکوشکا کمتر از هر هنرمند اکسپرسیونیست دیگری تحت تأثیر پیشگامان نقاشی مدرن قرار گرفت و به همین دلیل توانست به خصوص در منظره نگاری جایگاه خاصی در هنر سده بیستم بدست آورد.

کوکوشکا در مدرسه هنر های کاربردی که توسط گروه انشعابی وین تاسیس شده بود در زمینه مصور سازی و چاپ تجربه اندوخت و آموزش دید (1908-1905) . در سال 1908 مجموعه ای از لیتوگراف های رنگین را بر اساس اشعاری که خود سروده بودف تحت عنوان پسران رویابین منتشر کرد. این دفتر در اصل برای کودکان طرح ریزی شده بود، ولی به صورت قصه ای یاس آمیز  و یکسری تصویرهای کسالت بار در امد. در این تصاویر ، پیکرهای لاغر و رویایی بر زمینه ای قیرگونه و رنگارنگ، در خطهای پیچان و مملو از نمادهای تیره به هم بافته شده بودند. حالت کلی طرح ها یادآور آثار کلیمت و بیردزلی ، نقاشان سورئالیسم بود. رویه هم رفته تصاویر و اشعار این دفتر حال و هوای مالیخولیایی دهه سمبولیسم را باز می تابند. کوکوشکا با همین حساسیت رویایی به دنیای پیرامونش گام می نهد.

سپس به برلین رفت (1910) تا در نشریه توفان کار کند. یکسال بعد به وین بازگشت و در آنجا به تدریس پرداخت. در 1915 به جنگ جهانی اول رفت و به شدت مجروح شد. از 1919- 1924 به آموزش هنر در هنرکده درسدن پرداخت. سپس سفری به اروپا ، افریقا و خاور نزدیک انجام داد و در نهایت در پراگ اقامت گزید. در 1937 آثارش از سوی نازی ها در فهرست "هنر فاسد" قرار گرفت. به همین دلیل در 1947 به تابعیت انگلستان در آمد تا سال 1975 که ملیت اتریشی خود را باز پس گرفت.

آغاز فعالیت هنری کوکوشکا در وین به هنگامی بود که این شهر مرکز جریانات فکری جدید در ارووپا بود. شخصیتهایی چون فروید، کرس و مارکس در آنجا می زیستند و عده ای از این روشنفکران دوست و حامی کوکوشکا بودند. او کارش را با مصورسازی اشعار خود آغاز کرد که حالتی مالیخولیایی و حساسیتی رویایی را نشان می دادند. نقاشیهایش نیز چنین حال و هوای داشتند و او چندان در اندیشه ساختار کار و نظم دادن به احساس خویش نبود.

او کارش را با مصورسازی اشعار خود آغاز کرد که حالتی مالیخولیایی و حساسیتی رویایی را نشان می دادند. نقاشیهایش نیز چنین حال و هوای داشتند و او چندان در اندیشه ساختار کار و نظم دادن به احساس خویش نبود.

دلمردگی و بدبینی او در سالهای جنگ شدت گرفت. اما مسئولیت در مقام معلم در هنرکده درسدن توجه اش را به مسائل ساختار نقاشی معطوف کرد . اکنون خطوط مواج را که موجب چندپارگی تصویر می شدند وانهاد و عناصر تصویر را به مدد لکه های وسیع رنگماده غلیظ به هم پیوند داد. شور اکسپرسیونیستی همچنان باقی ماند ولی گویی با شادمانی کشف زیبایی جهان کشمکشهای درنی اش را به فراموشی سپرد. بدین ترتیب دستاوردش در منظره هایش کامل تر شد.

به طور کلی تابلوهای کوکوشکا همیشه در بردارنده نوعی از انرژی است. در تابلوهای پرتره و نقاشی های ابتدایی اش نوعی انرژی عصبی خویش را می نمایاند و در تابلوهای منظره نوعی انرژی تاریخی را نشان می دهد و سرانجام به انرژی چرخه زندگی روی می آورد.

در نخستین تک چهره ها و طبیعت بیجانهایش ، گویی هنرمند اشیا و چهره ا را لمس می کند و بر اساس واکنش باطنی خویش آنها را در هاله ای شاعرانه می پوشاند. از اینرو، نکته اصلی در چهره ها نه شباهت بیرونی و نه حتی افشا یک حقیقت روانشناختی است. به سخن دیگر کوکوشکا در این آثار فقط به نوعی حدیث نفس می پردازد. چندان به صرافت فرم و سازمانبندی احساس خویش نیست و وسایل تصویر او نیز کمابیش قراردادی اند.

اسکار کوکوشکا

هنرمند در حالتی جذبه وار به چهره های انسانی می نگرد ، ولی تصویرهایش پیش  از آنکه درباره مدل ها به ما چیزی بگویند، خودِ او را نشان می دهند. در تمامی این چهره های کوکوشکا حالت بی قراری مشابهی را می توان دید. و مدل ها به محملهای استعاری نوعی دید شاعرانه و به بازیگران دنیای رویایی بدل شده اند.

تاکید همواره بر روی دست و سرهاست. سایر قسمتهای بدن تقریبا در پس زمینه حل می شوند. چین و چروک صورتها و لرزش دستهای استخوتنی ، حالتها را توضیح می دهند. در واقع می توان گفت در آثار کوکوشکا این خصلت توضیحی به طراحی باز می گردد و در آثار وی طراحی به مراتب بیش از رنگامیزی برای القای حساسیت درونی هنرمند اهمیت دارد. رنگ، تنها زمینه ای را برای خط های ناآرام که گویی به سان تیزاب شکلها را می خورد ، قدرت بیانی این تکچهره ا را بر می انگیزد.

به مرور زمان بافت رنگی نقاشی هایش فشرده تر شد و کیفیتی لعابگونه به خود گرفت. لیکن دید وهم آمیز او همچنان باقی ماند.

کوکوشکا همواره راهی به جلو می جوید. احسای نهفته در اغلب آثارش ، احساس رهایی است. البته او هنرمندی پندارگرا نیست. بلکه می خواهد نشان دهد که می توان از واقعیت کنونی فراتر رفت. مشکل او در آثارش این است که گاه به گاه انسجام درونی تصویر را فدای محتوای آن می کند و شاید همین اشکال نقطه قوت آثار اوست!

س. رمضان ماهی

بخش هنری تبیان


منابع:

دایره المعارف/ رویین پاکباز

در جستجوی زبان نو/ پاکباز

تاریخ هنر نوین

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین